Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
210 30 09 019
Email: info@efotopoulou.gr

Ακυρότητα της διαθήκης λόγω μεταβίβασης οικοπέδων μη άρτιων

Όσον αφορά το θέμα της ακυρότητας διαθήκης λόγω μεταβίβασης βάσει αυτής οικοπέδου μη άρτιου έχει αποφανθεί ο Άρειος Πάγος στην απόφαση με αριθμό 472/2015 σύμφωνα με την οποία: «Κατά τη διάταξη του άρθρου 2 παρ.1 του ν.δ 690/1948, η οποία καταργήθηκε με το άρθρο 3 παρ.1 του ν.625/1968 και επαναφέρθηκε σε ισχύ με το άρθρο 6 του ν. 651/1977, απαγορεύεται η μεταβίβαση της κυριότητας οικοπέδων, επαγόμενη την δημιουργία οικοπέδων μη άρτιων, είτε κατά το ελάχιστο εμβαδόν είτε κατά το ελάχιστο πρόσωπο ή βάθος. Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 29 του Ν. 1337/1983 και τα εκτελεστικά του Προεδρικά Διατάγματα, το όριο κάτω από το οποίο δεν επιτρέπεται η κατάτμηση για όλα τα εκτός σχεδίου και εκτός ορίων οικισμών, προϋφισταμένων του 1923, ακίνητα του νομού Αττικής, ορίστηκε στα 20.000 μέτρα.

Από το άρθρο 6 του Ν. 651/1977, ερμηνευόμενο σε συνδυασμό και με τις παραγράφους 2 και 3 του αυτού άρθρου, κατά την τελευταία των οποίων κάθε δικαιοπραξία εν ζωή ή αιτία θανάτου, έχουσα αντικείμενο απαγορευμένη, κατά τις προηγούμενες παραγράφους, μεταβίβαση κυριότητας, είναι αυτοδικαίως και εξ υπαρχής απολύτως άκυρη, συνάγεται ότι κάθε δικαιοπραξία, όπως είναι η διαθήκη, με τη οποία γίνεται μεταβίβαση τμήματος οικοπέδου και εξαιτίας της οποίας δημιουργούνται μη άρτια οικόπεδα, είναι άκυρη. Ειδικότερα, ως προς την διαθήκη σημειώνεται ότι η άκυρη διανεμητική διάταξη δεν επηρεάζει τις λοιπές διατάξεις της, εκτός αν συντρέχει περίπτωση εφαρμογής του άρθρου 181 ΑΚ. Τα πρόσωπα δε τα οποία εγκαταστάθηκαν με την άκυρη διανεμητική του οικοπέδου διάταξη, θεωρούνται κατά την αληθή βούληση του διαθέτη ως κληρονόμοι στο όλο οικόπεδο, το οποίο λαμβάνεται ως κοινή κληρονομική μερίδα [άρθρα 1712, 1800 και 1806 του ΑΚ], ανάλογη με την μαθηματική σχέση μεταξύ της αξίας του και της αξίας της όλης κληρονομιαίας περιουσίας κατά τον χρόνο του θανάτου του κληρονομουμένου. Η κληρονομική ιδανική μερίδα του καθενός από τους ως άνω κληρονόμους, που αφορά η άκυρη διάταξη, είναι ανάλογη με την αξία του τμήματος του οικοπέδου που καταλείφθηκε σ’ αυτόν [Ολ.ΑΠ 568/1986).

Περαιτέρω κατά το άρθρο 174 ΑΚ, δικαιοπραξία που αντιβαίνει σε απαγορευτική διάταξη του νόμου, αν δεν συνάγεται κάτι άλλο, είναι άκυρη. Ως απαγορευτική διάταξη εννοείται, κάθε δημόσιας τάξης κανόνας δικαίου [άρθρο 3 ΑΚ], με τον οποίο απαγορεύεται αντίθετη με τον κανόνα αυτό, ρύθμιση. Η ακυρότητα προκύπτει από το σκοπό της διάταξης που παραβιάστηκε. Αν όμως η απαγορευτική διάταξη απαγγέλει ρητά την ακυρότητα, είναι περιττή η έρευνα του σκοπού της διάταξης. Η ακυρότητα είναι απόλυτη και επέρχεται ανεξάρτητα από τη γνώση της απαγορευτικής διάταξης. Την απόλυτη αυτή ακυρότητα έχει δικαίωμα να επικαλεστεί οποιοσδήποτε έχει έννομο συμφέρον και όταν προκύπτει από παράβαση διάταξης δημόσιας τάξης, λαμβάνεται υπόψη αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο. Άκυρη, σύμφωνα με το πιο πάνω άρθρο, είναι και η διαθήκη, αν το περιεχόμενο της αντιβαίνει στο νόμο και την ακυρότητα της μπορεί να την προτείνει οποιοσδήποτε έχει έννομο συμφέρον. Εξάλλου κατά το άρθρο 559 αρ.8 περ.β’ ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης και όταν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Πράγματα δε, κατά την έννοια της διάταξης αυτής, είναι οι αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων που συγκροτούν την ιστορική βάση και, επομένως, θεμελιώνουν το αίτημα της αγωγής, ένστασης ή αντένστασης και όχι οι αρνητικοί απλώς ισχυρισμοί ή εκείνοι που αποτελούν επιχειρήματα νομικά ή πραγματικά, τα οποία αντλούνται από το νόμο ή από την εκτίμηση των αποδείξεων. Δεν ιδρύεται όμως ο λόγος αυτός αναίρεσης, αν το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό που προτάθηκε και τον απέρριψε για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό».

Χαρά Ζούκα, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί