Επιχορηγήσεις – Χρηματικές ενισχύσεις για ζημίες από πλημμύρες και λοιπές θεομηνίες

Στο άρθρο 36 του Ν. 2459/1997  υπάρχει πρόβλεψη για δυνατότητα δωρεάν χρηματικής ενίσχυσης των επιχειρήσεων που πλήττονται από πλημμύρες και λοιπές θεομηνίες (εκτός σεισμών) από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.

Συγκεκριμένα, το εν λόγω άρθρο ορίζει:

«1. Στις βιομηχανικές και βιοτεχνικές μονάδες, εμπορικά καταστήματα, αγροτικές εκμεταλλεύσεις, άλλες επιχειρήσεις και μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα φορείς, που πλήττονται από πλημμύρες και λοιπές θεομηνίες, εκτός σεισμών, δύναται να παρέχεται επιχορήγηση, όπως προβλέπεται στην παρ. 2 του παρόντος άρθρου για την αντιμετώπιση των ζημιών. 

2. Η επιχορήγηση συνίσταται στη δωρεάν χρηματική ενίσχυση από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και καταβάλλεται στους δικαιούχους μέσω του ΕΟΜΜΕΧ. Το ύψος της επιχορήγησης καθορίζεται με κοινή απόφαση των υπουργών Εθνικής Οικονομίας, Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων. 

3. Η επιχορήγηση θα καλύπτει ζημιές σε κτιριακές εγκαταστάσεις, μηχανικό εξοπλισμό, πρώτες ύλες, εμπορεύματα και φορτηγά αυτοκίνητα δημόσιας και ιδιωτικής χρήσης, τα οποία καταγράφησαν ως ολοσχερώς κατεστραμμένα.

Οι διατάξεις των παρ. 1 και 2 του άρθρου αυτού ισχύουν και για την παροχή επιχορήγησης στις αντίστοιχες επιχειρήσεις των νομών Κιλκίς και Φλώρινας για την κάλυψη μέρους της απώλειας των εσόδων τους από την επιβολή οικονομικών αντιμέτρων στην πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας. 

5. Με απόφαση των υπουργών Εθνικών Οικονομίας, Ανάπτυξης ,Περιβάλλοντος Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, καθορίζονται διαδικασίες και οι λεπτομέρειες της εφαρμογής των διατάξεων του παρόντος άρθρου».

Έτσι, βάσει της ως άνω εξουσιοδοτικής διάταξης της παρ. 5 του άρθρου 36 του Ν. 2459/1997, εκδόθηκε η υπ’ αρ. 207/2011 Υπουργική Απόφαση του Υπουργού Οικονομικών (ΥΑ 20725/Β.979 ΦΕΚ Β΄ 1207/2011) με τίτλο «Καθορισμός διαδικασιών για την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 36 του Νόμου 2459/1997», ρυθμίζοντας τα κάτωθι:

«Άρθρο 1

Εκτίμηση ζημιών

1. Η εκτίμηση και η καταγραφή των ζημιών σε επιχειρήσεις που επλήγησαν από θεομηνίες, όπως αυτές αναφέρονται στην παράγραφο 1 του άρθρου 36 του νόμου 2459/1997, γίνεται από τις αρμόδιες επιτροπές που συστήνονται κατά περίπτωση με απόφαση του Περιφερειάρχη.

 Για τον προσδιορισμό του ύψους της ζημίας από τις αρμόδιες επιτροπές, διενεργείται επιτόπια αυτοψία και ζητείται η υποβολή εκ μέρους των πληγεισών επιχειρήσεων, στοιχείων και δικαιολογητικών τα οποία βοηθούν στην αντικειμενική εκτίμηση της ζημίας.

Ειδικότερα θα πρέπει να προσκομίζονται εκ μέρους των πληγέντων:

- Τίτλοι ιδιοκτησίας ακινήτου στο οποίο στεγάζεται η επιχείρηση ή μισθωτήριο συμβόλαιο – Φορολογικές δηλώσεις επιχείρησης – δηλώσεις Φ.Π.Α – απογραφή προηγουμένου έτους – Τιμολόγια αγοράς πρώτων υλών, εμπορευμάτων και σε περίπτωση μη ύπαρξης να αναζητούνται από τους προμηθευτές – Τιμολόγια αγοράς μηχανολογικού εξοπλισμού συνοδευόμενα από κατάσταση στην οποία θα αναγράφεται ο χρόνος απόσβεσης, η κατάσταση του μηχανήματος καθώς και εάν πρόκειται για ολική η μερική καταστροφή – ασφαλιστήριο συμβόλαιο κάλυψης της ζημίας και σε περίπτωση μη ύπαρξης Υπεύθυνη δήλωση του Ν.Δ 1599 περί μη ασφάλισης της μονάδας. Επίσης θα ελέγχεται η νόμιμη λειτουργία της επιχείρησης (άδεια λειτουργίας ή λοιπές άδειες).

3. Η αρμόδια για την εκτίμηση της ζημίας επιτροπή μπορεί να ζητά συμπληρωματικά στοιχεία, πέραν των αναφερομένων στην παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου εφ` όσον τούτο κρίνεται αναγκαίο. 

4. Η αρμόδια για την Εκτίμηση ζημιών επιτροπή δεν δεσμεύεται από την τυχόν δηλωθείσα εκ μέρους των πληγεισών επιχειρήσεων ζημία, ή την εκτίμηση αυτής από άλλα πρόσωπα (ιδιώτες εκτιμητές, λογιστές κλπ).

Για κάθε επιχείρηση που υπέστη ζημία από την θεομηνία, η αρμόδια επιτροπή εκτίμησης των ζημιών συντάσσει πρακτικό εκτίμησης της ζημίας. Με βάση τα πρακτικά εκτίμησης των ζημιών συντάσσεται η κατάσταση που προβλέπεται στο εδάφιο β της παράγραφο 1 του άρθρου 3 της παρούσης.

6. Οι πληγείσες επιχειρήσεις θα πρέπει να έχουν την έδρα τους ή να ασκούν νόμιμα την δραστηριότητα τους στην οριοθετημένη περιοχή όπως αυτή ορίζεται στη σχετική κοινή υπουργική απόφαση του Υπουργού Οικονομικών και των Υφυπουργών Εσωτερικών, Αποκέντρωσης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας και Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων.

 Άρθρο 2

 Υπαγόμενες επιχειρήσεις – Καλυπτόμενες ζημιές

Η καταβαλλόμενη αποζημίωση αφορά στις επιχειρήσεις όπως αυτές ορίζονται στην παράγραφο 1 του άρθρου 36 του νόμου 2459/1997, οι οποίες ασκούσαν νόμιμη δραστηριότητα μέχρι την ημέρα που συνέβη η θεομηνία ή η φυσική καταστροφή.

2. Η επιχορήγηση καλύπτει ζημιές σε περιουσιακά στοιχεία της επιχείρησης, όπως αυτές αναφέρονται στην παράγραφο 3 του άρθρου 36 του νόμου 2459/1997. Ειδικότερα για τις ζημιές στις κτιριακές εγκαταστάσεις, αυτές καλύπτονται μόνο εφόσον οι δικαιούχοι είναι ιδιοκτήτες, δηλαδή ανήκουν κατά πλήρη κυριότητα στην επιχείρηση που επλήγη και όχι σε τρίτους (εταίρους, μετόχους κλπ) και με την προϋπόθεση ότι δεν αποζημιώνονται από άλλη πηγή και ειδικότερα βάσει του άρθρου 10 του νόμου 2576/1998 (ΦΕΚ 25/τΑ/9-2-1998).

Ζημία η οποία καλύπτεται από ασφαλιστήριο συμβόλαιο, αποζημιώνεται μόνο κατά το μέρος που υπερβαίνει το ποσό που εισέπραξε ο δικαιούχος από την ασφαλιστική του εταιρεία.

Άρθρο 3

Διαδικασίες έκδοσης απόφασης

1. Η αρμόδια Περιφέρεια για την καταγραφή και Εκτίμηση ζημιών των επιχειρήσεων που επλήγησαν από θεομηνίες και φυσικές καταστροφές, υποβάλλει τα παρακάτω στοιχεία στην αρμόδια διεύθυνση του Υπουργείου Οικονομικών:

 α. Την Κοινή Υπουργική Απόφαση για την οριοθέτηση της συγκεκριμένης περιοχής.

β. Συγκεντρωτική κατάσταση των επιχειρήσεων, υπογεγραμμένη από την αρμόδια Επιτροπή εκτίμησης και ελέγχου των ζημιών της Περιφέρειας, η οποία θα περιλαμβάνει τα παρακάτω στοιχεία:

- Επωνυμία επιχείρησης

- Διεύθυνση άσκησης δραστηριότητας της επιχείρησης

- ΑΦΜ/ΔΟΥ

- Στοιχεία επικοινωνίας επιχείρησης (τηλ., e-mail)

- Αντικείμενο δραστηριότητας

- Δήμος

- Δημοτικό διαμέρισμα,

- Συνολική ζημία με ανάλυση ανά κατηγορία ( Ιδιοκτήτες κατά πλήρη κυριότητα κτιριακές εγκαταστάσεις, εξοπλισμός, πρώτες ύλες, εμπορεύματα και φορτηγά αυτοκίνητα δημόσιας και ιδιωτικής χρήσης τα οποία κατεγράφησαν ως ολοσχερώς κατεστραμμένα).

 Η επιχορήγηση καταβάλλεται στους δικαιούχους, μετά την έκδοση της κοινής υπουργικής απόφασης με σχετική απόφαση του ΕΟΜΜΕΧ ΑΕ, σύμφωνα με τις καταστατικές διατάξεις και τις διαδικασίες λειτουργίας του. Η εκταμίευση πραγματοποιείται μετά την προσκόμιση των απαραιτήτων δικαιολογητικών στην αρμόδια υπηρεσία του ΕΟΜΜΕΧ Α.Ε.

 Στα δικαιολογητικά περιλαμβάνονται υποχρεωτικά:

α. Βεβαίωση της Περιφέρειας στην οποία αναγράφεται η επωνυμία, το ΑΦΜ της επιχείρησης, η ζημία που υπέστη αναλυτικά κατά κατηγορία και συνολικά, καθώς και αναφορά περί εγκατάστασης και άσκησης νόμιμης δραστηριότητας της επιχείρησης εντός της ζώνης οριοθέτησης, δηλ. Δήμο και Δημοτικό διαμέρισμα.

β. Βεβαίωση της Υπηρεσίας Αποκατάστασης Σεισμοπλήκτων (Υ.Α.Σ.) του Υπουργείου Υποδομών, Μεταφορών & Δικτύων, με την οποία βεβαιώνεται ότι δεν έχει εγκριθεί Δωρεάν Κρατική Αρωγή για τις ζημιές κτισμάτων, ούτε εκκρεμεί στην υπηρεσία σχετική αίτηση, βάσει του άρθρου 10 του Νόμου 2576/1998.

γ. Πιστοποιητικό Πρωτοδικείου περί μη πτώχευσης.

δ. Βεβαίωση της ασφαλιστικής εταιρείας για το ύψος της αποζημίωσης που έλαβε η επιχείρηση ή άλλως Υπεύθυνη Δήλωση περί μη ύπαρξης ασφαλιστικού συμβολαίου με βεβαιωμένο το γνήσιο της υπογραφής.

ε. Τα υπόλοιπα δικαιολογητικά εκταμίευσης, όπως νομιμοποιητικά έγγραφα, τιμολόγια επιδοτήσεων κλπ, καθορίζονται από τον αρμόδιο για την εκταμίευση φορέα, ΕΟΜΜΕΧ Α.Ε., του οποίου οι αρμόδιες υπηρεσίες για την εκταμίευση των αποζημιώσεων μπορούν να ζητούν από τις επιχειρήσεις επιπρόσθετα δικαιολογητικά στα πλαίσια ελέγχου νομιμοποίησης της δικαιούχου επιχείρησης.

 Άρθρο 4

Λοιπά θέματα

1. Η αρμόδια υπηρεσία του Υπουργείου Οικονομικών για την έκδοση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης, καθώς και η αρμόδια για την καταβολή της αποζημίωσης υπηρεσία του ΕΟΜΜΕΧ, μπορούν να ζητούν από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Περιφέρειας, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, πληροφορίες και συμπληρωματικά στοιχεία, σχετικά με τους δικαιούχους που περιλαμβάνονται στη συγκεντρωτική κατάσταση της περίπτωσης β της παραγράφου 1 του άρθρου 3 της παρούσας απόφασης.

Η αρμόδια υπηρεσία του ΕΟΜΜΕΧ προβαίνει στις απαραίτητες ενέργειες ενημέρωσης τόσο της κατά περίπτωση αρμόδιας Περιφέρειας ή Περιφερειακής ενότητας, όσο και των επιχειρήσεων που υπέστησαν ζημιές από θεομηνίες. Η ενημέρωση αυτή μπορεί να παρέχεται τόσο κατά το χρόνο που συνέβη η θεομηνία ή η φυσική καταστροφή, όσο και στη συνέχεια κατά τη διάρκεια των διαδικασιών έκδοσης των σχετικών αποφάσεων και κυρίως κατά τη διάρκεια της εκταμίευσης των επιχορηγήσεων».

Να σημειωθεί εν προκειμένω, ότι ο ΕΟΜΜΕΧ (Εθνικός Οργανισμός Μικρών-Μεσαίων Επιχειρήσεων και Χειροτεχνίας), ιδρύθηκε το 1977 (με το Ν. 707/1977) και είκοσι χρόνια μετά μετατράπηκε με το Π.Δ. 159/1997 σε Ανώνυμη Εταιρεία. Το 2011 κατ’ εξουσιοδότηση του άρθρου 66 του Ν. 4002/2011, εκδόθηκε υπουργική απόφαση, με την οποία η ΕΟΜΜΕΧ ΑΕ συγχωνεύθηκε με απορρόφηση από την ΕΤΕΑΝ ΑΕ (Εθνικό Ταμείο Επιχειρηματικότητας και Ανάπτυξης). Οι δράσεις και οι αρμοδιότητες του ΕΟΜΜΕΧ, μεταφέρθηκαν και ασκούνται πλέον από τη Γενική Γραμματεία Βιομηχανίας η οποία συνεχίζει κανονικά όλα τα προγράμματα ΕΣΠΑ, τη διαχείριση των οποίων είχε αναλάβει ο Οργανισμός.

Θεώνη Κάδρα, Δικηγόρος

e-mail: info@efotopoulou.gr