Δύναται να περιληφθεί στην αίτηση του άρθρου 6 παρ. 3 του ν. 2664/1998 περί Κτηματολογίου (αγνώστου ιδιοκτήτη) αίτημα αναγνωριστικό της κυριότητας και κατ’ επέκταση σχετική διάταξη στην εκδιδόμενη απόφαση;
Ζήτημα γεννάται αν με την εν λόγω αίτηση του άρθρου 6 παρ. 3 του ν. 2664/1998 μπορεί να περιληφθεί και αίτημα αναγνώρισης της κυριότητας, πέραν της διορθώσεως της ανακριβούς εγγραφής καθώς από την έρευνα στη νομολογία προκύπτει ότι οι αποφάσεις που έχουν εκδοθεί επί του θέματος αυτού έχουν τελείως αντίθετο περιεχόμενο. Άλλες, συνεπώς, αποφάσεις διαλαμβάνουν στο σκεπτικό τους ότι δεν μπορεί αυτό να συμβεί κι ως εκ τούτου απορρίπτουν το υπό κρίση αίτημα ως νόμω αβάσιμο και άλλες αποφάσεις αναπτύσσουν ότι μπορεί να περιληφθεί το εν λόγω αίτημα στην αίτηση για διόρθωση της κτηματολογικής εγγραφής εμφαίνουσας ως αγνώστου ιδιοκτήτη.
Ειδικότερα, όσες αποφάσεις αποδέχονται στο σκεπτικό τους την πρώτη άποψη (βλ. ΑΠ 698/2016, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 1500/2013, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 414/2013, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 259/2013, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΕφΠειρ 194/2014, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΕφΑθ 5848/2010, ΕλλΔνη 2011, 568= ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΜΠρΘεσ 8074/2016, ΕλλΔνη 2017, 268= ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ) – που μάλλον φαίνεται να είναι και η πλέον κρατούσα καθώς όλο και περισσότερες αποφάσεις έχουν την ως άνω κατεύθυνση – έχουν ως σκεπτικό ότι αντικείμενο της δίκης αυτής είναι η διαπίστωση της ύπαρξης του σχετικού εγγραπτέου δικαιώματος του αιτούντος και η διόρθωση της ανακριβούς πρώτης εγγραφής και ότι σύμφωνα με αυτή τη διαπίστωση, δεν υπάρχει διάγνωση κανενός αμφισβητούμενου δικαιώματος, αφού η εγγραφή «αγνώστου ιδιοκτήτη» δεν ενέχει τέτοια αμφισβήτηση, αλλά ακριβώς την έλλειψη διαπίστωσης του υπάρχοντος δικαιώματος. Συνέπεια των ανωτέρω είναι ότι με την αίτηση αυτή δεν μπορεί να ζητηθεί η αναγνώριση δικαιώματος που προσβάλλεται με την ανακριβή πρώτη εγγραφή στο κτηματολογικό φύλλο του ακινήτου, ούτε να περιληφθεί αντίστοιχη διάταξη στην απόφαση που θα εκδοθεί, καθώς το αντικείμενο της δίκης δεν είναι η αυθεντική διάγνωση του δικαιώματος που αμφισβητείται, ανεξαρτήτως του ότι ελέγχεται ως προϋπόθεση η ύπαρξη συγκεκριμένου δικαιώματος για την αιτούμενη διόρθωση της ανακριβούς πρώτης εγγραφής, χωρίς όμως να καλύπτεται με ισχύ δεδικασμένου. Γι’ αυτό άλλωστε, η προαναφερόμενη διάταξη του άρθρου 6 παρ. 3 του Ν. 2664/1998 αναφέρεται μόνο στη διόρθωση της πρώτης εγγραφής και όχι στην αναγνώριση δικαιώματος, που προσβάλλεται με την εγγραφή αυτή, όπως προβλέπει η διάταξη του άρθρου 6 παρ. 2 του Ν. 2664/1998 στο πλαίσιο της αμφισβητούμενης δικαιοδοσίας (ΕφΑθ 1298/2008 ΕλλΔνη 2008, 1715, ΕφΑθ 4080/2008, ΕλλΔνη 2009, 875, ΕφΑθ 4502/2007, ΝοΒ 2008, 86, ΕφΑθ 813/2010, ΕφΑΔ 2011, 64, ΕφΑθ 206/2010, Αρμ 2011, 223, ΕφΑθ 4959/2010, ΕλλΔνη 2011, 576, ΜονΠρΛαμ, 28/2012, ΤΝΠ ΔΣΑ= ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ= ΝοΒ 2012, 1433, Παπαδόπουλος, Αγωγές Εμπραγμάτου Δικαίου, 1989, Τόμος Α’, παρ. 117, αριθμ. 1, σελ. 304).
Επί του θέματος αυτού, όμως, πρέπει να σημειωθεί και η δεύτερη άποψη που έχει αναπτυχθεί στους κόλπους της παλαιότερης νομολογίας (βλ. σχετικά ΜΠρΡοδ 455/2013, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΜΠρΚερκ 489/2008, ΕφΑΔ 2008, 1228=ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΜΠρΘεσ 29835/2007, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ) σύμφωνα με την οποία είναι νόμω βάσιμο το εν λόγω αναγνωριστικό αίτημα αν και δεν ορίζεται αυτό ρητά στη διάταξη. Πιο συγκεκριμένα υποστηρίζεται ότι: Με δεδομένο ότι η εκδιδόμενη επί της αιτήσεως του άρθρου 6 παρ. 3 απόφαση είναι αναγκαίο να κρίνει επί της κυριότητας του ακινήτου κατά το χρόνο της έναρξης του Κτηματολογίου και όχι κατά την άσκηση της αίτησης, ώστε ακολούθως να διατάξει τη διόρθωση της ανακριβούς εγγραφής, αν και δεν ορίζεται ρητά στη διάταξη του άρθρου 6 παρ. 3, αλλά κατ’ ανάλογη εφαρμογή της παρ. 2 του ίδιου άρθρου, πρέπει στην αίτηση να περιλαμβάνεται και αίτημα αναγνωριστικό της κυριότητας και κατ’ επέκταση σχετική διάταξη στην εκδιδόμενη απόφαση. Η επιλογή από το νομοθέτη της εκούσιας δικαιοδοσίας για την επίλυση της εν λόγω διαφοράς, η οποία επιβλήθηκε από λόγους οικονομίας και επιτάχυνσης της δίκης, δεν εμποδίζει την κρίση του Δικαστηρίου επί της κυριότητας με σχετική διάταξη (ΜΠρΘεσ 23133/2011 Νόμος, ΜΠρΒερ 43/2008 Αρμ 2008.1190, ΜΠρΚερκ 489/2008 ΕφΑδ 2008.1228, ΜΠρΘεσ 43451/2006 ό.π., βλ. αντιθ. ΜονΠρΑΘ 2009/2007 Νόμος).
Κωνσταντίνα Β. Πουρνάρα
Δικηγόρος