Άρθρο 938 παρ. 3 ΚΠολΔ – Αναστολή της εκτελεστικής διαδικασίας με έκδοση σημειώματος

Όπως συνάγεται από τις διατάξεις των παρ. 1 και 3 του άρθρου 938 ΚΠολΔ [το οποίο είχε καταργηθεί με το άρθρο 1 άρθρο όγδοο παρ. 1 του Ν. 4335/2015 (ΦΕΚ Α΄ 87/23.07.2015), επανήλθε όμως σε ισχύ με το άρθρο 60 του Ν. 4842/2021 (ΦΕΚ Α΄ 190/13.10.2021, με έναρξη ισχύος, βάσει του άρθρου 120 του αυτού νόμου, από 01.01.2022], αν ασκηθεί ανακοπή κατά της διαδικασίας της αναγκαστικής εκτελέσεως, είναι δυνατό, κατόπιν αιτήσεως του ανακόπτοντος, να διαταχθεί η αναστολή αυτής, όταν, κατά την κρίση του Δικάζοντος, η ενέργεια της αναγκαστικής εκτελέσεως μπορεί να προκαλέσει ανεπανόρθωτη βλάβη στον αιτούντα και πιθανολογείται η ευδοκίμηση της ανακοπής, μέχρι να εκδοθεί απόφαση επί της αιτήσεως αναστολής. Στην περίπτωση αυτή, ο αρμόδιος να διατάξει την αναστολή Δικαστής, μπορεί να εμποδίσει με σημείωμά του την εκτέλεση, ώσπου να εκδοθεί η απόφαση για την αίτηση αναστολής.

Η έκδοση του σημειώματος αυτού (το οποίο προσομοιάζει ως προς το χαρακτήρα του με την προσωρινή διαταγή του άρθρου 691Α ΚΠολΔ, ενώ αντιδιαστέλλεται ως προς αυτή στο βαθμό που η ενέργειά του είναι αποκλειστικά διαπλαστική και μάλιστα μέσα στα πλαίσια της διαδικασίας της αναγκαστικής εκτελέσεως[1]): α) δεν προϋποθέτει – από καμιά διάταξη νόμου – έκδοση προσωρινής διαταγής και καταχώρισή της κάτω από τη σχετική αίτηση ή στα πρακτικά, όπως αντίθετα συμβαίνει στην κατά το άρθρο 691Α ΚΠολΔ προσωρινή διαταγή, ή αν πράγματι, σύμφωνα με το άρθρο 700 παρ. 3 ΚΠολΔ το εκδιδόμενο σημείωμα του αρμοδίου Δικαστή, αποτελεί προσωρινή διαταγή του προς τον αρμόδιο δικαστικό επιμελητή να ενεργήσει σύμφωνα με το περιεχόμενο της προσωρινής διαταγής του άρθρου 691Α ΚΠολΔ, β) κατά την ορθότερη άποψη, μπορεί να εκδοθεί και αυτεπαγγέλτως και από τον αρμόδιο Δικαστή[2] και γ) δεν αποτελεί απόφαση αναστολής εκτελέσεως, διότι δεν εκδίδεται μετά από προηγούμενη διαγνωστική διαδικασία, αλλά αποτελεί απλώς γραπτή προσταγή προς τον αρμόδιο δικαστικό επιμελητή, όπως μην ενεργήσει πράξεις της εκτελεστικής διαδικασίας μέχρι εκδόσεως αποφάσεως επί της ασκηθείσας αναστολής, ενώ την ίδια φύση έχει και η κατά το άρθρο 691Α ΚΠολΔ προσωρινή διαταγή και το επ’ αυτής εκδιδόμενο κατά το άρθρο 700 παρ. 3 ΚΠολΔ σημείωμα[3].

Όπως, δε, προκύπτει περαιτέρω από τις διατάξεις των άρθρων 938 και 939 παρ. 1 ΚΠολΔ, από τη γνωστοποίηση του σημειώματος αυτού, όπως ακριβώς και της αποφάσεως που διατάζει την αναστολή[4] απαγορεύεται να ενεργηθεί οποιαδήποτε πράξη αναγκαστικής εκτελέσεως, εκτός από εκείνες που ειδικά επιτρέπει η απόφαση της αναστολής ή το σημείωμα αναστολής, αν, δε, ενεργηθούν τέτοιες, κηρύσσονται άκυρες, κατόπιν ανακοπής του άρθρου 933 ΚΠολΔ, μόνο σε περίπτωση βλάβης του καθ’ ου η εκτέλεση, που δεν μπορεί να αποτραπεί παρά μόνο με την κήρυξη της ακυρότητας, κατά τη διάταξη του άρθρου 159 αρ. 3 ΚΠολΔ[5]. Πρέπει, δε, να σημειωθεί ότι δεν απαιτείται για την αξιούμενη επίκλησή της η χρήση πανηγυρικών εκφράσεων, αλλά αρκεί η έκθεση των γεγονότων που τη θεμελιώνουν[6]. Τουναντίον, αν η αναστολή αφορά την εκτελεστότητα της δικαστικής αποφάσεως και γενικά του εκτελεστού τίτλου, δηλαδή αναφέρεται στη δυνατότητα του διαδίκου που νομιμοποιείται να επισπεύσει αναγκαστική εκτέλεση βάσει της αποφάσεως και γενικώς του τίτλου αυτού[7], η κατά παράβαση της αναστολής της εκτελεστότητας, που δόθηκε με δικαστική απόφαση ή σημείωμα του αρμοδίου Δικαστή, διενεργηθείσα πράξη αναγκαστικής εκτελέσεως είναι άκυρη, χωρίς την ανάγκη συνδρομής του στοιχείου της βλάβης, διότι θεωρείται ότι διενεργήθηκε χωρίς την αναγκαία προϋπόθεση της υπάρξεως εκτελεστού τίτλου[8].

Αγγελική Πολυδώρου, Δικηγόρος

e-mail: info@efotopoulou.gr

[1] βλ. Μητσόπουλου, η φύσις του “σημειώματος” περί αναστολής της αναγκαστικής εκτελέσεως κατ’ άρθρον 938 παρ. 1 ΚΠολΔ, Αρμ. 1989 σελ. 429 επ., Δ. Δημήτριου, Αρμ. 1995 σελ. 257 επ., ιδίως σελ. 261-262, Βασ. Αντ. Βαθρακοκοίλη, άρθρο 938 αρ. 60

[2] βλ. Τζίφρα, ασφαλιστικά μέτρα, σελ. 505, Χ. Φραγκίστα – Π. Γέσιου – Φάλτση, αναγκ. εκτέλεση 1986, Ι. σελ. 233, Βαθρακοκοίλη, άρθρο 938 αρ. 63, CONTRA Δ. Δημητρίου, ό.π. σελ. 262, στον ίδιο η δικαστική αναστολή της αναγκ. εκτελέσεως σελ. 219, Μπρίνιας, αναγκ. εκτέλ. παρ. 195

[3] βλ. για τη φύση αυτή, ΑΠ 493/1999 ΕλλΔνη 2000.63, ΑΠ 1599/1992 ΑρχΝ 44. 118, ΕΑ 4778/1983 ΕλλΔνη 1984. 1080, ΕΑ 3266/1982 Δίκη 13. 787, ΕΑ 7906/1974 ΝοΒ 23. 194, Βαθρακοκοίλη, άρθρο 938, αρ. 61, άρθρο 691 αρ. 6, 39-40, Π. Γέσιου-Φαλτσή, δίκαιο αναγκ. εκτ. 1998, σελ. 830, Μπρίνια, ό.π. Μπέη, Δίκη 22, σελ. 589 επ., τον ίδιο ΠολΔ άρθρο 691 σελ. 105-106, Κονδύλη, το δεδικασμένο, σελ. 56, Παναγόπουλο, Δίκη 17 σελ. 223 επ. βλ. όμως ΑΠ 1154/1990 (Ολομ.) για την προσωρινή διαταγή

[4] βλ. Χ. Φραγκίστα – Π. Γέσιου-Φαλτσή, ό.π., Π. Γέσιου-Φαλτσή, το δίκαιο αναγκ. εκτελέσεως, 1998 σελ. 824, Βαθρακοκοίλη, άρθρο 938 αρ. 81, άρθρο 939 αρ. 12, Μπρίνια, ό.π. παρ. 197, Τζίφρα, ό.π. σελ. 79, ΕΑ 5031/1995 (αδημοσίευτη), ΕΑ 47781/1983 ό.π., ΕΑ 3266/1982 ό.π., ΕΑ 7906/1974 ΝοΒ 23.194

[5] βλ. για την απόφαση αναστολής, ΑΠ 1170/1997 ΕλλΔνη 1999. 602, ΑΠ 33/1995 (Ολομ.) ΕλλΔνη 1996. 583 και για το σημείωμα, ΕΑ 4778/1983, ό.π., ΕΑ 3266/1982 ό.π., ΕΑ 7906/ 1974 ό.π., ΕΑ 5031/1995 (αδημοσίευτη) Κονδύλη ό.π., CONTRA (ανεξαρτήτως βλάβης) Μητσόπουλος, ό.π. σελ. 434, Κατηφόρης, δικαστική αναστολή της εκτέλεσης, σελ. 110)

[6] βλ. ΑΠ 1170/1997 ό.π.

[7] βλ. Μπέη, αναγκαστική εκτέλεση, 1984 σελ. 92-93, Βαθρακοκοίλη, όπ. άρθρο 938 αρ. 11

[8] βλ. ΕφΑθ 4373/2001 – ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, Βαθρακοκοίλη, άρθρο 938 αρ. 11