Επιβολή συντηρητικής κατάσχεσης με μόνη τη διαταγή πληρωμής
Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 724 παρ. 1 ΚΠολΔ ο δανειστής μπορεί με Βάση διαταγή πληρωμής χρηματικών απαιτήσεων να ζητήσει εγγραφή προσημείωσης υποθήκης, καθώς και να επιβάλλει συντηρητική κατάσχεση στα χέρια του οφειλέτη ή τρίτου για το ποσό που ορίζεται ότι πρέπει να καταβληθεί με τη διαταγή πληρωμής. Από τη διάταξη αυτή, σε συνδυασμό με τη διάταξη του άρθρου 631 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι η διαταγή πληρωμής δεν είναι μόνο τίτλος εκτελεστός, αλλά είναι ακόμη και μάλιστα αμέσως, μόλις εκδοθεί, δίχως να χρειάζεται η προηγούμενη επίδοση της στον οφειλέτη, τίτλος για την αυτοδύναμη εκ μέρους του δανειστή επιβολή και του ασφαλιστικού μέτρου της συντηρητικής κατάσχεσης (Βλ. ΜονΠρωτΡοδ 343/2013 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ). Περαιτέρω, σε περίπτωση αυτοδύναμης επιβολής συντηρητικής κατάσχεσης με τίτλο διαταγή πληρωμής σύμφωνα με το άρθρο 724 παρ. 1 ΚΠολΔ, το δικαστήριο, ο δικαστής του οποίου εξέδωσε τη διαταγή πληρωμής, μπορεί, μετά από αίτηση του οφειλέτη, εκείνου δηλαδή κατά του οποίου στρέφεται η διαταγή πληρωμής, να διατάξει κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων την αναστολή της ενέργειας της διαταγής πληρωμής -ολικά ή εν μέρει- ως τίτλου για την παραπάνω αυτοδύναμη επιβολή συντηρητικής κατάσχεσης και την ανάκληση αυτής, αν έχει υλοποιηθεί η αυτοδύναμη επιβολή του εξασφαλιστικού μέτρου, αν πιθανολογείται η εξόφληση του οφειλόμενου ποσού ή η απαρχής ανυπαρξία της απαίτησης, για την οποία εκδόθηκε η διαταγή πληρωμής (άρθρο 724 παρ. 2 ΚΠολΔ – 10532/2008 ΕλλΔνη 2009.289, ΜονΠρωτΒολ 2544/2001 Αρμ 2002.1596, ΜονΠρωτΚερκ 29/2010 Αρμ 2010.1041).
Εξάλλου, με δεδομένο ότι τα ασφαλιστικά μέτρα αποσκοπούν κατά τη γενική διάταξη του άρθρου 682 παρ. 1 ΚΠολΔ στην εξασφάλιση ή διατήρηση δικαιώματος ή τη ρύθμιση μιας κατάστασης για να αντιμετωπισθεί επείγουσα περίπτωση ή για να αποτραπεί επικείμενος κίνδυνος, πρέπει να γίνει δεκτό ότι η κατ’ άρθρο 724 παρ. 2 ΚΠολΔ αναστολή εκτέλεσης των ασφαλιστικών μέτρων, που στηρίζονται σε διαταγή πληρωμής (για την ταυτότητα δε του νομικού λόγου και η ανάκληση τους), δικαιολογείται όχι μόνον όταν η ασφαλιζόμενη απαίτηση έχει εξοφληθεί ή είναι ανύπαρκτη, αλλά και όταν δεν πιθανολογείται επικείμενος κίνδυνος ή επείγουσα περίπτωση για την επιβολή τους (βλ. Δ. Κράνη, Συντηρητική κατάσχεση χρηματικής απαίτησης στα χέρια τρίτου με τίτλο διαταγή πληρωμής, ΕλλΔνη 2015.975-986). Δεν μπορεί να θεωρηθεί δε, ότι αποτελεί επικείμενο κίνδυνο ή επείγουσα περίπτωση πιθανή μεταβολή στο μέλλον της περιουσιακής κατάστασης κάποιου προσώπου, γιατί με τέτοια εκδοχή θα δικαιολογούνταν η λήψη ασφαλιστικών μέτρων, και μάλιστα με τη μορφή της συντηρητικής κατάσχεσης, σε κάθε εκκρεμή αγωγή, ενόψει της ενδεχόμενης, κατά την κοινή πείρα και λογική, μεταβολής ή ελάττωσης της περιουσιακής κατάστασης του διαδίκου ενώ ούτε η ελαττωμένη περιουσιακή κατάσταση του καθ’ ου αρκεί για να δικαιολογήσει τη λήψη του ασφαλιστικού μέτρου της συντηρητικής κατάσχεσης. Απαιτώντας, συνεπώς, ο Νόμος επικείμενο κίνδυνο ή επείγουσα περίπτωση, εννοεί προφανώς την ύπαρξη ασυνήθους ανάγκης για έκτακτη δικαστική προστασία του διαδίκου, δικαιολογημένη από τη συνδρομή παρόντων πραγματικών περιστατικών και συγκεκριμένα κινδύνου ματαίωσης της ικανοποίησης της απαίτησης, λόγω πιθανολόγησης αποξένωσης του οφειλέτη από την κατασχετήρια περιουσία του, έτσι ώστε να είναι αδύνατη στο μέλλον η επίσπευση εναντίον του αναγκαστικής εκτέλεσης, όταν κάποτε ο δανειστής θα αποκτήσει τίτλο εκτελεστό, μετά τον τερματισμό της διαγνωστικής δίκης ή επείγουσα περίπτωση της παρούσας στιγμής, ως τέτοιας νοούμενης εκείνης, η οποία χρήζει άμεσης ρύθμισης με δικαστική παρέμβαση, λόγω ανάγκης για ταχεία προστασία του ουσιαστικού δικαιώματος, το οποίο πρέπει να ασφαλισθεί από το δικαιούχο, για να μην προξενηθεί, από τη βραδύτητα της επίλυσης της διαφοράς, ουσιώδης και αναπότρεπτος κίνδυνος (ΜονΠρωτΑθ 5673/2019 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ). Απόσπασμα από την υπ’ αρ. 665/2021 απόφαση του ΜονΠρΠατρών -ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ.
Ευγενία Φωτόπουλου, δικηγόρος
info@efotopoulou.gr