Ένσταση αποδυνάμωσης δικαιώματος λόγω μακράς αδράνειας ως εκδήλωση της αρχής της απαγόρευσης της καταχρηστικής άσκησης του δικαιώματος

Κατά τη διάταξη του άρθρου 281 ΑΚ «Η άσκηση του δικαιώματος απαγορεύεται αν υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός και οικονομικός σκοπός του δικαιώματος». Εκδήλωση της αρχής της απαγόρευσης της καταχρηστικής άσκησης δικαιώματος αποτελεί και η αποδυνάμωση του δικαιώματος λόγω μακράς αδράνειας. Αυτό σημαίνει ότι ένα δικαίωμα ασκείται καταχρηστικά όταν έχει αποδυναμωθεί λόγω μακράς αδράνειας και αυτό συμβαίνει όταν συντρέχουν σωρευτικά οι κάτωθι προϋποθέσεις:

Α. Ο δικαιούχος είχε αδρανήσει/παραλείψει να ασκήσει το δικαίωμά του, καίτοι το είχε ήδη αποκτήσει.

Β. Η αδράνεια του δικαιούχου διήρκεσε για μακρό χρονικό διάστημα (μικρότερο της παραγραφής, διαφορετικά επιστρατεύεται η ένσταση παραγραφής).

Γ. Διαμόρφωση από τον ενιστάμενο κατάστασης εν τοις πράγμασι αντιτιθέμενης στο δικαίωμα και ανοχή της κατάστασης αυτής από τον δικαιούχο.

Δ. Δημιουργία εύλογης πεποίθησης στον ενιστάμενο ότι το δικαίωμα δεν θα ασκηθεί.

Ε. Δυσμενείς συνέπειες στα συμφέροντα του ενισταμένου από την ανατροπή της παγιωμένης κατάστασης, που είχε διαμορφωθεί από την παράλειψη άσκησης του δικαιώματος, σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται πάντως οι συνέπειες αυτές για τον ενιστάμενο να είναι επαχθείς ή δυσβάσταχτες ή αφόρητες.

Στ. Αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της δημιουργηθείσας από την αδράνεια κατάστασης και της συμπεριφοράς του δικαιούχου. (Ενστάσεις κατά τον Αστικό Κώδικα, Επιμέλεια Ελευθέριος Καστρήσιος, Νομική Βιβλιοθήκη, σελ. 209).

Λένα Πολύζου

Δικηγόρος

Email: info@efotopoulou.gr