Απόκτηση επαγγελματικών προσόντων στο ΣΑΕΠ- προϋποθέσεις υπαγωγής στην Οδηγία 2005/36 ΕΚ – όχι απαραίτητη η διετής άσκηση του επαγγέλματος στο κράτος μέλος καταγωγής
Η οδηγία 2005/36/ΕΟΚ σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων ισχύει για τους υπηκόους 31 χωρών, ήτοι των 28 κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς επίσης και των εξής τριών χωρών: Ισλανδία, Νορβηγία και Λιχτενστάιν. Ισχύει καταρχήν για τα άτομα (ενεργητική νομιμοποίηση) που, κατά τη στιγμή της υποβολής της αίτησης αναγνώρισης, διαθέτουν την υπηκοότητα ενός εξ αυτών των 31 χωρών, ακόμα κι αν προηγουμένως διέθεταν άλλη υπηκοότητα. Ισχύει επίσης για τα άτομα με διπλή υπηκοότητα. Επίσης, η οδηγία ισχύει για τους υπηκόους τρίτων χωρών που τελούν υπό το καθεστώς του επί μακρόν διαμένοντος (βλ. Οδηγία 2003/109/ΕΚ). Ισχύει επίσης για τους υπηκόους τρίτων χωρών που τελούν υπό το καθεστώς του πρόσφυγα σε ένα κράτος μέλος (Οδηγία 2004/83/ΕΚ). Ο πρόσφυγας πρέπει να αντιμετωπίζεται στο κράτος μέλος που του χορήγησε το καθεστώς αυτό ως υπήκοος αυτού.
Ισχύει (επιδιωκόμενος σκοπός της αίτησης υπαγωγής στην Οδηγία) για τα άτομα που επιδιώκουν να ασκήσουν επαγγελματική δραστηριότητα σε κάποιο άλλο κράτος μέλος (κράτος μέλος υποδοχής). Αυτό σημαίνει ότι το κράτος μέλος ή η χώρα στην οποία επιθυμεί ο αιτών να ασκήσει το επάγγελμά του πρέπει να είναι άλλη από εκείνη στην οποία απόκτησε τα επαγγελματικά του προσόντα (η διασυνοριακή προϋπόθεση υπαγωγής στο νόμο). Συνεπώς, δεν ισχύει σε καθαρά εσωτερικές υποθέσεις μιας χώρας.
Η οδηγία 2005/36/ΕΚ ισχύει μόνο για τα κατοχυρωμένα επαγγέλματα στο κράτος μέλος υποδοχής (εν προκειμένω στην Ελλάδα για τις αιτήσεις που κατατίθενται στο ΣΑΕΠ), δηλαδή για εκείνα τα επαγγέλματα η πρόσβαση στα οποία ή η άσκηση των οποίων στο κράτος μέλος υποδοχής προϋποθέτει την κατοχή ορισμένων καθορισμένων επαγγελματικών προσόντων σύμφωνα με νόμο ή κανονιστική ρύθμιση ή διοικητική διάταξη του κράτους μέλους υποδοχής. Η οδηγία 2005/36/ΕΚ θα ισχύει επομένως, εάν το επάγγελμα που επιδιώκει ο αιτών να ασκήσει στο κράτος μέλος υποδοχής είναι νομοθετικά κατοχυρωμένο σε αυτό το κράτος μέλος. Εάν, αντίθετα, το επάγγελμα που επιδιώκει να ασκήσει ο αιτών δεν είναι νομοθετικά κατοχυρωμένο στο κράτος μέλος υποδοχής, η πρόσβαση σε αυτό και στην αγορά εργασίας είναι ελεύθερη και δεν χρειάζεται να υπάρξει αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων. Πρέπει να επισημανθεί ότι τα επαγγέλματα του ιατρού, του νοσοκόμου υπεύθυνου για γενική περίθαλψη, της μαίας/ του μαιευτή, του φαρμακοποιού, του κτηνιάτρου και του οδοντιάτρου είναι νομοθετικά κατοχυρωμένα σε όλα τα κράτη μέλη. Το ίδιο ισχύει και για τα επαγγέλματα της βιοτεχνίας, του εμπορίου και της βιομηχανίας που αναφέρονται στο Παράρτημα IV της οδηγίας 2005/36/ΕΚ, εφόσον τυγχάνουν της αυτόματης αναγνώρισης στο πλαίσιο του καθεστώτος της εγκατάστασης, όπως και για τους αρχιτέκτονες που τυγχάνουν της αυτόματης αναγνώρισης στο πλαίσιο του καθεστώτος της εγκατάστασης.
Χρήσιμος σύνδεσμος που πληροφορεί σχετικά με το εάν ένα επάγγελμα είναι νομοθετικά κατοχυρωμένο στο κράτος μέλος υποδοχής είναι ο κάτωθι:
http://ec.europa.eu/internal_market/qualifications/docs/contact-points/infopoints_en.pdf
Επίσης, εάν το επάγγελμα για το οποίο έχουν αποκτηθεί προσόντα στο κράτος μέλος καταγωγής, καθώς και η εκπαίδευση που οδηγεί σε αυτό το επάγγελμα δεν είναι νομοθετικά κατοχυρωμένα στο κράτος μέλος καταγωγής, δηλαδή σε αυτό στο οποίο έχουν αποκτηθεί τα προσόντα, η αρμόδια αρχή του κράτους μέλους υποδοχής (ήτοι εν προκειμένω το ΣΑΕΠ) μπορεί να απαιτήσει να έχει ασκηθεί το εν λόγω επάγγελμα για διάστημα τουλάχιστον δύο ετών στο κράτος μέλος που δεν έχει κατοχυρώσει νομοθετικά το επάγγελμα.
Μια εκπαίδευση είναι νομοθετικά κατοχυρωμένη όταν το επίπεδό της και το περιεχόμενό της καθορίζονται ή ελέγχονται από το κράτος μέλος στο οποίο αυτή πραγματοποιείται. Χρήσιμος σύνδεσμος σχετικά με το αν το επίμαχο επάγγελμα ή η εκπαίδευση αυτού είναι νομοθετικά κατοχυρωμένη είναι αυτός:
http://ec.europa.eu/internal_market/qualifications/docs/contact-points/infopoints_en.pdf
Συνεπώς, η διετής άσκηση στο κράτος μέλος καταγωγής, που προβλέπει η Οδηγία, δεν είναι αναγκαία προϋπόθεση για την υπαγωγή στην Οδηγία και την απόκτηση των επαγγελματικών προσόντων στο κράτος μέλος υποδοχής, αρκεί βέβαια τόσο το επάγγελμα και η εκπαίδευση που οδηγεί σε αυτό να νομοθετικά κατοχυρωμένα στο κράτος μέλος καταγωγής.
Θεώνη Κάδρα, Δικηγόρος LL.M.
e-mail : info@efotopoulou.gr