Αγωγή αποζημίωσης κατά ασφαλιστικής εταιρείας που περιέχει και κονδύλιο για απώλεια εισοδήματος∙ Απαράδεκτη η συζήτηση αυτής στο σύνολό της, λόγω μη κοινοποιήσεως της αγωγής στην αρμόδια ΔΟΥ του ενάγοντος (άρθρο 10 παρ. 5 Ν. 489/1976)

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 10 παρ. 5 του Ν. 489/1976 (όπως έχει πλέον κωδικοποιηθεί με το Π.Δ. 237/1986), η οποία προστέθηκε με τη διάταξη του άρθρου 10 παρ. 5 εδ. η΄ του Ν. 2741/1999, «Η συζήτηση της κύριας αγωγής κατά ασφαλιστικής εταιρίας, του κατά το άρθρο 19 του παρόντος νόμου Επικουρικού Κεφαλαίου ή άλλου υπόχρεου για απώλεια εισοδήματος λόγω ατυχήματος που προκλήθηκε από αυτοκίνητο κηρύσσεται απαράδεκτη, αν δεν προσαχθεί βεβαίωση περί προηγούμενης κοινοποίησης αντιγράφου της αγωγής στην αρμόδια Δημόσια Οικονομική Υπηρεσία του ενάγοντος».

Η περί ης ο λόγος διάταξη, η οποία έχει φορολογικό χαρακτήρα,εφαρμόζεται σε κάθε αγωγή, καταψηφιστική ή αναγνωριστική, που έχει ως περιεχόμενο κονδύλιο αξίωσης διαφυγόντων κερδών λόγω απώλειας εισοδήματος, το οποίο ο παθών στερείται λόγω τροχαίου ατυχήματος και το οποίο θα απεκόμιζε, αν δε συνέβαινε το ατύχημα[1].Κατά την υπ’ αριθμ. 752/2014 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών[2], «κατά ρητή επιταγή της ανωτέρω διάταξης, η συζήτηση τέτοιας αγωγής κηρύσσεται απαράδεκτη: α) αν δεν κοινοποιήθηκε αντίγραφο της αγωγής στην αρμόδια για τον ενάγοντα Δ.Ο.Υ. ή β) αν η κοινοποίηση που έγινε δεν προηγείται, αλλά έπεται της συζήτησης στο ακροατήριο του αρμόδιου δικαστηρίου.Κατά την έννοια δε της ανωτέρω παραγράφου και κατά το εδ. 1 περ. viτου άρθρου 10 παρ. 5 του ν. 2741/1999, που ορίζει ότι η διάταξη της υπό στοιχείο η’ περίπτωσης καταλαμβάνει και τις εκκρεμείς δίκες για τις οποίες δεν έχει εκδοθεί τελεσίδικη απόφαση, συνάγεται ότι η υποχρέωση προσκόμισης βεβαίωσης της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. του ενάγοντος, περί προηγούμενης κοινοποίησης αντιγράφου της αγωγής σε αυτήν, εφαρμόζεται σε κάθε αγωγή, καταψηφιστική ή αναγνωριστική, που έχει ως περιεχόμενο κονδύλιο αποζημίωσης λόγω τροχαίου αυτοκινητικού ατυχήματος, είτε βρίσκεται η υπόθεση στον πρώτο βαθμό, είτε στο δεύτερο βαθμό δικαιοδοσίας(ΑΠ 1217/2012, ΑΠ 73/2005, ΕφΑΘ 4774/2011, τράπεζα νομικών πληροφοριών Δ.Σ.Α., βλ. ΑΘ. Κρητικό, Αποζημίωση από Τροχαία Αυτοκινητικά Ατυχήματα, Συμπληρωματική έκδοση 2002, παρ. 2666 α και του ίδιου, Β’ Συμπληρωματική έκδοση 2005, παρ. 2666 α)».

Η υπό κρίσιν διάταξη καταλαμβάνει κάθε αγωγή, αναγνωριστική ή καταψηφιστική, η οποία στρέφεται κατά της ασφαλιστικής εταιρείας, του Επικουρικού Κεφαλαίου, του κυρίου, του κατόχου, του οδηγού ή προστήσαντος στην οδήγηση του ζημιογόνου αυτοκινήτου, ως υποχρέων, μεταξύ άλλων και για διαφυγόντα κέρδη, λόγω του αυτοκινητικού ατυχήματος, σε τραυματισθέντα[3].Έτσι, η εν λόγω διάταξη δεν εφαρμόζεται, όταν ασκείται αξίωση αποζημιώσεως από την 928 ΑΚ για στέρηση διατροφής ή υπηρεσιών λόγω θανατώσεως του υπόχρεου[4]. Τούτο γιατί δεν πρόκειται για εισόδημα κατά την έννοια του νόμου. Προσέτι, δεν εφαρμόζεται η διάταξη επί της αξιώσεως για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης ή ψυχικής οδύνης (932 ΑΚ), ούτε επί της αξιώσεως αποζημίωσης για νοσήλια (929 ΑΚ) ή άλλη θετική ζημία. Εξ ετέρου, η ρύθμιση του νόμου εφαρμόζεται όταν η αγωγή με το καταλαμβανόμενο από το νόμο περιεχόμενο στρέφεται κατά του ασφαλιστή, του Επικουρικού Κεφαλαίου ή παντός άλλου υπόχρεου προς αποζημίωση. Δεν επεκτείνεται σε έτερα εναγόμενα πρόσωπα ως προς τα οποία δε συντρέχει ο σκοπός του νόμου.

Ως κύρωση της μη συμμόρφωσης του υπόχρεου για την προσκομιδή της απαιτούμενης κατά νόμο βεβαίωσης, περί του ότι κοινοποιήθηκε προηγουμένως η αγωγή στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. του ενάγοντος, απαγγέλλεται το απαράδεκτο της συζήτησης της αγωγής, κατ’ αυτεπάγγελτη έρευνα[5]. Το απαράδεκτο της συζητήσεως της αγωγής κηρύσσεται με μη οριστική απόφαση του δικαστηρίου.

Όταν η αγωγή περιλαμβάνει και άλλα κονδύλια, στα οποία δεν επεκτείνεται η κύρωση του νόμου, γίνεται δεκτό ότι επιβάλλεται, χάριν ενιαίας επιλύσεως της διαφοράς και κατ’ εφαρμογή της υπερέχουσας αρχής της οικονομίας της δίκης, αλλά και προς αποφυγή προβλημάτων ως προς το εκκλητό της αποφάσεως, να κηρύσσεται απαράδεκτη η συζήτηση της αγωγής όχι μόνον για το εν λόγω κονδύλι, αλλά εν συνόλω, προκειμένου να εκδίδεται μια οριστική απόφαση δεκτική προσβολής με έφεση.Και τούτο, διότι αντίθετη εκδοχή, κατά την οποία θα πρέπει να χωριστεί το κονδύλιο της αποζημιώσεως λόγω απώλειας εισοδήματος από τα λοιπά αιτούμενα κονδύλια (ως προς τα οποία το δικαστήριο θα χωρήσει στην κατ’ ουσίαν έρευνα της διαφοράς και έκδοση οριστικής αποφάσεως), αφενός μεν οδηγεί σε διάσπαση της υποθέσεως και αντίκειται στην αρχή της οικονομίας της δίκης αφού στο μέλλον θα κληθεί το ίδιο Δικαστήριο να εκδικάσει την ίδια κατ’ ουσίαν διαφορά, εφόσον προσκομιστεί η βεβαίωση που απαιτεί ο νόμος, και αφετέρου δημιουργεί προβλήματα στην πράξη ως προς το ζήτημα του εκκλητού της αποφάσεως, καθόσον σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 513 παρ. 1 περ. β΄ τελευτ. εδ. ΚΠολΔ, η απόφαση που κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της αγωγής ως προς το κονδύλιο περί διαφυγόντων εισοδημάτων και αποφαίνεται οριστικώς επί των λοιπών κονδυλίων, ως εν μέρει οριστική απόφαση, δεν υπόκειται σε έφεση ούτε ως προς τις οριστικές της διατάξεις[6].

Εμμανουέλα Μανωλιδάκη, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

[1]Βλ. ΕφΘεσσ 1738/2018, ΜΠΑ 752/2014, ΑΠ 1217/2012, ΜονΠρΠειρ 5695/2012, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 73/2005, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ = Δνη 2005, σελ. 1487, ΕφΑθ 6323/2002, ΕλλΔνη 2003, σελ. 816, ΕφΑθ 2809/2000, ΕλλΔνη 2000, σελ. 1427.

[2]Βλ. ΜΠΑ 752/2014, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ.

[3]Βλ. ενδεικτικά ΕφΘεσσ 1738/2018, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ.

[4]Βλ. Αθ. Γ. Κρητικό, Αποζημίωση από Τροχαία Αυτοκινητικά Ατυχήματα, Συμπλήρωμα (στην τρίτη έκδοση έτους 1998), Αθήνα 2002, σελ 179 επ. (παρ. 2666α).

[5]Βλ. ΕφΘεσσ 1738/2018, ΠΠΑ 4936/2011, ΕφΑθ 6323/2002, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ.

[6]Βλ. ΕιρΛαμ 563/2017, ΜονΠρΘηβ 120/2016, ΜΠΑ 752/2014, ΕφΑθ 5863/2012, ΑΠ 1217/2012, ΕφΑθ 4774/2011, ΜΠΑ 2020/2009, ΕφΠατρ 706/2008, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, και Αθ. Κρητικό, όπ.π., σελ. 181.