Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
210 30 09 019
Email: info@efotopoulou.gr

Δυνατότητα τρίτου έχοντος έννομο συμφέρον (ως τριτανακόπτων) να αιτηθεί την ανάκληση βλαπτικής απόφασης ασφαλιστικών προϋποτιθεμένης της πραγματικής μεταβολής

Κατά τη διάταξη του άρθρου 696 παρ. 1 ΚΠολΔ, αν κάποιος δεν έλαβε μέρος ή δεν κλήθηκε κατά τη συζήτηση αίτησης στην οποία εκδόθηκε απόφαση που διέταξε ασφαλιστικά μέτρα ή μεταρρύθμισε ή ανακάλεσε απόφαση ασφαλιστικών μέτρων και έχει έννομο συμφέρον, δικαιούται να ζητήσει την ανάκληση ή τη μεταρρύθμιση της απόφασης από το δικαστήριο που την εξέδωσε. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι αυτός που δεν έλαβε μέρος και δεν κλήθηκε στη δίκη στην οποία εκδόθηκε απόφαση που διατάσσει ασφαλιστικά μέτρα μπορεί να ζητήσει την ανάκληση ή μεταρρύθμιση της απόφασης· που εκδόθηκε εναντίον του και χωρίς να επικαλεστεί νέα στοιχεία ή τη μεταβολή πραγματικών περιστατικών με την έννοια του άρθρου 696 παρ. 3 ΚΠολΔ. Το δικαίωμα αυτό της άσκησης αίτησης ανάκληση απόφασης ασφαλιστικών μέτρων, έχει ο διάδικος, όταν παραλείφθηκε η νομότυπη και εμπρόθεσμη κλήτευση του και ο τρίτος, όταν τα ασφαλιστικά μέτρα που διατάχθηκαν προσβάλλουν τα δικαιώματά του, αφού σύμφωνα με το άρθρο 692 παρ. 4 ΚΠολΔ, τα ασφαλιστικά μέτρα δεν πρέπει να προσβάλλουν δικαιώματα τρίτου (Τζίφρα, Ασφ. Μέτρα 1980, σελ. 80 επ. Μπέη ΠολΔικ άρθρο 696 σελ. 190 επ. και ΜΠρΡοδ 73/1999 ΑρχΝ 2000,147). Ειδικότερα, σύμφωνα με το παραπάνω άρθρο (696 παρ. 1 ΚΠολΔ), ο τρίτος που βλάπτεται από απόφαση ασφαλιστικών μέτρων, που δεν είναι διάδικος στη σχετική δίκη και έχει έννομο συμφέρον, μπορεί να ζητήσει ανάκληση της βλαπτικής απόφασης. Εξάλλου, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 699 ΚΠολΔ «Αποφάσεις που δέχονται ή απορρίπτουν αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων ή αιτήσεις για ανάκληση ή νια μεταρρύθμιση των μέτρων αυτών δεν προσβάλλονται με κανένα ένδικο μέσο, εκτός αν ορίζεται διαφορετικά». Για την τριτανακοπή, η οποία δεν αποτελεί κυρίως ένδικο μέσο των διαδίκων, η υπόψη διάταξη δεν κάνει μνεία για το επιτρεπτό αυτής κατά της απόφασης των ασφαλιστικών μέτρων. Ενόψει όμως του ότι ο τρίτος ο οποίος δεν έλαβε μέρος ή δεν κλήθηκε καθόλου κατά τη συζήτηση για ασφαλιστικά μέτρα, δικαιούται, εφόσον έχει έννομo συμφέρον, να επιδιώξει την ανάκληση ή μεταρρύθμιση της βλαπτικής γι` αυτόν απόφασης (696 παρ. 1), πρέπει να γίνει δεκτό ότι η ανακλητική ή μεταρρυθμιστική αίτηση υποκαθιστά, στην περίπτωση αυτή, την τριτανακοπή και επιφέρει τα ίδια με αυτήν αποτελέσματα για τον τρίτο, ώστε να μην υφίσταται περιθώριο για την εναντίωση του τρίτου με άλλο ένδικο βοήθημα (Βαθρακοκοίλης ΚΠολΔ τόμος Δ` υπό άρθρο 699 σελ. 150), Η αίτηση της ανάκλησης αυτής προσομοιάζει με την ανακοπή του άρθρου 583 ΚΠολΔ στη δε δίκη της, αίτησης ανάκλησης του τρίτου δεν χρειάζεται αυτός να επικαλεστεί νέα στοιχεία, γιατί τέτοια στοιχεία είναι δοσμένα από την αρχή και είναι τα προσβαλλόμενα δικαιώματά του, που δεν είχαν ληφθεί από το δικαστήριο (ΜΠρΑΘ 4087/1995 ΕλλΔνη 1998, 222 και ΜΠρΑΘ 8861/1983 ΕλλΔνη 24. 1294). Η ανακλητική ή μεταρρυθμιστική αίτηση, αν υποβάλλεται από τρίτο απευθύνεται εναντίον όλων των διαδίκων μεταξύ των οποίων εκδόθηκε η απόφαση της οποίας η ανάκληση επιδιώκεται (ΜΠρΛειβ 656/2004 ΑρχΝ 2004, 569 και ΜΠρΑΘ 1042/1983 ΝοΒ31, 1221). Σε περίπτωση δε που κρίνεται παραδεκτή και ουσιαστικά βάσιμη η αίτηση, το δικαστήριο, μετά την ανάκληση της προσβληθείσας αποφάσεως μεταθέτει τους διαδίκους στην προ της ανακαλούμενης απόφασης κατάσταση και εξετάζει κατ’ ουσίαν την αίτηση, επί της οποίας εκδόθηκε το διαταχθέν ασφαλιστικό μέτρο (ΜΠΡ Αθ 5603/2017, δημοσίευση Νόμος, Π. Τζίφρας, Ασφαλιστικά Μέτρα, Δ` έκδ. σελ. 87 επ.). Περαιτέρω, σύμ­φωνα με το άρθρο 696 παρ. 3 του ίδιου Κώδικα, το δικαστήριο που διέταξε ασφαλιστικά μέτρα, έως τη συζήτηση της αγωγής που αφορά την κύρια υπόθεση, έχει δικαίωμα, με αίτηση όποιου έχει έννομο συμφέ­ρον, να μεταρρυθμίσει ή να ανακαλέσει ολικά ή εν μέρει την απόφασή του, εφόσον επήλθε μεταβολή των πραγμάτων που δικαιολογεί την ανάκληση ή τη με­ταρρύθμισή της. Ο ΚΠολΔ δεν δίδει ορισμό της έννοι­ας «μεταβολή πραγμάτων» ή της αντίστοιχης «ύπαρξη νέων στοιχείων». Ως νέα στοιχεία, που συνιστούν με­ταβολή πραγμάτων, νοούνται, κατ` αρχήν, τα πραγμα­τικά περιστατικά που έλαβαν χώρα μετά την έκδοση της ανακλητέας ή μεταρρυθμιστέας απόφασης, τα οποία δεν είχαν τεθεί στην κρίση του δικαστηρίου που εξέδωσε την απόφαση. Έτσι, συνιστούν μεταβολή πραγμάτων, που μπορεί να δικαιολογήσει την ανάκλη­ση ή μεταρρύθμιση της απόφασης, εκτός των άλλων: α) η έλλειψη του κινδύνου, β) η ελάττωση ή αύξηση της περιουσίας του οφειλέτη, γ) η υπό του καθ` ου η αίτηση προσφορά άλλου ασφαλιστικού μέτρου που εξασφαλίζει εξίσου τον δικαιούχο, δ) η απόσβεση της ενοχής με οποιονδήποτε τρόπο, ε) η συναίνεση του καθ` ου η αίτηση, έστω και χωρίς τη συνδρομή της μεταβολής των πραγματικών περιστατικών. Περαιτέ­ρω, κατά την αληθή έννοια του νόμου, θεωρούνται ως νέα στοιχεία που συνιστούν μεταβολή πραγμάτων και περιστατικά που προϋπήρχαν της έκδοσης της προ­σβαλλόμενης απόφασης και απλώς αποκαλύφθηκαν τώρα, και τα οποία, αν είχαν τεθεί υπόψη του δικα­στηρίου, θα εμφάνιζαν εντελώς διαφορετική πραγμα­τική κατάσταση και θα το οδηγούσαν σε εντελώς δι­αφορετική κρίση για το ληπτέο ασφαλιστικό μέτρο. Για την ανάκληση, λοιπόν, απόφασης που διέταξε τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων απαιτείται να συντρέχουν αθροιστικά: α) γεγονός προϋφιστάμενο της εκδόσεως της προσβαλλόμενης απόφασης, β) γεγονός που δεν προβλήθηκε οπωσδήποτε κατά τη συζήτηση, μετά την οποία εκδόθηκε αυτή, γ)γεγονός άγνωστο στον διάδι­κο, αποκαλυπτόμενο μετά την έκδοση αυτής, δ)το γε­γονός αυτό πρέπει όχι μόνο να είναι ουσιώδες, οδη­γώντας σε διαφορετική απόφαση, αλλά αναγκαστικά σε τέτοια, με την οποία αποτρέπεται άμεσος κίνδυνος βλάβης του αιτούντος την ανάκληση της απόφασης. Αντιθέτως, δεν θεωρούνται νέα στοιχεία, αφού δεν συνιστούν μεταβολή πραγμάτων που να δικαιολογούν την ανάκληση ή μεταρρύθμιση της απόφασης: α) οι πραγματικές πλημμέλειες της απόφασης, δηλαδή η κακή ή εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων που τέ­θηκαν υπόψη του δικαστή που εξέδωσε την προσβαλ­λόμενη απόφαση, β) η προσαγωγή για πρώτη φορά νέων αποδεικτικών μέσω, λ.χ. μαρτύρων, για πραγματι­κά γεγονότα που προϋπήρχαν της εκδικάσεως της αίτησης ενώπιον του δικαστή, εκτός αν πρόκειται για αποδεικτικά στοιχεία (έγγραφα κ.λ.π.) των ίδιων πραγ­μάτων, των οποίων στοιχείων όμως ο αιτών έλαβε γνώση μετά την έκδοση της απόφασης, ή είχε και προηγουμένως γνώση τούτων, πλην όμως δεν μπο­ρούσε να προσαγάγει αυτά από δικαιολογημένη αιτία λ.χ, από λόγους ανώτερης βίας, ή πρόκειται για απο­δεικτικά στοιχεία που ανάγονται στο κύρος και την αποδεικτική αξία των στοιχείων πάνω στα οποία το δικαστήριο στήριξε την κρίση του για την έκδοση της απόφασης, της οποίας ζητείται η ανάκληση, γ)οι νομι­κές πλημμέλειες, δηλαδή τα νομικά σφάλματα ως προς την ερμηνεία ή εφαρμογή των νόμων, καθόσον και στην περίπτωση αυτή η αίτηση που επιδιώκει την ανάκληση ή μεταρρύθμιση θα επείχε θέση έφεσης που απαγορεύεται από τη διάταξη του άρθρου 699, και δ) η μεταβολή της νομολογίας των δικαστηρίων κατά την ερμηνεία διάταξης νόμου δεν θεωρείται ως μεταβολή πραγμάτων, που να δικαιολογεί την ανάκλη­ση ή μεταρρύθμιση της απόφασης. Κατ` ακολουθίαν όλων των παραπάνω, η αίτηση για ανάκληση ή μεταρ­ρύθμιση θα είναι βάσιμη, αν στηρίζεται σε νέα στοι­χεία, τα οποία δεν είχαν τεθεί υπό την κρίση του δικα­στηρίου που εξέδωσε την ανακλητέα ή μεταρρυθμιστέα απόφαση. Εφόσον δε η αίτηση για ανάκληση ή μεταρ­ρύθμιση υποβάλλεται από κάποιον από τους διαδίκους, θα πρέπει να προτείνονται ειδικά και να πιθανο­λογούνται τα νέα στοιχεία που δικαιολογούν την ανάκληση ή μεταρρύθμιση (ΜΠΡ Ηρακλ (Ασφ)462/2019, ΜΠΡ Θες 14798/2017, δημοσίευση Νόμος, 466/2021 ΜονΠρωτΠειραιώς).

Λαμπρινή Σταμέλου, δικηγόρος

Email: info@efotopoulou.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί