Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
210 30 09 019
Email: info@efotopoulou.gr

Αποζημίωση – Kαι το διαφυγόν κέρδος αποτελεί ζημία που πρέπει να αποκατασταθεί – Στοιχεία για το ορισμένο της αγωγής με την οποία επιδιώκεται η επιδίκαση διαφυγόντος κέρδους, συνισταμένου σε απώλεια εσόδων λόγω διακοπής ή μειωμένης άσκησης επαγγελματικής δραστηριότητας

Η μείωση της υπάρχουσας περιουσίας του ζημιωθέντος καλείται θετική ζημία. Ζημία, όμως, υπάρχει και όταν δεν μειώνεται η περιουσία, αλλά αποτρέπεται η αύξησή της, που χωρίς το ζημιογόνο γεγονός θα επερχόταν. Δηλαδή χωρίς αυτό (ενν. το ζημιογόνο γεγονός) θα είχε αυξηθεί το ενεργητικό ή θα είχε μειωθεί το παθητικό της περιουσίας του ζημιωθέντος. Στην περίπτωση της αποτροπής της αύξησης της περιουσίας γίνεται λόγος για αποθετική ζημία ή, συνηθέστερα, για διαφυγόν κέρδος. Για να αποφευχθεί, δε, κάθε αμφισβήτηση σχετικά με το γεγονός ότι και το διαφυγόν κέρδος αποτελεί ζημία που πρέπει να αποκατασταθεί, προβλέπεται αυτό ρητώς στη διάταξη του άρθρου 298 εδάφ. 1 ΑΚ, πλην όμως, στο εδάφ. 2 του αυτού άρθρου, ο νομοθέτης θέτει ορισμένους φραγμούς, σχετικά με το ύψος του διαφυγόντος κέρδους.

Η ανάγκη για τέτοιους φραγμούς, προκύπτει, από το ότι, ενώ η θετική ζημία, κατά κανόνα, είναι ένα γεγονός που υπάρχει ήδη και επομένως αποδεικνύεται συνήθως εύκολα, το διαφυγόν κέρδος αποτελεί μέγεθος που προσδιορίζεται μόνο υποθετικά, καθότι είναι το κέρδος που θα αποκομιζόταν αν δεν είχε επέλθει το ζημιογόνο γεγονός. Γίνεται, δηλαδή, αναγκαία ένας συλλογισμός για την υποθετική εξέλιξη των πραγμάτων. Και οι υποθέσεις δεν χαρακτηρίζονται από βεβαιότητα και, ακόμη, δυσχερώς αποδεικνύονται.

Για να διευκολύνει, λοιπόν, ο νόμος την απόδειξη, αφού η βεβαιότητα είναι αδύνατη, αλλά και για να θέσει φραγμό στις «αχαλίνωτες» υποθέσεις, ορίζει στο άρθρο 298 εδάφ. 2 ΑΚ, ότι ως διαφυγόν κέρδος «λογίζεται εκείνο που προσδοκά κανείς με πιθανότητα σύμφωνα με τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων ή τις ειδικές περιστάσεις και ιδίως τα προπαρασκευαστικά μέτρα που έχουν ληφθεί». Χρειάζεται, δηλαδή, η δυνατότητα να προβλεφθεί το κέρδος από κάποιον μέσο, λογικό άνθρωπο, με βάση αντικειμενικά κριτήρια «σύμφωνα με τη συνηθισμένη πορεία των πραγμάτων» και, μάλιστα, να προβλεφθεί εκ των προτέρων, ήτοι κατά το χρόνο του ζημιογόνου γεγονότος, οι ειδικές συνθήκες, δε, του χρόνου αυτού, τα τυχόν προπαρασκευαστικά μέτρα που είχαν πάρει τα μέρη κ.λπ. θα ληφθούν υπόψη. Πάντως, και μεταγενέστερα του ζημιογόνου γεγονότος περιστατικά, που επηρεάζουν την εξέλιξη των πραγμάτων, μπορεί να ληφθούν υπόψη, αν τα επικαλεσθεί και τα αποδείξει ο ενδιαφερόμενος.

Εξάλλου, για την πληρότητα της αγωγής με την οποία επιδιώκεται επιδίκαση διαφυγόντος κέρδους, συνισταμένου σε απώλεια εσόδων λόγω διακοπής ή μειωμένης άσκησης επαγγελματικής δραστηριότητας, πρέπει, κατά το άρθρο 216 παρ. 1 ΚΠολΔ, να εκτίθενται σε αυτήν τα περιστατικά που προσδιορίζουν την προσδοκία ορισμένου κέρδους, με βάση την, κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων, πιθανότητα, καθώς και οι ειδικές περιστάσεις και τα ληφθέντα προπαρασκευαστικά μέτρα. Δεν αρκεί, δηλαδή, η αφηρημένη επανάληψη των εκφράσεων του άρθρου 298 ΑΚ, ούτε του συνολικώς φερόμενου ως διαφυγόντος κέρδους, αλλά απαιτείται εξειδικευμένη και λεπτομερής, κατά περίπτωση, μνεία των συγκεκριμένων περιστατικών, περιστάσεων και μέτρων, που καθιστούσαν πιθανό το κέρδος ως προς τα επιμέρους κονδύλια, καθώς και ιδιαίτερη επίκληση των κονδυλίων αυτών, ώστε να μπορεί να διαταχθεί απόδειξη.

Δεν είναι, ωστόσο, απαραίτητο, κατά την ορθότερη άποψη, να αναγραφεί στο δικόγραφο της αγωγής, ότι ο ενάγων δεν εξοικονόμησε δαπάνη ή να προσδιορίζεται και να αφαιρείται η τυχόν εξοικονομηθείσα, γιατί ο προσδιορισμός και η αφαίρεση της τυχόν δαπάνης που εξοικονομήθηκε μπορεί να γίνει, βάσει των αποδείξεων, ύστερα από πρόταση του εναγομένου ή και αυτεπαγγέλτως από το Δικαστήριο, ακόμη και το πρώτον από το Εφετείο, εφόσον το ζήτημα του ύψους της αποθετικής ζημίας κατέστη νομίμως αντικείμενο της κατ` έφεση δίκης[1].

Αγγελική Πολυδώρου, Δικηγόρος

e-mail: info@efotopoulou.gr

[1] βλ. ΜΠρΒολ 287/2000, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, Ολομ. ΑΠ 20/1992 ΝοΒ 1993.85 και Ολομ. ΑΠ 22/1995 ΕλλΔ/νη 1995.1538

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί