Εκκρεμοδικία ενώπιον δικαστηρίων

1. Αγωγή: Αφετήριο χρονικό σημείο έναρξης της εκκρεμοδικίας είναι εκείνο της κατάθεσης της αγωγής, υπό τον όρο όμως ότι έχει συντελεστεί η άσκηση αυτής, δηλαδή κατ’ άρθρο 215 και με την επίδοσή της στον εναγόμενο. Η εκκρεμοδικία ανατρέχει στον χρόνο κατάθεσης της αγωγής αν επακολουθήσει η επίδοσή της. Μόνη η κατάθεση της αγωγής δεν θεμελιώνει εκκρεμοδικία (Ερ. Χανίων 762/2013 ΕφΑΔ 2013, 1004). Καθώς μάλιστα παρατηρείται (Κ. Μπέης, ό.π., σελ. 995, Ν. Νίκας, ό.π., σελ. 189, ο ίδιος, Η ένσταση εκκρεμοδικίας στην πολιτική δίκη, σελ. 26 επ., Κ. Μακρίδου, ό.π. σελ. 479, 480), και γίνεται δεκτό και από την νομολογία, τυχόν ελαττώματα της αγωγής, όπως λ.χ. ότι λείπει κάποια διαδικαστική προϋπόθεση της αγωγής, ή ότι δεν έχει εγγραφεί στα βιβλία διεκδικήσεων, ή ότι είναι νομικώς αβάσιμη ή αόριστη, δεν επηρεάζουν την επέλευση της εκκρεμοδικίας εκτός αν τα ελαττώματα αυτά καθιστούν την αγωγή ανυπόστατη [ΕφΛαρ 340/1984 ΝοΒ 33 (1985), 135 (μη εγγραφή στα βιβλία διεκδικήσεων), ΜΠρΑθ 481/1976 ΑρχΝ 28 (1977), 50 (δεν αποτελεί προϋπόθεση της εκκρεμοδικίας το παραδεκτό ή το νόμω αβάσιμο της αγωγής), ΜΠρΧαλκ 74/1970 ΑρχΝ 22 (1971), 243 (νόμω αβάσιμη αγωγή)].
2. Ασφαλιστικά μέτρα και εκουσία δικαιοδοσία: Στη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων καθώς και στην εκουσία δικαιοδοσία, στις οποίες αρκεί η υποβολή της αίτησης για την επέλευση των συνεπειών της, η εκκρεμοδικία επέρχεται από την υποβολή της αίτησης, ακόμη κι αν ο δικαστής διέταξε την κλήτευση τρίτων στην δίκη κατ’ άρθρο 748 παρ. 3 ΚΠολΔ. Η εκκρεμοδικία που δημιουργείται είναι περιορισμένη, καθώς δεν μπορεί να ευσταθήσει ένσταση εκκρεμοδικίας για την κύρια υπόθεση, αλλά μόνο για την υποβολή όμοιας αίτησης (Καλαβρός ΠολΔικ ΓενΜ ΙΙ έκδ. 2006 σελ. 187 / Νίκας ΠολΔικ. ΙΙ σ. 103, 105. Σχετ. ΜΠρΘες 34563/01 ΕΕργΔ 2002.597).
3. Εκκρεμοδικία σε διοικητικά δικαστήρια ή διαιτητές: Εκκρεμοδικία δεν δημιουργεί η άσκηση αγωγής ενώπιον διοικητικών δικαστηρίων, ούτε ενώπιον διαιτητικού δικαστηρίου (Κεραμεύς ΠολΔικ σελ. 216 / Καλαβρός ΠολΔικ αρ. 204 / ΕφΑθ 8636/99 ΕλΔ 2000.469),
4. Εκκρεμοδικία σε αλλοδαπό δικαστήριο: Αν δεν υπάρχει δέσμευση από διμερή σύμβαση της Ελλάδας με άλλο κράτος ή από τη ΣύμβΒρυξ για την διεθνή δικαιοδοσία και εκτέλεση αποφάσεων, παρέχεται προτεραιότητα στην ημεδαπή δικαιοδοσία, ώστε η επιτυχής προβολή της ένστασης εκκρεμοδικίας προϋποθέτει την εισαγωγή της ίδιας διαφοράς ενώπιον περισσότερων ημεδαπών και όχι αλλοδαπών δικαστηρίων,
5. Παρεμπίπτοντα ή προδικαστικά ζητήματα: Ελλείψει σχετικής μνείας στο άρθρο 221 ΚΠολΔ, αντίστοιχη της διάταξης 331 για το δεδικασμένο, υφίσταται διχογνωμία στην θεωρία. Κατά την μια γνώμη, όταν σε εκκρεμή δίκη πρόκειται να κριθεί παρεμπιπτόντως ουσιαστικό δικαίωμα που αποτελεί το κύριο αντικείμενο μίας άλλης εκκρεμούς δίκης (για το οποίο μπορεί στο μέλλον να υπάρξει δεδικασμένο με την συνδρομή των κατά νόμο προϋποθέσεων), η ένσταση εκκρεμοδικίας δεν μπορεί να ευσταθήσει, διότι δεν υπάρχει ταυτότητα του επιδίκου αντικειμένου (Μ. και Α. Μαργαρίτη, Ερμηνεία Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, Τόμος 1, 2^ηέκδοση, Π.Ν. Σάκκουλας, αρ. 221). Κατ’ άλλη γνώμη, αφού το δεδιδκασμένο εκτείνεται και στα προδικαστικά ζητήματα, επεκτείνονται αντίστοιχα και τα όρια της εκκρεμοδικίας (Νίκας, ΠολΔικ ΙΙ, σ. 190,191 / Χ. Απαλαγάκη, Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, Ερμηνεία κατ’ άρθρο, τ. 1, 4^ηέκδοση, αρ. 221, σ. 669).

Έλενα Ψαρρού

Δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

______________

Μ. και Α. Μαργαρίτη, Ερμηνεία Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, Τόμος 1, 2^η έκδοση, Π.Ν. Σάκκουλας, αρ. 221.

Μ. και Α. Μαργαρίτη, Ερμηνεία Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, Τόμος 1, 2^η έκδοση, Π.Ν. Σάκκουλας, αρ. 221.

Χ. Απαλαγάκη, Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, Ερμηνεία κατ’ άρθρο, τ. 1, 4^η έκδοση, αρ. 221.