Το ΕΔΔΑ καταρρίπτει τον φορμαλισμό των εθνικών δικαστηρίων

Στην σκέψη 26 της απόφασης «Ευσταθίου και άλλοι κατά Ελλάδος» το ΕΔΔΑ έκρινε, ότι η ρύθμιση σχετικά με τα τυπικά στοιχεία που απαιτούνται για την άσκηση ενός βοηθήματος αποβλέπει να εξασφαλίσει τη χρηστή απονομή της δικαιοσύνης και, ιδιαίτερα, το σεβασμό της αρχής της ασφάλειας δικαίου. Πάντως, πρέπει οι ενδιαφερόμενοι να έχουν τη δυνατότητα να αναμένουν ότι οι κανόνες θα εφαρμοστούν (Miragall Escolano κ.α. κατά Ισπανίας αρ. 38366/97 § 33, CEDH 2000-I).

Το Δικαστήριο συνεχίζει τη μείζονα σκέψη του, αναφέροντας, πως διαπιστώνεται σε πολλές περιπτώσεις, ότι η εφαρμογή από τα εθνικά δικαστήρια των τυπικών προϋποθέσεων, που απαιτούνται για την άσκηση ενός ένδικου βοηθήματος είναι δυνατό να οδηγήσει σε παραβίαση του δικαιώματος πρόσβασης σε δικαστήριο. Αυτό συμβαίνει όταν η υπερβολικά προσηλωμένη στους τύπους ερμηνεία της (τυπικής) νομιμότητας από το δικαστήριο εμποδίζει εκ των πραγμάτων την εξέταση ως προς την ουσία του βοηθήματος που άσκησε ο ενδιαφερόμενος (Bĕleš κ.α. κατά Τσεχικής Δημοκρατίας). Με αυτά τα δεδομένα, το Δικαστήριο έχει ήδη κάνει δεκτό ότι οι προϋποθέσεις του παραδεκτού για την άσκηση αίτησης αναίρεσης μπορούν να είναι πιο αυστηρές από ό, τι για την άσκηση έφεσης (Bĕleš κ.α. κατά Τσεχικής Δημοκρατίας , όπως παραπάνω…).

Κατ’ εφαρμογή της ως άνω μείζονος σκέψης το Δικαστήριο έκρινε στην υπόθεση Ευσταθίου, ότι η κήρυξη του απαραδέκτου των αναιρετικών λόγων με την αιτιολογία, ότι οι προσφεύγοντες «δεν είχαν εκθέσει στην αίτηση αναίρεσης όσα είχε δεχτεί το Εφετείο επί της ουσίας», αποτελεί μία προσέγγιση υπερβολικά προσηλωμένη στους τύπους [:φορμαλιστική], που τους εμπόδισε από το να εξετάσει ο Αρειος Πάγος την ουσιαστική βασιμότητα των ισχυρισμών τους (βλ. στην ίδια κατεύθυνση, Bĕleš κ.α. κατά Δημοκρατίας της Τσεχίας …).

Ελένη Κλουκινιώτη

info@efotopoulou.gr