Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
210 30 09 019
Email: info@efotopoulou.gr

Ψευδορκία μάρτυρος και ήδη ψευδής κατάθεση – Στοιχεία αντικειμενικής και υποκειμενικής υπόστασης – Ένορκη βεβαίωση – Στην ποινική διαδικασία δεν απαιτείται να έχει προηγηθεί νόμιμη κλήτευση του αντιδίκου

Κατά τις διατάξεις του άρθ. 224 παρ. 1 και 2 του προϊσχύσαντος ΠΚ: «1. Όποιος ως διάδικος σε πολιτική δίκη δίνει εν γνώσει του ψευδή όρκο, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους. 2. Με την ίδια ποινή τιμωρείται όποιος, ενώ εξετάζεται ενόρκως ως μάρτυρας ενώπιον αρχής αρμόδιας να ενεργεί ένορκη εξέταση ή αναφέρεται στον όρκο που έχει δώσει, καταθέτει εν γνώσει του ψέματα ή αρνείται ή αποκρύπτει την αλήθεια». Ενώ, κατά τη διάταξη του άρθ. 224 παρ. 1 του ισχύοντος από 01.07.2019 ΠΚ (Ν. 4619/2019): «Όποιος, ενώ εξετάζεται ως διάδικος ή μάρτυρας σε δικαστήριο ή ενώπιον αρχής αρμόδιας να ενεργεί εξέταση για την κρινόμενη υπόθεση, εν γνώσει του καταθέτει ψευδή στοιχεία σχετικά με την υπόθεση αυτή ή αρνείται ή αποκρύπτει την αλήθεια, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών έως τρία έτη και χρηματική ποινή».

Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι για τη στοιχειοθέτηση του εγκλήματος της ψευδορκίας μάρτυρα (ήδη ψευδούς κατάθεσης) απαιτείται: α) ο υπαίτιος να εξετάζεται ως μάρτυρας (ενόρκως κατά την προϊσχύσασα διάταξη) σε δικαστήριο ή ενώπιον αρχής, η οποία είναι αρμόδια για την εξέτασή του στην υπόθεση αυτή, β) τα πραγματικά περιστατικά τα οποία κατέθεσε να είναι ψευδή, στην έννοια, δε, αυτήν υπάγονται και οι κρίσεις, γνώμες ή πεποιθήσεις οι οποίες είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένες με τα γεγονότα που κατέθεσε και γ) να υφίσταται άμεσος δόλος του, που συνίσταται στη γνώση αυτού, ότι αυτά που κατέθεσε είναι ψευδή ή ότι έχει γνώση των αληθινών, αλλά σκοπίμως τα αποκρύπτει ή αρνείται να τα καταθέσει. Προϋπόθεση, δε, για την τέλεση του εγκλήματος, που πλέον αναφέρεται ρητά στη νέα ως άνω διάταξη, αποτελεί και το ότι τα κατατεθέντα περιστατικά πρέπει να αναφέρονται σε γεγονότα, ήτοι σε συγκεκριμένα και ειδικώς προσδιορισμένα κατά χρόνο και τόπο και αναγόμενα στο παρελθόν ή το παρόν συμβάντα ή καταστάσεις, που έχουν σχέση με την υπόθεση, ή σε άλλα περιστατικά συνδεόμενα αναποσπάστως με τα γεγονότα αυτά, ενώ στερείται σημασίας το αν είναι ουσιώδη ή επουσιώδη για την έκβαση της δίκης και το αν επηρέασαν ή όχι το αποτέλεσμα στη συγκεκριμένη υπόθεση.

Περαιτέρω, ως αρμόδια για την κατάθεση αρχή, θεωρείται η αρχή, ενώπιον της οποίας είναι δυνατό κατά διάταξη νόμου να γίνει η κατάθεση κάποιου, η οποία (κατάθεση) να μπορεί στη συνέχεια να ληφθεί υπόψη ως έγκυρο αποδεικτικό μέσο στη συγκεκριμένη υπόθεση. Οι Συμβολαιογράφοι είναι αρμόδιοι για τη λήψη ενόρκων βεβαιώσεων μαρτύρων, κατά τον Κώδικα Συμβολαιογράφων (άρθ. 1 εδάφ. ε΄ Ν. 2830/2000), εφόσον στη συγκεκριμένη περίπτωση επιτρέπεται η χρησιμοποίηση αυτών (ένορκων βεβαιώσεων), οπότε, αν τα βεβαιούμενα σε αυτές είναι ψευδή, πραγματώνεται η αντικειμενική υπόσταση του ανωτέρω εγκλήματος, πρέπει, όμως, για να μπορούν οι ένορκες βεβαιώσεις μαρτύρων να ληφθούν υπόψη ως νόμιμο αποδεικτικό μέσο, να έχει προηγηθεί νόμιμη κλήτευση του αντιδίκου του διαδίκου, όπου αυτό προβλέπεται από τα άρθ. 270 παρ. 2, 650 παρ. I, 671 παρ. 1 και 681Β ΚΠολΔ, ήδη άρθ. 421 ΚΠολΔ. Όμως, οι διατάξεις αυτές του ΚΠολΔ, που επιβάλλουν την προηγούμενη κλήτευση του αντιδίκου, δεν εφαρμόζονται όταν οι ένορκες βεβαιώσεις συντάσσονται για να χρησιμοποιηθούν στην ποινική δίκη, όπου, σύμφωνα με τα άρθρα 177, 178 παρ. 1 και 362 ΚΠΔ, λαμβάνονται υπόψη και αξιολογούνται με βάση την αρχή της ηθικής απόδειξης όλα τα αποδεικτικά μέσα, πλην όσων αποκτήθηκαν με αξιόποινες πράξεις. Πόσω μάλλον, δε, που υπήρχε ρητή πρόβλεψη της σύνταξης των ένορκων βεβαιώσεων χωρίς κλήτευση του προσώπου κατά του οποίου στρεφόταν η έγκληση, σύμφωνα με το άρθ. 46 παρ. 4 του προϊσχύσαντος ΚΠΔ, όπως είχε αντικατασταθεί με το άρθ. 28 παρ. 1 του Ν. 4055/2012 (: «ο εγκαλών, μαζί με την έγκληση οφείλει να υποβάλει και τα διαθέσιμα σε αυτόν αποδεικτικά στοιχεία που στηρίζουν και αποδεικνύουν αυτήν. Οι καταθέσεις μαρτύρων υποβάλλονται με τον τύπο της ένορκης βεβαίωσης που έχει δοθεί ενώπιον ειρηνοδίκη ή συμβολαιογράφου, χωρίς κλήση του καθ ου στρέφεται η έγκληση»).

Αγγελική Πολυδώρου, Δικηγόρος

e-mail: info@efotopoulou.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί