Δικαστικό ένσημο επί αγωγής διανομής

Κατά το άρθρο 2 παρ. 3 του ν. ΓΟH/1912, όπως συμπληρώθηκε με το άρθρο 7 του ν.δ. 1544/1942 και το άρθρο 11 του ν.δ. 4189/1961, για  τον υπολογισμό του τέλους δικαστικού ενσήμου σε αγωγή διανομής ακινήτου (αν η αξία είναι άνω των 15.000 δρχ.), η αξία του ακινήτου λογίζεται στο εικοσαπλάσιο της ετήσιας προσόδου του μεριδίου που ανήκει στον ενάγοντα. Από τη ρητά εκφρασμένη βούληση του νομοθέτη, ο τρόπος αυτός υπολογισμού δεν εφαρμόζεται, όμως, σε κάθε αγωγή διανομής, αλλά μόνο όταν από το διανεμητεό ακίνητο προκύπτει ετήσια πρόσοδος, με την έννοια της πραγματικής απολαυής εισοδημάτων από το ακίνητο. όπως λ.χ. όταν αυτό είναι μισθωμένο (Εφ Αθ 6286/1983, Ελλ Δνη 1984. 477). Διαφορετικά, αν το ακίνητο είναι απρόσοδο και πάλι υφίσταται υποχρέωση καταβολής δικαστικού ενσήμου, πλην όμως o υπολογισμός στην περίπτωση αυτήν, εφόσον ο έμμεσος που ορίζει ο νόμος με βάση την πρόσοδο είναι αδύνατος, θα γίνει με βάση την αξία του μεριδίου που ανήκει στον ενάγοντα κοινωνό (Λήδα Θ. Πίψου, ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΔΙΑΝΟΜΗ, Εκδόσεις Σάκκουλα, 2006, σελ. 112, Εφ Πειρ 920/1996, ΕλλΔνη 1998.629, Εφ Αθ 10/2000, Ελλ Δνη 2001. 784). Κατ’ άλλη αυστηρή άποψη ο υπολογισμός θα γίνει με βάση την πραγματική αξία του ακινήτου (Εφ Αθ 1211/2000, ΕλλΔνη 2000. 809, ΤΝΠ Nomos). Αν αμφισβητείται η αξία του ακινήτου το δικαστήριο και  αυτεπαγγέλτως, μπορεί να αποφασίσει γι` αυτήν ελεύθερα (άρθρο 8 ΚΠολΔ), ή να διατάξει απόδειξη, χωρίς από το λόγο αυτό να ίσταται η δίκη (Βαθρακοκοίλη, ΚΠολΔ, τομ. Γ`, άρθρο 478, αριθ. 30 σελ. 26, AΠ 830/80 ΝοΒ 29. 84, ΕφΠειρ 920/96 ΕλλΔ 39. 629).

Υπάρχει, πάντως, και η άποψη ότι εάν το ακίνητο δεν φέρει προσόδους, δεν θα καταβληθεί το δικαστικό ένσημο (Κιτσικόπουλος, ΠολΔ, άρθρ. 1087-1089, παρ. 50δ, σελ. 9515, Μπέης, Αι διαδικασίαι, Ι, παρ. 2 ΙΙ 5, σελ. 195, ΑΠ 830/1980, ΝοΒ 1971. 84. Η θέση αυτή προσεγγίζει περισσότερο το διαπλαστικό χαρακτήρα της αγωγής και ευνοεί τον ενάγοντα, παραβλέπει όμως ότι η γενική κατεύθυνση του νομοθέτη ήταν η καταβολή δικαστικού ενσήμου, διότι η αγωγή οδηγεί κατ’ αποτέλεσμα σε δημιουργία δικαιώματος κυριότητας.

Οι συνέπειες της μη καταβολής δικαστικού ενσήμου διέπονται από το άρθρο 7 ν.δ. 1544/1942, το οποίο ισχύει και υπό τον ΚΠολΔ. Ο ενάγων επί αγωγής διανομής δικάζεται ερήμην και η αγωγή του απορρίπτεται ως ουσία αβάσιμη.

Αμυγδαλιά Τσιάρα, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr