Ζητήματα αρμοδιότητας δικαστηρίου σε δίκες εκουσίας με στοιχεία αλλοδαπότητας

Όσον αφορά την τοπική αρμοδιότητα επί υποθέσεων εκούσιας δικαιοδοσίας, κατά το ελληνικό δίκαιο, παρά τη διάταξη της παρ. 3 του άρθρου 740 του ΚΠολΔ, που απαγορεύει την παρέκταση, έχει γίνει αποδεκτό (συνήθως στις υποθέσεις του άρθρου 782 ΚΠολΔ για διόρθωση ληξιαρχικών πράξεων και βεβαίωση γεγονότος με σκοπό τη σύνταξη ληξιαρχικής πράξης), ότι η αυτή (η τοπική αρμοδιότητα) μπορεί να θεμελιωθεί και σε άλλους συνδέσμους πέραν των οριζομένων στις σχετικές διατάξεις (όπως π.χ. επί των παραπάνω υποθέσεων του άρθρου 782 ΚΠολΔ αντί της έδρας του ληξιάρχου, του τόπου κατοικίας των αιτούντων, βλ. ενδεικτικά ΕφΑ 1661/2005 ΕλΔ 2006/282 και ΜΠΑ 4100/2006 δημ ΝΟΜΟΣ). Κατ’ αυτόν τον τρόπο και κατά ανάλογες  με τις παραπάνω σκέψεις γενικότερα επί υποθέσεων εκούσιας δικαιοδοσίας μπορεί να θεμελιωθεί κατά τόπο αρμοδιότητα δικαστηρίου λόγω εξυπηρέτησης των συμφερόντων των διαδίκων, πέραν του συνδέσμου, που κάθε φορά ορίζεται στον ΚΠολΔ και σε άλλους συνδέσμους, εκτός αν αυτό αντιτίθεται  σε άλλα συμφέροντα και σκοπούς και ιδίως το δημόσιο συμφέρον, όπως ιδίως το τελευταίο συμβαίνει λόγω ασφάλειας των συναλλαγών επί αποοιήσεως κληρονομίας ή παροχής κληρονομητηρίου. Έτσι επί αιτήσεως χορήγησης άδειας για αποποίηση κληρονομιάς, που επάχθηκε σε ανήλικο, αντί του τόπου κατοικίας των αιτούντων ή του ανηλίκου μπορεί να θεμελιωθεί τοπική αρμοδιότητα για εκδίκαση της υπόθεσης και με βάση το σύνδεσμο του τόπου εν ζωή της κατοικίας του κληρονομούμενου. Περαιτέρω σε περίπτωση που οι ασκούντες τη γονική μέριμνα, κατά τις διατάξεις άρθρου 12 παρ. 3 περ. β του ΕΚ 2201/2003 επιτρέπεται η παρέκταση μετά από ρητή η σιωπηρή συμφωνία των διαδίκων (η αρμοδιότητα δηλ. κατά τη φρασεολογία του κανονισμού γίνει αποδεκτή από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη της διαδικασίας) και τούτο είναι προς το συμφέρον του παιδιού. Το γεγονός, ότι δεν έχει παρασταθεί στη δίκη ο εισαγγελέας Πρωτοδικών, που κατά το ελληνικό δίκαιο έχει εκ του νόμου την ιδιότητα του διαδίκου σε όλες τις δίκες πρώτου βαθμού επί υποθέσεως της εκούσιας δικαιοδοσίας, δεν αποτελεί εμπόδιο για την εγκαθίδρυση αρμοδιότητας λόγω παρέκτασης, καθώς ακριβώς από τη μη παράσταση αυτού τεκμαίρεται ότι αποδέχεται τις ενέργειες των γονέων και δεν αντιτίθεται σε αυτές. Με τις παραπάνω σκέψεις, επί αιτήσεως από πλευράς των ασκούντων τη γονική μέριμνα γονέων, που κατατίθεται ενώπιον ελληνικού δικαστηρίου, για χορήγηση άδειας αποποίησης για λογαριασμό ανηλίκου, που πρόεκται να διενεργηθεί λόγω κατοικίας του κληρονομούμενου στην Ελλάδα, εγκαθιδρύεται σε κάθε περίπτωση διεθνής δικαιοδοσία για εκδίκαση της υπόθεσης (βλ. ΔΕΕ υπόθεση C-565/16-19 Απρ 2018) ακόμη και αν η αποποίηση πρόκειται να διενεργηθεί σε άλλο τόπο της ελληνικής επικράτειας. (Απόσπασμα από την υπ’ αρ. 1212/2021 απόφαση του ΕιρΑθ, απόφαση από υπόθεση του γραφείου μας, βλ. το κείμενο της απόφασης πατώντας εδώ).

Ευγενία Φωτοπούλου, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr