Παραγραφή εν επιδικία
Κατά την έννοια της γενικής διάταξης του άρθρου 261 ΑΚ, αν η παραγραφή της αξίωσης διακοπεί με έγερση αγωγής, η ίδια ακριβώς παραγραφή, δηλαδή όμοια με εκείνη που έχει ήδη διακοπεί, αρχίζει σε κάθε περίπτωση, ανεξάρτητα από το είδος της ως βραχυπρόθεσμης ή συνηθισμένης, ευθύς αμέσως από την αγωγή αυτή.
Η εν λόγω παραγραφή διακόπτεται ύστερα από κάθε διαδικαστική πράξη των διαδίκων ή του δικαστηρίου, αρχίζει δε η νέα παραγραφή, ίσης διάρκειας με αυτή που ήδη διακόπηκε, από την επιχείρηση της νέας διαδικαστικής πράξης. Η παραγραφή αυτή μπορεί να συμπληρωθεί και με την πάροδο του χρόνου που ισχύει γι’ αυτή, χωρίς να μεσολαβήσει κάποια άλλη διαδικαστική πράξη ή άλλος λόγος διακοπής, αν η αξίωση βρίσκεται ήδη σε επιδικία, πριν να περατωθεί η τελευταία δίκη. Με άλλα λόγια, αν η αξίωση βρίσκεται ήδη σε επιδικία, η παραγραφή στην οποία αυτή υπόκειται, μπορεί να συμπληρωθεί ενώ ακόμη διαρκεί η επιδικία, αν αδρανούν οι διάδικοι (ΑΠ 1610/2003 ΕλλΔνη 45/793, ΕφΑθ 5906/1999 ΕλλΔνη 42/811). Διαδικαστική πράξη κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, είναι κάθε πράξη του Δικαστηρίου ή των διαδίκων η οποία χρησιμεύει στην κίνηση, διεξαγωγή και περάτωση της δίκης (ΑΠ Ολ 1143/1983 ΝοΒ 1984,673, ΑΠ1610/2003 ΕλλΔνη 45.793, Εφ Αθ 5906/1999 ΕλλΔνη 42.811, ΑΠ 584/1999, ΕλΔνη 41.133, ΑΠ 1683/1984 ΕλλΔνη 26. 650). Δεν αποτελεί δε λόγο ανώτερης βίας που εμποδίζει την παραγραφή ο ορισμός δικασίμου σε χρόνο πέρα του χρόνου παραγραφής (ΑΠ 1620/2009, ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 1182/2000 ΕλλΔνη 42/1339, ΕφΑΘ 2745/2006, ΔΕΕ 2006.160).
Στα πλαίσια αυτά ο διάδικος που έχει δικονομικό συμφέρον να αποφύγει την συμπλήρωση της παραγραφής εν επιδικία βαρύνεται με το καθήκον της επιδείξεως της δέουσας επιμέλειας όσον αφορά τον προσδιορισμό δικασίμου, ώστε να αποφύγει την περίπτωση εμφιλοχωρήσεως παραγραφής μεταξύ της επιδόσεως της αγωγής ή της κλήσεως που ακολουθεί ή μεταξύ της αναβαλλόμενης και μετ’ αναβολή δικασίμου. Οφείλει δηλαδή, κατά την κατάθεση του δικογράφου της αγωγής ή της κλήσεως, ή κατά την στιγμή της υποβολής του αιτήματος αναβολής να επισημάνει τον κίνδυνο παραγραφής της αξιώσεως, ώστε ο αρμόδιος κατά περίπτωση για τον προσδιορισμό δικασίμου δικαστής να του χορηγήσει την δέουσα δικάσιμο, για την έγκαιρη διακοπή της παραγραφής. Το ως άνω βάρος αποτελεί επιβεβλημένη συμπεριφορά του διαδίκου, αλλά συγχρόνως και τελείως αποτελεσματικό μέτρο αποφυγής της παραγραφής, αφού ο αποδέκτης του αιτήματος εκπρόσωπος της δικαστικής αρχής ανταποκρινόμενος στο αίτημα αυτό και προφανώς- υποχρεωμένος να το ικανοποιήσει άνευ άλλου τινός, ασφαλώς και θα προσδιόριζε την εκδίκαση της αγωγής ή θα ανέβαλλε την υπόθεση σε δικάσιμο, καθ’ υπέρβαση του αρχικά ορισθέντος αριθμού προς εκδίκαση υποθέσεων, σε χρόνο προγενέστερο της παραγραφής (ΕφΘεσ 2853/2004, Αρμ. 2004.1661, ΕφΘεσ 2126/2000 ΔΕΕ 2001, 282, ΠΠρΑθ 4441/2006, ΔΕΕ 2007.706, Βλ. και Α. Φρέρη, Παραγραφή εν επιδικία 2001 σελ. 28, Γ. Αρχανιωτάκη, Παραγραφή εν επιδικία ΝοΒ 44, 970).
Περαιτέρω, από τις διατάξεις των άρθρων 261, 270 παρ. 1 ΑΚ σε συνδυασμό με εκείνη του άρθρου 277 του ιδίου Κώδικα, κατά την οποία το δικαστήριο δεν λαμβάνει αυτεπάγγελτα υπόψη την παραγραφή που δεν έχει προταθεί, προκύπτει ότι, όπως η πρόταση παραγραφής αποτελεί αντικείμενο ένστασης, έτσι και η πρόταση διακοπής αυτής (παραγραφής) αποτελεί αντένσταση κατά της παραπάνω ενστάσεως, με την αυτονόητη προϋπόθεση ότι ο περιεχόμενος στην αντένσταση αυτή, που επίσης δεν λαμβάνεται αυτεπάγγελτα υπόψη, ισχυρισμός έχει τα στοιχεία που απαιτούνται από το νόμο για το πιο πάνω επιδιωκόμενο έννομο αποτέλεσμα της παρακώλυσης γέννησης ή άσκησης ή κατάλυσης μεταγενέστερα του επίδικου δικαιώματος. Για την πληρότητα της αντένστασης διακοπής της παραγραφής δεν αρκεί μόνο η έκθεση γεγονότων που γίνεται προς θεμελίωση άλλης ένστασης ή άλλου ισχυρισμού, αφού δεν αναπληρώνεται και το αίτημα που πρέπει αναγκαίος να περιέχει η αντένσταση διακοπής της παραγραφής για απόρριψη, της ένστασης παραγραφής λόγω διακοπής και μη συμπλήρωσης αυτής (ΑΠ 18/1998 ΝοΒ 47/39, ΕφΑΘ 5660/1998 ΝοΒ 47/790, ΕφΑθ 927/1998 ΕλλΔνη 40.1183, ΜΠρΑθ 4644/2006, ΝΟΜΟΣ).
Με την υπ’ αριθμ. 7151/2010 απόφαση του Ειρηνοδικείου Θεσσαλονίκης (ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ), το Δικαστήριο απέρριψε την αγωγή η οποία αφορούσε αξίωση από φθορές μισθίου (εξάμηνη παραγραφή) λόγω παραγραφής εν επιδικία, κατόπιν σχετικής ένστασης της εναγομένης, λόγω συμπλήρωσης του εξαμήνου της παραγραφής ανάμεσα στην αναβολή και στη συζήτηση της υπόθεσης.
Μαρία Τζαβέλα
Δικηγόρος, LL.M.
E-mail: info@efotopoulou.gr