Αγωγή ακύρωσης αποδοχής κληρονομιάς από ανήλικο λόγω πλάνης (απόφαση 4/2020 ΠΠΦλωρ από υπόθεση του γραφείου μας)

Συχνά γεννάται ζήτημα μη εμπρόθεσμης αποποίησης κληρονομιάς, είτε ενηλίκου είτε ανηλίκου, λόγω παρέλευσης της προθεσμίας που ορίζεται στο άρθρο 1847 ΑΚ. Κατά τη διάταξη του άρθρου 1857 παρ. 1 και 2 ΑΚ, η αποδοχή ή η αποποίηση της κληρονομίας είναι αμετάκλητη, ενώ η αποδοχή ή η αποποίηση που οφείλεται σε πλάνη ή απάτη ή απειλή κρίνεται σύμφωνα με τις διατάξεις για τις δικαιοπραξίες. Δεν αποκλείεται, όμως, παρά το ότι η διάταξη του άρθρου 1857 παρ. 1 ΑΚ καθιερώνει το αμετάκλητο της αποδοχής ή της αποποίησης ως μονομερούς δικαιοπραξίας, με προφανή σκοπό τη δημιουργία βεβαιότητας ως προς το πρόσωπο του κληρονόμου, η αποδοχή και η αποποίηση να είναι συνέπεια πλάνης που δεν αναφέρεται στο λόγο της επαγωγής ή που είναι αποτέλεσμα απάτης ή απειλής. Στις περιπτώσεις αυτές, η διάταξη του άρθρου 1857 παρ. 2 ΑΚ προβλέπει τη δυνατότητα ακύρωσης της αποδοχής ή αποποίησης, σύμφωνα με τις γενικές διατάξεις για τις ακυρώσιμες δικαιοπραξίες (άρθρα 140 επ., 147 επ., 150 επ. ΑΚ) που εφαρμόζονται ενόσω δεν τροποποιούνται από τις ειδικές ρυθμίσεις των διατάξεων του άρθρου 1857 παρ. 2 έως 4 ΑΚ. Έτσι, για δήλωση από πλάνη πρόκειται σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 140 επ. ΑΚ, αν κατά την κατάρτιση της δικαιοπραξίας, η δήλωση δεν συμφωνεί από ουσιώδη πλάνη με τη βούληση του δηλούντος, παρέχοντας σε αυτόν το δικαίωμα να ζητήσει την ακύρωση της δικαιοπραξίας.

Κατά συνέπεια, η αποδοχή της κληρονομίας που συνάγεται από την παραμέληση της προθεσμίας αποποίησης, μπορεί να προσβληθεί από τον κληρονόμο λόγω πλάνης όταν η με τον τρόπο αυτό συναγόμενη, κατά πλάσμα του νόμου, αποδοχή δεν συμφωνεί με τη βούλησή του από ουσιώδη πλάνη, δηλαδή από άγνοια ή εσφαλμένη γνώση της κατάστασης που διαμόρφωσε τη βούλησή του, αν αυτή αναφέρεται σε σημείο τόσο σπουδαίο για την αποδοχή της κληρονομιάς, ώστε, αν ο κληρονόμος γνώριζε την αληθινή κατάσταση ως προς το σημείο αυτό, δεν θα άφηνε να παρέλθει άπρακτη η προθεσμία αποποίησης.

Η υπ΄ αρ. 4/2020 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Φλώρινας (απόφαση από υπόθεση του γραφείου μας, χειρισμός υπόθεσης: δικηγόρος Άννα Βικεντία Μπενάκη, βλ. το κείμενο της απόφασης πατώντας εδώ), έκανε δεκτή αγωγή εντολέων μας, οι οποίοι ενεργούσαν για λογαριασμό της ανήλικης κόρης τους, για ακύρωση της πλασματικής αποδοχής, λόγω της πλάνης στην αποδείχθηκε ότι τελούσαν αναφορικά με την υποχρέωσή τους να αποποποιηθούν για την ανήλικη κόρη τους. Κατ΄ αποτέλεσμα, η πλασματική αποδοχή της ανήλικης κόρης θεωρείται ως μη γενόμενη και έχει προθεσμία τέσσερις μήνες μήνες από την τελεσιδικία της απόφασης να αποποιηθεί δικαστικά κατά την εκουσία διαδικασία την κληρονομία.

Ευγενία Φωτοπούλου, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr