Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
210 30 09 019
Email: info@efotopoulou.gr

Αναγκαστικός πλειστηριασμός ακινήτου – Διεκδικητική αγωγή τρίτου –  Θα πρέπει σε αυτήν να εκτίθενται τα πραγματικά περιστατικά που θεμελιώνουν δικαίωμα κυριότητας του ενάγοντος – τρίτου επί του επίδικου εκπλειστηριασθέντος ακινήτου και δη κτηθέν πριν από το χρόνο διενέργειας του πλειστηριασμού αυτού

Από το συνδυασμό των άρθρων 1005 παρ. 1, 1017 παρ. 2 ΚΠολΔ και 199, 513, 1033, 1192 και 1198 ΑΚ, συνάγεται ότι ο αναγκαστικός πλειστηριασμός ακινήτου – που αποτελεί ιδιόρρυθμη σύμβαση πώλησης, η οποία ενεργείται υπό το κύρος της αρχής και τελειώνεται με την κατακύρωση που αποδέχεται την τελευταία προσφορά του υπερθεματιστή – δεν θεμελιώνει πρωτότυπο, αλλά παράγωγο τρόπο κτήσης του δικαιώματος κυριότητας, ο δε υπερθεματιστής καθίσταται ειδικός διάδικος του καθ’ ου η εκτέλεση, τον οποίο και διαδέχεται στα δικαιώματα που διατηρούσε επί του εκπλειστηριασθέντος[1].

Ο τρίτος, δε, που κατά το χρόνο επιβολής της κατάσχεσης διατηρεί κεκτημένο δικαίωμα επί του αντικειμένου της εκτέλεσης μπορεί να αμυνθεί με την προβλεπόμενη κατ’ άρθρο 936 ΚΠολΔ ανακοπή, η οποία ασκείται παραδεκτά από το χρόνο επιβολής της αναγκαστικής κατάσχεσης και έως τη μεταγραφή της περίληψης της κατακυρωτικής έκθεσης και εγκατάστασης του υπερθεματιστή στη νομή του πλειστηριασθέντος[2], ενώ μετά την εγκατάσταση του υπερθεματιστή στο κατακυρωθέν αντικείμενο, η προστασία του τρίτου επιτυγχάνεται με την άσκηση της κατά το κοινό δίκαιο διεκδικητικής αγωγής, εντός της οριζόμενης κατ’ άρθρο 1020 ΚΠολΔ προθεσμίας[3].

Ειδικότερα, με το άρθρο 1020 ΚΠολΔ, ορίζεται ότι η αγωγή διεκδίκησης του πράγματος ασκείται εντός αποκλειστικής προθεσμίας, η οποία ορίζεται για τα κινητά σε ένα (1) έτος από τότε που παραδόθηκαν στον υπερθεματιστή και για τα ακίνητα σε πέντε (5) έτη από το χρόνο μεταγραφής της περίληψης της κατακυρωτικής έκθεσης. Ωστόσο, η έναρξη της προθεσμίας για την άσκηση της διεκδικητικής αγωγής τρίτου, η οποία απευθύνεται κατά του νομέα ή κατόχου του πράγματος που εκπλειστηριάστηκε (1094 ΑΚ), προϋποθέτει πραγματική παράδοση του κινητού πράγματος στον υπερθεματιστή, ενώ για τα ακίνητα απαιτείται, πλέον της μεταγραφής της περίληψης της κατακυρωτικής έκθεσης, εγκατάσταση του υπερθεματιστή στο ακίνητο, ανεξάρτητα αν πραγματοποιήθηκε με εκούσια παράδοση ή με εκτέλεση της κατακυρωτικής έκθεσης[4]. Και τούτο, διότι, πριν από την κατά οποιονδήποτε τρόπο εγκατάστασή του υπερθεματιστή στο ακίνητο, ο τελευταίος δεν καθίσταται νομέας ή κάτοχος αυτού, και συνακόλουθα δεν υφίσταται γεννημένη αξίωση προς άσκηση διεκδικητικής αγωγής εναντίον του[5].

Η πάροδος της σχετικής προθεσμίας δεν επιφέρει απώλεια της κυριότητας του τρίτου στο πλειστηριασθέν πράγμα, αλλά παρέχει στον υπερθεματιστή το δικαίωμα να αποκρούσει, κατ’ ένσταση, τη διεκδικητική αγωγή του τρίτου, ο οποίος παραμένει κύριος του πράγματος μέχρι να απολύσει το εμπράγματο δικαίωμά του με νόμιμο τρόπο (ΟλΑΠ 25/1993, Δνη 35.345).

Επιπλέον, δέον να τονισθεί ότι η διεκδικητική αγωγή του τρίτου απευθύνεται μόνον κατά του υπερθεματιστή του πλειστηριασθέντος πράγματος και όχι κατά του επισπεύδοντος δανειστή και του οφειλέτη, ενώ η άσκησή της δεν εμποδίζεται από το γεγονός ότι ο πλειστηριασμός και η κατακύρωση περατώθηκε χωρίς να προηγηθεί η άσκηση ανακοπής εντός της τασσόμενης κατ’ άρθρο 934 ΚΠολΔ προθεσμίας. Και τούτο καθόσον η σχετική παράλειψη καθιστά τον πλειστηριασμό τυπικά έγκυρο και δικονομικά απρόσβλητο, όχι όμως και ικανό να επιφέρει την, κατά το ουσιαστικό δίκαιο, έννομη συνέπεια μεταβίβασης του αντικειμένου της εκτέλεσης από τον καθ’ ου η εκτέλεση στον υπερθεματιστή, η οποία ήταν απαγορευμένη από το νόμο[6].

Περαιτέρω, με το άρθρο 1020 ΚΠολΔ δεν θεσπίζεται ιδιαίτερος τύπος αγωγής, αλλά ορίζεται ειδική βραχυπρόθεσμη αποκλειστική προθεσμία για την άσκηση της κατ’ άρθρο 1094 ΑΚ διεκδικητικής αγωγής, η οποία διαφέρει της προβλεπόμενης στο άρθρο 249 ΑΚ[7]. Από το γράμμα, δε, του άρθρου 1094 ΑΚ, προκύπτει ότι για τη στοιχειοθέτηση της διεκδικητικής αγωγής, απαιτείται να παρατίθενται να πραγματικά περιστατικά που συγκροτούν την κυριότητα του ενάγοντος επί του διεκδικούμενου πράγματος και τη διατήρηση της νομής ή κατοχής του από τον εναγόμενο κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής[8]. Συγκεκριμένα, για τη θεμελίωση του αιτήματος απόδοσης του επιδίκου πράγματος πρέπει στο εισαγωγικό δικόγραφο της διεκδικητικής αγωγής να εκτίθεται ότι ο ενάγων έχει καταστεί κύριος του πράγματος έως το χρόνο άσκησης αυτής[9]. Συνακόλουθα, λοιπόν, η άσκηση της διεκδικητικής αγωγής από μέρους τρίτου εντός της τασσόμενης κατ’ άρθρο 1020 ΚΠολΔ προθεσμίας, χωρεί μόνο στην περίπτωση που ο τρίτος που διεκδικεί το εκπλειστηριασθέν πράγμα προτάσσει δικαίωμα κυριότητας που είχε αποκτηθεί πριν από τον πλειστηριασμό του και όχι στην περίπτωση διεκδίκησης αντικειμένου της εκτελεστικής διαδικασίας από τρίτο, ο οποίος απέκτησε την κυριότητα αυτού με νόμιμο τρόπο μετά την εγκατάσταση του υπερθεματιστή και τη μεταγραφή της σχετικής περίληψης της κατακυρωτικής έκθεσης[10].

 

Αγγελική Πολυδώρου, Δικηγόρος

e-mail: info@efotopoulou.gr

[1] βλ. ΟλΑΠ 1/1998, ΕλλΔ/νη 39.64, ΟλΑΠ 2/1993, Δ. 25.991,ΟλΑΠ 1688/1983, ΝοΒ 32.1535, ΑΠ 1788/2012, δημ. στη τ.ν.π. Νόμος, ΑΠ 372/2004, ΝοΒ 2005.485, ΑΠ 927/2002, Δ/νη 2003.1273

[2] βλ. ΑΠ 1705/2009, ΧρΙδ 2010.557, ΕφΘεσ 1621/1998, Αρμ 1998.1107

[3] βλ. ΑΠ 1705/2009, ΧρΙδ 2010.557, ΑΠ 228/2010, δημ. στη ΤΝΠ Νόμος, ΑΠ 927/2002, Δ/νη 2003.1273

[4] βλ. ΑΠ 228/2010, ΧρΙδ 2011.202, ΑΠ 512/1992, ΕλλΔ/νη 34.1472, ΑΠ 1227/1979, ΝοΒ 28.707, ΑΠ 1113/1976, ΝοΒ 25.530, ΕφΘεσ 3102/1992, Δνη 35.637, ΕφΑΘ 8262/2001, Δ/νη 2003.213

[5] βλ. ΟλΑΠ 25/1993, ΕΕΝ 1993.622, ΑΠ 512/1992, ΕΕΝ 1993.459, ΑΠ 597/1992, ΕΕΝ 1993.483

[6] βλ. ΟλΑΠ 1688/1983, ΝοΒ 32.1535

[7] βλ. ΕφΔωδ 274/2004, δημ. Στην ΤΝΠ Νόμος

[8] βλ. ΑΠ 1170/2011, δημ. στη τ.ν.π. Νόμος, ΑΠ 611/1999, ΕλλΔ/νη 41.43

[9] βλ. Α. Γεωργιάδη – Μ. Σταθόπουλο, Αστικός Κώδικας, υπό άρθρο 1094 ΑΚ, Κ. Παπαδόπουλος, Αγωγές Εμπραγμάτου Δικαίου, σελ. 237 και 239

[10] βλ. ΠΠρΑθ 589/2015, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 517/2013, ΧρΙδ 2014.454

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί