Ειδικότερα, κανένας από τους ιδιοκτήτες οριζόντιας ιδιοκτησίας δεν μπορεί με χρησικτησία ν` αποκτήσει δικαίωμα αποκλειστικής ή μεγαλύτερης από τη μερίδα του χρήσης στα κοινόκτητα και κοινόχρηστα μέρη, ούτε ν’ απωλέσει με αχρησία το δικαίωμα συμμετοχής του στην κοινή χρήση τούτων (ΑΠ 562/2014, ΑΠ 1250/2011, ΑΠ 402/2010). Τα ανωτέρω εναρμονίζονται προς την ιδιαιτερότητα του θεσμού της κατ’ ορόφους ιδιοκτησίας και, προ παντός, εξυπηρετούν την ανάγκη δημιουργίας κατάστασης σταθερότητας και ασφάλειας, σε σχέση προς τα δικαιώματα και το περιεχόμενο αυτών, των ιδιοκτητών οριζόντιων ιδιοκτησιών στα κοινόκτητα και κοινόχρηστα μέρη της κατ’ ορόφους ιδιοκτησίας (ΑΠ 746/2018, ΑΠ 1250/2011, ΑΠ 402/ 2010, ΑΠ 1033/2001). Επίσης οι αναφερόμενες στην αρχή διατάξεις και εκείνες των άρθρων 3 παρ. 1, και 14 του Ν. 3741/1929 που αποτελούν τις βασικές αρχές του θεσμού της οριζόντιας ιδιοκτησίας δεν προσδιορίζουν επαρκώς την έννοια του ορόφου και διαμερίσματος ορόφου. Από το πνεύμα, εντούτοις, των διατάξεων για την οροφοκτησία και ιδίως από το σκοπό τους που, όπως προκύπτει και από την Εισηγητική Έκθεση του Ν. 3741/1929, είναι η ευχερέστερη κάλυψη των στεγαστικών αναγκών των πολιτών και η καθ’ ύψος επέκταση των πόλεων, καθώς και από τα ερμηνευτικά πορίσματα εκ της κοινής πείρας και από τις σχετικές διατάξεις της πολεοδομικής νομοθεσίας (άρθρ. 11 του Γεν. Οικοδομικού Κανονισμού των ετών 1929, 1955, 1973 και τον ισχύοντα ΓΟΚ Ν. 1577/1985, όπως τροποποιήθηκε σύμφωνα με το Ν. 2831/2000), συνάγεται ότι όροφος ή διαμέρισμα ορόφου είναι το αναποχώριστο τμήμα της οικοδομής ή του ορόφου, μετά των συστατικών του και του εντός αυτού (κυβικού) χώρου, που περικλείεται τεχνικώς από κάτω, από τα πλάγια και από πάνω, με τοίχους ή άλλα οικοδομικά στοιχεία, ώστε να διαχωρίζεται σαφώς από τα λοιπά (διαιρετά ή αδιαίρετα) τμήματα της οικοδομής και να έχει αναχθεί σε συγκεκριμένο και ανεξάρτητο τμήμα αυτής, κατάλληλο προς χωριστή και αυτοτελή οικιστική εν γένει χρήση. Μόνο οι όροφοι και τα διαμερίσματα ορόφων, με την παραπάνω έννοια, καθώς και τα εξομοιούμενα από το νόμο με ορόφους υπόγεια και δωμάτια κάτω από τη στέγη (άρθρ. 1002 εδ. β` ΑΚ και 1 παρ. 2 Ν. 3741/1929), μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο οριζόντιας ιδιοκτησίας. Επομένως, δεν είναι δυνατό να συσταθεί διαιρεμένη ιδιοκτησία επί ανοικτού χώρου, εκτός αν προβλέπεται στη συστατική της οροφοκτησίας πράξη, ή σε μεταγενέστερη συμφωνία όλων των οροφοκτητών, που έχει μεταγραφεί νόμιμα, ότι ο χώρος αυτός πρόκειται να οικοδομηθεί, οπότε η σύσταση διαιρεμένης ιδιοκτησίας αναφέρεται στους μελλοντικούς ορόφους ή διαμερίσματα και τελεί υπό την αναβλητική αίρεση της κατασκευής τους (άρθρο 201 ΑΚ) (ΑΠ 25/2019, ΑΠ 1357/2017, ΑΠ 770/2015, 1143/2019 ΑΠ).

Ευγενία Α. Φωτοπούλου, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

The post Κοινόκτητοι και κοινόχρηστοι χώροι της οικοδομής – Δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο χρησικτησίας appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.

Εξάλλου, αν στην ανακοπή κατά της διαταγής πληρωμής, σύμφωνα με το άρθρο 632 παρ. 1 ΚΠολΔ, σωρεύονται περισσότεροι από ένας λόγοι, καθένας από αυτούς με διαφορετική πραγματική και νομική βάση συνιστά ιδιαίτερη ανακοπή, οπότε υπάρχει αντικειμενική σώρευση ανακοπών κατ` ανάλογη εφαρμογή του άρθρου 218 παρ. 1 ΚΠολΔ (ΑΠ 83/2020, ΤΝΠ Νόμος, ΑΠ 196/2020, ΤΝΠ Νόμος, ΑΠ 368/2019, ΕΠολΔ 2019.423, ΜονΕφΑΘ 3691/2022, ΤΝΠ Νόμος, ΜονΕφΑΘ 4294/2022, ΤΝΠ Νόμος).

Επομένως, εάν ο ανακόπτων προβάλλει περισσότερους λόγους ανακοπής, πρόκειται για σώρευση περισσότερων βάσεων της ανακοπής και ως εκ τούτου για αντίστοιχα περισσότερα αντικείμενα δίκης (ΑΠ 684/2013, ΧρΙΔ 2013.696, Ευαγ. Ποδηματά στην ΕρμΚΠολΔ, Κεραμέα – Κονδϋλη – Νίκα, Τόμος II, άρθρο 632, αριθμ. 24, σελ. 1187). Στην περίπτωση αυτή, τα κεφάλαια της εκκαλουμένης είναι όσα και οι σωρευμένες ανακοπές και έτσι, στο εφετείο μεταβιβάζεται μόνο το κεφάλαιο της απόφασης που προσεβλήθη με την έφεση, δηλαδή ο λόγος της ανακοπής του οποίου την πλημμέλεια επικαλέστηκε προσήκοντως με την έφεσή του ο εκκαλών, χωρίς η έφεση για τον λόγο αυτό να μεταβιβάζει και τους λοιπούς λόγους (ΑΠ 408/2000, ΕλλΔνη 2000.1335, ΜονΕφΛαρ 110/2020, Δικ/φία 2020.581, ΕφΔωδ 66/2008, ΤΝΠ Νόμος, Β. Βαθρακοκοίλης, ο.α., άρθρο 632, αριθμ. 25, σελ. 843). Κεφάλαια που δεν είναι αναγκαίως συνεχόμενα μεταξύ τους γεννώνται επί περισσότερων λόγων ανακοπής κατά διαταγή πληρωμής, που περιέχουν διαφορετική ιστορική και νομική βάση, καθότι κάθε λόγος διατηρεί την αυτοτέλειά του, έστω και εάν σωρεύονται στο ίδιο δικόγραφο, όπως συμβαίνει αντίστοιχα και σε περίπτωση αντικειμενικής σώρευσης αγωγών (ΑΠ 1340/2017, ΤΝΠ Νόμος, ΑΠ 54/2005, ΕλλΔνη 2005.1695, ΑΠ 907/2003, ΤΝΠ Νόμος, Κ. Μακρίδου, Οι Πρόσθετοι λόγοι εφέσεως κατά τον ΚΠολΔ, σελ. 64). Περαιτέρω, από τις διατάξεις των άρθρων 585 παρ. 2 και 632 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι: α) το δικόγραφο της ανακοπής κατά διαταγής πληρωμής και των προσθέτων λόγων αυτής πρέπει να περιέχει, πλην άλλων, κατά τρόπο σαφή και ορισμένο τους λόγους της, με τους οποίους οριοθετείται η δίκη της ανακοπής, να περιέχει δηλαδή σαφείς και ορισμένες αντιρρήσεις και ενστάσεις του ανακόπτοντος και β) νέοι λόγοι, μη περιεχόμενοι στο δικόγραφο της ανακοπής ή των προσθέτων λόγων αυτής κρίνονται απαράδεκτοι, γιατί δεν επιτρέπεται να προταθούν για πρώτη φορά με τις έγγραφες προτάσεις του ανακόπτοντος της πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας δίκης ή με το δικόγραφο της έφεσης, η οποία ασκείται κατά της απορριπτικής απόφασης της ανακοπής ή το δικόγραφο των προσθέτων λόγων της έφεσης και αν ακόμη οι νέοι λόγοι αφορούν ισχυρισμούς, οι οποίοι αναφέρονται στα άρθρα 237 παρ. 5, 238 παρ. 1 και 527 ΚΠολΔ, καθόσον, έναντι των γενικών αυτών διατάξεων κατισχύει η ειδική ως άνω διάταξη του άρθρου 585 παρ. 2 του ίδιου Κώδικα, η οποία ρυθμίζει αποκλειστικώς το περιεχόμενο του δικογράφου της ανακοπής και τον τρόπο προβολής των νέων λόγων αυτής (ΑΠ 267/2021, ΤΝΠ Νόμος, ΑΠ 99/2020, ΤΝΠ Νόμος, ΑΠ 111/2015, ΤΝΠ Νόμος, ΑΠ 1287/2012, ΤΝΠ Νόμος, ΑΠ 1323/2011, ΤΝΠ Νόμος, ΑΠ 192/2005, ΕλλΔνη 2006.460). Επίσης, δεν επιτρέπεται συμπλήρωση του περιεχομένου των λόγων της ανακοπής με τις προτάσεις ή την έφεση, πολύ δε περισσότερο δεν επιτρέπεται η άσκηση προσθέτων λόγων ανακοπής με το, κατά το άρθρο 520 παρ. 2 ΚΠολΔ δικόγραφο των προσθέτων λόγων έφεσης, το οποίο κατατίθεται στη γραμματεία του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου και όχι του δικαστηρίου στο οποίο απευθύνεται η ανακοπή, οι πρόσθετοι δε λόγοι έφεσης συνέχονται με τα πληττόμενα με την έφεση κεφαλαία, ενώ οι πρόσθετοι λόγοι ανακοπής είναι αυτοτελείς και καθένας εξ αυτών θεμελιώνει, ως ένσταση, ξεχωριστή ανακοπή και επομένως, αφού ο νόμος δεν ορίζει διαφορετικά, δεν επιτρέπεται η υποβολή τους στο δευτεροβάθμιο δικαστήριο, κατά παράβαση της από το άρθρο 12 ΚΠολΔ καθιερούμενης αρχής των δύο βαθμών δικαιοδοσίας (ΑΠ 1323/2011, ο.α., ΑΠ 1043/2009, ΤΝΠ Νόμος, ΑΠ 1229/2007, ΤΝΠ Νόμος, ΜονΕφΠατρ 380/2021, ΤΝΠ Νόμος, ΕφΔωδ 11/2017, ΤΝΠ Νόμος) [1918/2024 ΜονΕφΑθ, δημ. σε ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ].

Ελένη Μακροδημήτρη, ασκ. δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

The post Οι προϋποθέσεις παραδεκτού των προσθέτων λόγων έφεσης – Η έννοια των εκκληθέντων κεφαλαίων και των αναγκαίως συνεχόμενων με αυτά κεφαλαίων επί ανακοπής κατά διαταγής πληρωμής appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.

Για την εφαρμογή του άρθρου 1520 ΑΚ σημασία έχει μόνο το γεγονός ότι ο γονέας μένει χωριστά από το τέκνο ανεξάρτητα από το αν ασκεί από κοινού με τον άλλο γονέα την επιμέλεια (βλ. Κουνουγέρη-Μανωλεδάκη, ό.π, σ. 779-780, Γ, Λέκκας, Η επιμέλεια του παιδιού κατά τον ΑΚ μετά το 4800/2021, 2021, σ, 264, σ, 264, ΜΕφΛαρ 446/2021 ΤΝΠ Ισοκράτης). Επίσης προβλέπεται ως ειδική υποχρέωση του γονέα με τον οποίο διαμένει το τέκνο η διευκόλυνση και η προώθηση της επικοινωνίας του τέκνου με τον άλλο γονέα, η οποία νοείται ως η εμφύσηση στο παιδί καλών αισθημάτων για τον άλλο γονέα και η καλή συνεργασία προκειμένου να καθοριστούν οι πρακτικές λεπτομέρειες της άσκησης του δικαιώματος επικοινωνίας (βλ. Ε. Κουνουγέρη-Μανωλεδάκη, όπ. σ. 781).

 Ακολούθως, σύμφωνα με το 1520 εδ. δ’ ΑΚ «Αποκλεισμός ή περιορισμός της επικοινωνίας είναι δυνατός μόνο για εξαιρετικά σοβαρούς λόγους, ιδίως όταν ο γονέας με τον οποίον δεν διαμένει το τέκνο, κριθεί ακατάλληλος να ασκεί το δικαίωμα επικοινωνίας. Για τη διαπίστωση της ακαταλληλότητας του γονέα το δικαστήριο μπορεί να διατάξει κάθε πρόσφορο μέσο, ιδίως την εκπόνηση εμπεριστατωμένης έκθεσης κοινωνικών λειτουργών ή ψυχιάτρων ή ψυχολόγων». Το Δικαστήριο μπορεί, συνεπώς, με την απόφασή του να επιβάλει, εφόσον είναι αναγκαίο για την προστασία του συμφέροντος του τέκνου, περιορισμούς στην άσκηση της επικοινωνίας, οι οποίοι μπορούν να αναφέρονται στον τόπο και τον χρόνο της επικοινωνίας (συντομότερη διάρκεια επίσκεψης ή αραιότερα διαστήματα συνάντησης), την παρουσία τρίτων προσώπων κατά τη διάρκειά της ή ακόμη να συνίστανται στη λήψη μέτρων που διαμορφώνουν την επικοινωνία με ιδιαίτερο τρόπο (μόνο τηλεφωνική επικοινωνία), λόγω ειδικών περιστάσεων (ΑΠ 156/2023, ΑΠ 1023/2020, ΑΠ 1286/2018, ΑΠ 58/2017 ΤΝΓΙ ΝΟΜΟΣ), ενώ σε περιπτώσεις (ενδείξεις σεξουαλικής παρενόχλησης των ανηλίκων τέκνων, ιατρικά διαγνωσμένη διαταραγμένη προσωπικότητα του αιτούντος τη ρύθμιση επικοινωνίας), μπορεί να αποκλεισθεί ακόμη και η επικοινωνία του γονέα με το τέκνο του. Ο αποκλεισμός της επικοινωνίας θα επιβάλλεται κατά βάση, όταν από την πραγματοποίηση της επικοινωνίας απειλείται για το παιδί σημαντικός κίνδυνος, προς αποτροπή του οποίου δεν αρκούν άλλες ηπιότερες λύσεις (π.χ. πατέρας που καταδικάστηκε αμετάκλητα για βιασμό ανηλίκου ή ασκήθηκε κατ’ αυτού ποινική δίωξη για ασελγείς πράξεις σε βάρος του τέκνου του). Για τη διαπίστωση της  ακαταλληλότητας του γονέα το δικαστήριο μπορεί (χωρίς να είναι υποχρεωμένο) να διατάξει κάθε πρόσφορο μέσο, ιδίως την εκπόνηση εμπεριστατωμένης έκθεσης κοινωνικών λειτουργών ή ψυχιάτρων ή ψυχολόγων και κρίνεται πάντοτε σε σχέση και με την επίδρασή τους που διαπιστώνεται στο συγκεκριμένο παιδί (Ε. Κουνουγέρη -Μανωλεδάκη, ο.π., σ. 787-788). Σε αυτήν την περίπτωση και σε κάθε άλλη όπου είναι φανερό ότι η επικοινωνία θα έβλαπτε την (ψυχική ιδίως) υγεία του ανηλίκου, η επικοινωνία θα πρέπει να αποκλείεται ή τουλάχιστον να περιορίζεται. Εξάλλου, ο γονέας δεν μπορεί να ασκεί το δικαίωμά του για επικοινωνία με το παιδί του κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες, αφού το συμφέρον του παιδιού προέχει ως κριτήριο ρύθμισης από το συμφέρον του γονέα, έτσι ώστε να είναι νοητή η καταχρηστική άσκηση του δικαιώματος επικοινωνίας, η οποία πρέπει να απαγορεύεται (Ε. Κουνουγέρη-Μανωλεδάκη, ό.π., σ. 789).

Αγγελική Λιγοψυχάκη, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

The post Επικοινωνία γονέα που δεν διαμένει με το τέκνο – αποκλεισμός – περιορισμός appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.

Ως προς την εγκατάλειψη οχήματος, ελλείψει ρητής διάταξης νόμου που να ρυθμίζει τη διαδικασία αποδοχής ή απόρριψης παρόμοιων δηλώσεων διοικουμένων κατ’ άρθρο 1076 ΑΚ, με αντικείμενο την εγκατάλειψη οχήματος και την παραίτηση του ιδιοκτήτη από το δικαίωμα κυριότητας επ’ αυτού, η Διοίκηση δεν έχει αρμοδιότητα να εκδώσει εκτελεστή διοικητική πράξη προς περαιτέρω ρύθμιση της έννομης σχέσης που αποτυπώνεται στην άδεια κυκλοφορίας του οχήματος ως προς την κυριότητα αυτού. Άλλωστε, το ισχύον νομικό πλαίσιο ρυθμίζει μεν τις περιπτώσεις μεταβίβασης και αναθεώρησης άδειας κυκλοφορίας (με την πρόβλεψη μάλιστα ειδικής πλατφόρμας στον ιστότοπο gov.gr), πλην όμως καμία διάταξη, τυπικού ή ουσιαστικού νόμου, δεν ρυθμίζει την περίπτωση της εγκατάλειψης οχήματος, υπό το πρίσμα του άρθρου 1076 ΑΚ (έγγραφο με αρ. πρωτ. 170995/295/2026 της Νομικής Υπηρεσίας της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας).

Αγγελική Λιγοψυχάκη, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

The post Εγκατάλειψη οχήματος κατ’ άρθρο 1076 ΑΚ appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.

Τα στοιχεία αυτά (τιμή χρυσής λίρας και τιμάριθμος) δεν είναι αναγκαίο να διαλαμβάνει αναλυτικά στον ισχυρισμό του ο διάδικος, ο οποίος ζητεί την αναγωγή της αξίας παροχής που έγινε από τον κληρονομούμενο, από την αξία του χρόνου που έγινε, στην αξία του χρόνου θανάτου του κληρονομούμενου, διότι αυτά θα προκύψουν από τα αποδεικτικά μέσα, που οι διάδικοι θα επικαλεστούν και προσκομίσουν, ενώ το δικαστήριο μπορεί να προσφύγει και στα διδάγματα της κοινής πείρας για την ανάλυση των σχετικών αποδείξεων. Έτσι, με βάση και τα διδάγματα της κοινής πείρας για την αναγωγή της αξίας της παροχής που έγινε από τον κληρονομούμενο, από τον χρόνο της παροχής στον χρόνο του θανάτου του κληρονομούμενου, μπορεί να ληφθεί υπόψη η αγοραστική αξία της χρυσής λίρας κατά τον χρόνο της παροχής και ακολούθως κατά τον χρόνο του θανάτου του κληρονομούμενου και η μεταξύ των σύγκριση, καθώς και η χωρήσασα στο μεταξύ μεταβολή (αύξηση) του τιμάριθμου τα στοιχεία δε αυτά δεν είναι αναγκαίο να εκτίθενται στην αγωγή (ΑΠ 1233/2009, ΑΠ 854/2007, ΑΠ 1176/2002, ΕφΛαρ 71/2011 δημ. Νόμος, ΕΦ ΑΘΗΝΩΝ 614/2022, ΜΠΡ ΑΘΗΝΩΝ 910/2013, δημοσιευμένες σε ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 502/2014, ΑΠ 695/2014,- ΑΠ 847/2011, ΑΠ 1615/2010, ΑΠ 1233/2009, ΑΠ 1595/2008 – ΕφΠειρ 715/2014,-ΕφΘεσσ 2028/2013,- ΕφΑθ 1597/2011,- ΕφΛαρ.71/2011 και 11/2007 δημ. Νόμος). 

Αγγελική Λιγοψυχάκη, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

The post Αναγωγή της αξίας της παροχής που έγινε από τον κληρονομούμενο από τον χρόνο της παροχής στον χρόνο του θανάτου του κληρονομούμενου, εφόσον επήλθε ουσιώδης υποτίμηση του νομίσματος appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.

Περαιτέρω, από τον συνδυασμό της διάταξης του άρθρου 810 ΑΚ, προς αυτήν του άρθρου 816 του ίδιου Κώδικα, προκύπτει ότι αν το χρησιδάνειο ορίστηκε για αόριστο χρόνο, η σύμβαση λύνεται με καταγγελία από τον χρήστη, αρκεί να μην ασκείται το δικαίωμα καταγγελίας άκαιρα και επιζήμια (άρθρα 200, 288 ΑΚ), ενόψει της ιδιάζουσας φύσης του χρησιδανείου ως σύμβασης φιλαλληλίας, αγαθοσύνης και κοινωνικής ευπρέπειας, γεγονός πάντως, που αποτελεί περιεχόμενο σχετικής ένστασης του εναγόμενου χρησάμενου (ΑΠ 567/2023, ΑΠ 1645/2022, ΑΠ 1133/2018, ΑΠ 449/2014).

Εξάλλου, σε περίπτωση μη επιστροφής του πράγματος κατά την ορισθείσα ημέρα λήξης του χρησιδανείου ή επιστροφής αυτού καθυστερημένα, ο χρησάμενος καθίσταται υπερήμερος και ο χρήστης δικαιούται να ζητήσει εκτός από την παροχή, δηλαδή την επιστροφή του πράγματος, και αποζημίωση για τη ζημία που υπέστη από την καθυστέρηση κατά τα άρθρα 341 παρ. 1 και 343 παρ. 1 ΑΚ. Η αποζημίωση αυτή, κατά τη διάταξη του άρθρου 298 ΑΚ, περιλαμβάνει τόσο τη μείωση της υπάρχουσας περιουσίας του δικαιούχου (θετική ζημία), όσο και το διαφυγόν κέρδος (αποθετική ζημία, ΑΠ 1410/2018, ΑΠ 449/2014) – (ΑΠ 810/2025 – ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).

Αγγελική Πολυδώρου, Δικηγόρος

e-mail: info@efotopoulou.gr

The post Σύμβαση χρησιδανείου αορίστου χρόνου – Πώς επέρχεται η λύση αυτής – Προστασία χρήστη σε περίπτωση μη επιστροφής του πράγματος appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.

Αγγελική Πολυδώρου, Δικηγόρος

e-mail: info@efotopoulou.gr

The post Σύμβαση παρακαταθήκης – Δικαιώματα και υποχρεώσεις των μερών – Το ορισμένο της σχετικής αγωγής appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.

Επομένως, αν στη διαθήκη περιληφθεί φράση ή και απλή λέξη γραμμένη με χέρι τρίτου προσώπου και όχι του διαθέτη, όπως επίσης αν διαγραφεί λέξη ή φράση του κειμένου της διαθήκης από χέρι άλλου, εκτός από αυτό του διαθέτη, η διαθήκη είναι άκυρη στο σύνολό της, υπό δύο όρους, α) ότι αυτό που γράφτηκε με το ξένο χέρι, είτε κατά την κατάρτιση της διαθήκης είτε μετά, έγινε με τη γνώση και τη συναίνεση του διαθέτη, η δε παρεμβολή του ξένου χεριού, χωρίς τη γνώση τούτου, δεν μπορεί να βλάψει το υπόλοιπο περιεχόμενο της διαθήκης, β) ότι αυτό που γράφτηκε με το ξένο χέρι αποτελεί μέρος του κειμένου της διαθήκης, διαφορετικά δεν βλάπτεται το λοιπό περιεχόμενο αυτής (ΑΠ 1336/2009). Στην περίπτωση δε που η μη ιδιόχειρη γραφή αποτελεί μέρος του κειμένου της διαθήκης γίνεται η ακόλουθη διάκριση: α) όταν η μη ιδιόχειρη γραφή προστέθηκε από τρίτο χωρίς να το γνωρίζει ο διαθέτης, το κύρος της ιδιόγραφης διαθήκης δεν επηρεάζεται ενώ β) όταν ο διαθέτης γνώριζε την προσθήκη της μη ιδιόχειρης γραφής, η μία γνώμη δέχεται ότι η ιδιόγραφη διαθήκη είναι πάντοτε άκυρη ενώ η άλλη δέχεται πως η μη ιδιόχειρη γραφή δεν ισχύει σαν μέρος της διαθήκης (είναι άκυρη), το κύρος, όμως, της ιδιόχειρα γραμμένης διαθήκης θα κριθεί σύμφωνα με τον κανόνα του άρθρου 181 ΑΚ (βλ. σε Ι.Σ. ΣΠΥΡΙΔΑΚΗ – Κληρονομικό Δίκαιο δ` έκδοση 2018, σελ. 75).

Αυτός που ζητεί τη δικαστική αναγνώριση της ακυρότητας ιδιόγραφης διαθήκης, αρκεί να επικαλεσθεί την έλλειψη κάποιου από τα παραπάνω ουσιώδη στοιχεία του κύρους της, οπότε ο εναγόμενος, ο οποίος έχει τιμηθεί με τη διαθήκη, ως μαχόμενος υπέρ του κύρους της, οφείλει να αποδείξει ότι η διαθήκη έχει εξ ολοκλήρου γραφεί, χρονολογηθεί και υπογράφει με το ίδιο το χέρι του διαθέτη, εκτός αν συντρέχει η ειδική περίπτωση του άρθρου 1777 του ΑΚ, δηλαδή, αν η ιδιόγραφη διαθήκη δημοσιεύθηκε και κηρύχθηκε κυρία και πέρασαν πέντε χρόνια από τη δημοσίευσή της, χωρίς να αμφισβητηθεί η γνησιότητά της σε δίκη ανάμεσα σε κάποιον από αυτούς που αντλούν δικαιώματα από αυτήν και κάποιον από αυτούς που βλάπτονται από την ύπαρξή της, οπότε αυτή τεκμαίρεται γνήσια και το βάρος απόδειξης της έλλειψης ενός από τα παραπάνω ουσιώδη στοιχεία του κύρους της μετατίθεται στον ενάγοντα (ΑΠ 413/2024).

[2327/2025 ΕΦ ΑΘΗΝΩΝ – ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ]

Βασιλική Φλωκατούλα – δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

The post Όροι και προϋποθέσεις εγκυρότητας της ιδιόγραφης διαθήκης appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.

Έλενα Ψαρρού

Δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

______________

Μ. και Α. Μαργαρίτη, Ερμηνεία Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, Τόμος 1, 2^η έκδοση, Π.Ν. Σάκκουλας, αρ. 221.

Μ. και Α. Μαργαρίτη, Ερμηνεία Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, Τόμος 1, 2^η έκδοση, Π.Ν. Σάκκουλας, αρ. 221.

Χ. Απαλαγάκη, Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας, Ερμηνεία κατ’ άρθρο, τ. 1, 4^η έκδοση, αρ. 221.

The post Εκκρεμοδικία ενώπιον δικαστηρίων appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.

 Για να είναι η αίτηση αυτή ορισμένη πρέπει να αναφέρονται σ` αυτήν ειδικώς τα έγγραφα των οποίων ζητείται η επίδειξη. Πρέπει να προσδιορίζεται το έγγραφο του οποίου ζητείται η επίδειξη και να περιγράφεται με ακρίβεια το περιεχόμενο του, το οποίο πρέπει να είναι πρόσφορο για άμεση ή έμμεση απόδειξη ή ανταπόδειξη λυσιτελούς ισχυρισμού, να γίνεται επίκληση της κατοχής του εγγράφου από τον αντίδικο, κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης, η εντεύθεν δε αοριστία δεν μπορεί να αναπληρωθεί από το λόγο ότι κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων ο διάδικος μπορεί ή πρέπει να κατέχει το έγγραφο αυτό και να εκτίθενται περιστατικά από τα οποία να προκύπτει το έννομο συμφέρον του αιτούντος (ΑΠ 695/2020, ΑΠ 414/2016, ΑΠ 808/2015, ΑΠ 610/2022, δημ. σε areiospagos.gr).

Η παράλειψη του δικαστηρίου της ουσίας να αποφανθεί στην αίτηση για επίδειξη εγγράφων θεμελιώνει τον από τον αριθμό 9 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης, υπό την προϋπόθεση ότι η αίτηση αυτή ήταν παραδεκτή και σύννομη, τουτέστιν να γίνεται επίκληση της κατοχής του εγγράφου από τον αντίδικο, να προσδιορίζεται σαφώς το έγγραφο και το περιεχόμενό του και να εκτίθενται περιστατικά από τα οποία προκύπτει το έννομο συμφέρον του αιτούντος, δηλαδή ότι το έγγραφο είναι πρόσφορο προς άμεση ή έμμεση απόδειξη λυσιτελούς ισχυρισμού του αιτούντος ή προς ανταπόδειξη τέτοιου ισχυρισμού του αντιδίκου του (ΑΠ 2095/2009,ΑΠ 1045/2004) [383/2025 ΑΠ, δημ. σε ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ].

Άλλωστε, κατά το άρθρο 559 αριθμ. 9 περ. γ` του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο άφησε αίτηση αδίκαστη. Ως “αίτηση” κατά την έννοια της διάταξης αυτής, νοείται κάθε αυτοτελής αίτηση των διαδίκων, με την οποία ζητείται η παροχή έννομης προστασίας, υπό οιανδήποτε μορφή της, που δημιουργεί εκκρεμότητα δίκης, και ιδίως η αγωγή, η ανταγωγή, η κυρία παρέμβαση, η αυτοτελής πρόσθετη παρέμβαση, η ανακοπή ή τριτανακοπή και τα ένδικα μέσα (ΑΠ 917/2020, 19/2020). Τέτοια αίτηση είναι επίσης και αυτή με την οποία ο διάδικος ζητεί τη διενέργεια υποχρεωτικής για το δικαστήριο διαδικαστικής πράξης, όπως είναι και η περί επίδειξης εγγράφου τοιαύτη, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 450 § 2 και 451 § 1 ΚΠολΔ, υπό την προϋπόθεση όμως ότι στην αίτηση αυτή γίνεται επίκληση της κατοχής του εγγράφου από τον αντίδικο του αιτούντος, προσδιορίζεται σαφώς το έγγραφο και το περιεχόμενό του και εκτίθενται περιστατικά, από τα οποία προκύπτει το έννομο συμφέρον του αιτούντος, δηλαδή ότι το έγγραφο είναι πρόσφορο προς άμεση ή έμμεση απόδειξη λυσιτελούς ισχυρισμού του αιτούντος ή προς ανταπόδειξη τοιούτου ισχυρισμού του αντιδίκου του (ΑΠ 567/2021, ΑΠ 917/2020, ΑΠ 827/2020, ΑΠ 353/2020, ΑΠ 168/201).

Όμως, ο λόγος αυτός αναίρεσης απορρίπτεται ως αβάσιμος, εάν από την επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης από τον Άρειο Πάγο προκύπτει ότι το δικαστήριο εξέτασε και απέρριψε την αίτηση δικαστικής προστασίας, για οποιοδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό, διότι στην περίπτωση αυτή δεν αφήνει την αίτηση αδίκαστη (ΑΠ 1319/2022, ΑΠ 1492/2021, ΑΠ 567/2021, ΑΠ 353/2020, ΑΠ 917/2020). Ειδικότερα, για την ευδοκίμηση του παρόντος λόγου αναίρεσης απαιτείται παντελής σιωπή του δικαστηρίου της ουσίας, σε αυτοτελή αίτηση των διαδίκων, όχι μόνο στο αιτιολογικό, αλλά και στο διατακτικό. Αντίθετα, ο ανωτέρω εκ του αριθμού 9 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης απορρίπτεται ως αβάσιμος, αν, από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης από τον Άρειο Πάγο (άρθρο 561 § 2 ΚΠολΔ), προκύπτει ότι το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη και απέρριψε για οιονδήποτε λόγο, τυπικό ή ουσιαστικό, την αίτηση δικαστικής προστασίας (ΟλΑΠ 25/2003, ΑΠ 1586/2008), έστω και εάν η απόρριψη δεν είναι ρητή, αλλά συνάγεται από το όλο περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης και ειδικότερα, από το ότι το δικαστήριο αντιμετωπίζει και απορρίπτει κατ’ ουσίαν εκ των πραγμάτων την “αίτηση” αυτή, δεχόμενο ως αποδειχθέντα γεγονότα αντίθετα προς εκείνα που την συγκροτούν ή που αποτελούν προϋπόθεση της έρευνας ή βασιμότητάς της (ΟλΑΠ 11/1996, ΑΠ 1319/2022, ΑΠ 81/2022, ΑΠ 471/2021, ΑΠ 323/2017, ΑΠ 761/2017), ή όταν από τη μη απάντηση στο αίτημα συνάγεται “σιγή” απόρριψη αυτού (ΑΠ 1319/2022, ΑΠ 143/2017).

Ελένη Μακροδημήτρη, ασκ. δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

The post Αίτημα επίδειξης εγγράφων – Η παράλειψη του δικαστηρίου της ουσίας να αποφανθεί στην αίτηση για επίδειξη εγγράφων θεμελιώνει τον από τον αριθμό 9 του άρθρου 559 ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.