Ασφαλιστικά μέτρα – Ανάκληση ή μεταρρύθμιση απόφασης κατ’ άρθ. 696 παρ. 3 ΚΠολΔ – Μεταβολή πραγμάτων – Προϋποθέσεις – Δεν απαιτείται επίκληση και πιθανολόγηση της συνδρομής επικείμενου κινδύνου ή επείγουσας περίπτωσης

Κατά τη διάταξη του άρθρου 695 ΚΠολΔ, η απόφαση των ασφαλιστικών μέτρων έχει προσωρινή ισχύ που δεσμεύει το Δικαστήριο μέχρι την, κατά τα άρθρα 696 – 698 ΚΠολΔ, ανάκληση ή μεταρρύθμισή της. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 696 παρ. 3 ΚΠολΔ: «Το δικαστήριο που διέταξε ασφαλιστικά μέτρα, έως την συζήτηση της αγωγής που αφορά την κύρια υπόθεση, έχει δικαίωμα, με αίτηση όποιου έχει έννομο συμφέρον, να μεταρρυθμίσει ή να ανακαλέσει ολικά ή εν μέρει την απόφασή του, εφόσον επήλθε μεταβολή των πραγμάτων που δικαιολογεί την ανάκληση ή τη μεταρρύθμισή της». Η κατά τα ανωτέρω ανάκληση ή μεταρρύθμιση της αποφάσεως που διέταξε ασφαλιστικά μέτρα συνιστά αντιστάθμισμα για την απαγόρευση ασκήσεως ενδίκων μέσων (άρθρο 699 εδ. α’ ΚΠολΔ). Με το υπόψη ένδικο βοήθημα δεν άγεται προς κρίση από το Δικαστήριο η νομιμότητα και κατ’ ακολουθίαν η ορθότητα της αποφάσεως που διέταξε το ασφαλιστικό μέτρο, αλλά η νομιμότητα της περαιτέρω ισχύος αυτού[1]. Αυτό είναι το αντικείμενο, δηλαδή, της σχετικής αιτήσεως[2], με τον εν λόγω κανόνα να καλύπτει όλες τις περιπτώσεις ανακλήσεως ή μεταρρυθμίσεως[3]. Η μεταβολή, λοιπόν, των συνθηκών, υπό την έννοια του άρθρου 696 παρ. 3 ΚΠολΔ, αποτελεί λόγο κάμψεως του προσωρινού δεδικασμένου και αναλόγως δικαιολογεί είτε αίτηση ανακλήσεως ή μεταρρυθμίσεως της αποφάσεως που διέταξε ασφαλιστικά μέτρα, είτε νέα αίτηση ασφαλιστικών μέτρων, όταν η αρχική απόφαση είναι απορριπτική[4].

Προσέτι, ως μεταβολή πραγμάτων νοείται η μεταβολή των δεδομένων στα οποία στηρίχθηκε η ανακλητέα/ μεταρρυθμιστέα απόφαση, δηλαδή η ύπαρξη νέων πραγματικών περιστατικών τα οποία έλαβαν χώρα μετά τη συζήτηση της υπόθεσης και τα οποία δεν μπορούσαν να τεθούν υπόψη του Δικαστηρίου ή και προϋφιστάμενα της απόφασης περιστατικά, τα οποία αποκαλύφθηκαν τώρα και τα οποία αν είχαν τεθεί υπόψη του Δικαστηρίου θα εμφάνιζαν εντελώς διαφορετική πραγματική κατάσταση και θα το οδηγούσαν σε διαφορετική κρίση για το ληπτέο ασφαλιστικό μέτρο. Κατά την αληθινή έννοια του άνω όρου, δεν θεωρούνται νέα στοιχεία, γιατί δεν συνιστούν μεταβολή πραγμάτων που να δικαιολογούν την ανάκληση ή μεταρρύθμιση της απόφασης: i) οι πραγματικές πλημμέλειες αυτής, δηλαδή η κακή εκτίμηση των αποδείξεων που τέθηκαν υπόψη του, ii) η προσαγωγή κατά τη συζήτηση της αίτησης ανάκλησης το πρώτον νέων αποδεικτικών μέσων λ.χ. μαρτύρων κ.λπ. για πραγματικά περιστατικά που προϋπήρχαν της ενώπιον του Δικαστή εκδίκασης της αίτησης, εκτός της περίπτωσης γνώσης των πραγμάτων μετά την έκδοση της απόφασης και μη προσκομιδή από δικαιολογημένη αιτία, iii) οι νομικές πλημμέλειες της απόφασης, δηλαδή τα νομικά σφάλματα περί την ερμηνεία και εφαρμογή τον νόμων, καθόσον στην περίπτωση αυτή η επιδιώκουσα την ανάκληση της απόφασης αίτηση θα επείχε θέση ενδίκου μέσου (έφεσης), το οποίο με θετική του διάταξη απαγορεύει ο ΚΠολΔ (άρθρο 699) και συνεπώς με την παραδοχή μιας τέτοιας αίτησης θα επερχόταν αναδίκαση της υπόθεσης[5].

Τα νέα αυτά στοιχεία πρέπει να περιλαμβάνονται στο δικόγραφο της ανακλητικής αίτησης και όχι να γίνεται επίκληση αυτών για πρώτη φορά κατά τη συζήτηση του ασφαλιστικού μέτρου ή με το σημείωμα[6]. Σημειώνεται ότι για την ανάκληση ή μεταρρύθμιση αποφάσεως υποστηρίζεται νομολογιακά ότι δεν απαιτείται επίκληση και πιθανολόγηση της συνδρομής επικειμένου κινδύνου ή επείγουσας περιπτώσεως, καθώς αυτή απαιτείται κατ’ άρθρο 682 παρ. 1 ΚΠολΔ, μόνον όταν ζητείται να διαταχθούν ασφαλιστικά μέτρα και όχι όταν ζητείται η ανάκληση αυτών, για την οποία ο νόμος θέτει άλλες προϋποθέσεις[7].

Αγγελική Πολυδώρου, δικηγόρος

e-mail: info@efotopoulou.gr

[1] βλ. Εφ. Πειρ. 171/2005, Εφ.Πατρ 404/2004, ΕφΛαρ.700/2002 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΕφΑΘ 7119/1997 ΕλλΔνη 19.103, ΕφΑΘ 548/1983 ΑρχΝ 35.50

[2] βλ. ΜΠΑθ 17182/1997 ΕλλΔνη 41. 204, Κράνης σε Κεραμέα/Κονδύλη/Νίκα, ΕρμΚΠολΔ στο άρθρο 695 αριθμ. 1 σελ. 1363

[3] βλ. ΟλΑΠ 497/1978 ΝοΒ 1978. 668

[4] βλ. ΜΠΚερκ 254/2004 ΙονΕπιθ 2004. 213, ΜΠΑθ 9723/1987 ΕλλΔνη 29. 961

[5] βλ. Βασ. Αντ. Βαθρακοκοίλη, Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, Ερμηνευτική – Νομολογιακή Ανάλυση, κατ’ άρθρο, Τόμος Δ΄, αρθ, 696, σελ. 124

[6] βλ. ΕφΑθ 4862/1985 ΕλλΔνη 25.1181, Βασ. Αντ. Βαθρακοκοίλη, Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, Ερμηνευτική – Νομολογιακή Ανάλυση, κατ’ άρθρο, Τόμος Δ΄, αρθ, 696, σελ. 123

[7] βλ. ΜΠΘεσ 10695/2015 και 9781/2015 ΜΠρΑθ, αμφότερες δημοσιευμένες ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ