H τήρηση της προθεσμίας του άρθρου 215 παρ. 2 ΚΠολΔ για την επίδοση της αγωγής στον εναγόμενο κάτοικο εξωτερικού είναι αδύνατη λόγω του χρόνου που θα απαιτηθεί για τη μετάφραση του δικογράφου και τη συντέλεση της επίδοσης από τις αρμόδιες αλλοδαπές αρχές. Αίτηση του ενάγοντος κατ’ άρθρο 148 ΚΠολΔ για παράταση της προθεσμίας επίδοσης της αγωγής και όλων των νόμιμων προθεσμιών των άρθρων 237 και 238 ΚΠολΔ
Σύμφωνα με το άρθρο 134 παρ. 1 εδ. α’ ΚΠολΔ, αν το πρόσωπο στο οποίο γίνεται η επίδοση, διαμένει ή έχει την έδρα του στο εξωτερικό, η επίδοση γίνεται στον Εισαγγελέα του δικαστηρίου, στο οποίο εκκρεμεί ή πρόκειται να εισαχθεί η δίκη ή το οποίο εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση. Η διάταξη αυτή, με την οποία καθιερώνεται νόμιμη πλασματική κλήτευση του διαδίκου, με πραγματική επίδοση του εγγράφου στον Εισαγγελέα, όταν εκείνος προς τον οποίο γίνεται η επίδοση έχει γνωστή διεύθυνση στο εξωτερικό, εξακολουθεί να ισχύει και μετά την κύρωση της από 15 Νοεμβρίου 1965 Διεθνούς Συμβάσεως της Χάγης με το νόμο 1334/1983.
Η διεθνής αυτή σύμβαση δεν καταργεί τις περί επιδόσεως διατάξεις του εσωτερικού δικαίου των χωρών που την υπέγραψαν, αλλά αποκλείει να θεωρηθεί η πλασματική επίδοση ως ολοκληρωθείσα με την απλή παράδοση του επιδοτέου εισαγωγικού της δίκης ή άλλου ισοδυνάμου δικογράφου στον Εισαγγελέα, όπως ορίζει το άρθρο 136 παρ. 1 ΚΠολΔ, δηλαδή ανεξάρτητα από το αν παραλήφθηκε από το πρόσωπο προς το οποίο απευθύνεται, κατά τον οριζόμενο στη σύμβαση αυτή τρόπο, ώστε να διασφαλίζεται η θεμελιώδης αρχή της εκατέρωθεν ακροάσεως.
Ειδικότερα, με τις διατάξεις της πιο πάνω Διεθνούς Συμβάσεως, η οποία σύμφωνα με την από 3/17.8.1983 ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών, τέθηκε σε ισχύ ως προς την Ελλάδα από 18.9.1983, έχοντας την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος, ρυθμίστηκαν τα της επιδόσεως και κοινοποιήσεως στο εξωτερικό δικαστικών και εξωδίκων πράξεων σε αστικές ή εμπορικές υποθέσεις, όταν το πρόσωπο προς το οποίο απευθύνεται το έγραφο έχει γνωστή διεύθυνση στο εξωτερικό. Σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 3, 5 και 6 της εν λόγω συμβάσεως, την οποία έχει κυρώσει ο Καναδάς, όταν πρόκειται να γίνει επίδοση σε πρόσωπο, που διαμένει σε συμβαλλόμενο κράτος η σχετική αίτηση απευθύνεται προς την αρμόδια αρχή της χώρας στην οποία γίνεται η επίδοση, η δε επίδοση διενεργείται είτε σύμφωνα με τη νομοθεσία του κράτους στο οποίο γίνεται είτε σύμφωνα με τον τύπο ή τη διαδικασία που επιθυμεί ο επισπεύδων, αρκεί να μην αντιβαίνει στη νομοθεσία του κράτους στο οποίο γίνεται η επίδοση και αποδεικνύεται από βεβαίωση που συντάσσει η αρμόδια αρχή του κράτους όπου έγινε η επίδοση, σύμφωνα με την οποία (βεβαίωση) θα προσδιορίζεται ο τύπος, η ημερομηνία εκτελέσεως της επιδόσεως και το πρόσωπο που παρέλαβε το επιδοτέο έγγραφο. Επομένως, κατά τις διατάξεις της παραπάνω διεθνούς συμβάσεως, η επίδοση σε πρόσωπο που διαμένει στην επικράτεια ενός από τα συμβαλλόμενα κράτη, που γίνεται με επίσπευση υπηκόου του άλλου κράτους, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι συντελέστηκε από την παράδοση στον Εισαγγελέα του επιδοτέου εγγράφου, αλλά απαιτείται και η κατά τον παραπάνω τρόπο απόδειξη ότι πράγματι η επίδοση έγινε στο πρόσωπο προς το οποίο απευθυνόταν.
Περαιτέρω, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 148 εδ. α’ ΚΠολΔ όπως το άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε από το άρθρο 1 άρθρο πρώτο παρ. 2 Ν 4335/2015, οι προθεσμίες που ορίζει ο νόμος ή ο δικαστής και αφορούν στη διαδικασία μπορούν να παραταθούν από τους διαδίκους, με συμφωνία αυτών, μόνο εφόσον συμφωνεί ο δικαστής, ή από τον ίδιο τον δικαστή, ο οποίος σταθμίζει τις ειδικές κάθε φορά περιστάσεις. Δεδομένου ότι κατά την τελευταία αυτή διάταξη παράταση αποκλείεται ρητώς μόνο σε προθεσμίες ασκήσεως ενδίκων μέσων (εδ. β’), πρέπει να γίνει δεκτό ότι η ως άνω διάταξη εφαρμόζεται και επί των προθεσμιών των άρθρων 237 και 238 του ίδιου Κώδικα(οι οποίες αναμφιβόλως αφορούν στη διαδικασία), διότι σε αντίθετη περίπτωση ο νομοθέτης θα είχε συμπεριλάβει και τις διατάξεις αυτές στην εξαίρεση του εδαφίου β’ του άρθρου 148 ΚΠολΔ(βλ. Σπ. Γεωργουλέα, Η τακτική διαδικασία υπό τις νέες διατάξεις του ΚΠολΔ: δογματικά – θεωρητικά ζητήματα, προβλήματα εφαρμογής στη δικαστηριακή πράξη και προτεινόμενες λύσεις, δημ. Στην ΕΠολΔ 2016, 495). Η παράταση της προθεσμίας επιδόσεως της αγωγής κατ’ άρθρο 215 παρ. 2 ΚΠολΔ θα είναι αναπόφευκτη, όταν η επίδοση στον διαμένοντα στην αλλοδαπή αποδέκτη της επιδόσεως λαμβάνει χώρα σύμφωνα με τις διατάξεις της Σύμβασης Χάγης ή του Κανονισμού 1393/2007, που απαιτούν πραγματική επίδοση της αγωγής για τη συζήτησή της (βλ. Ν. Νίκας, Εγχειρίδιο Πολιτικής Δικονομίας, Β’ εκδ, 2016, σελ. 343). Η παράταση ενεργεί δε για όλους τους διαδίκους(βλ. ΑΠ 60/1975 ΝοΒ 1975, 881, Κεραμεύς/Κονδύλης/Νίκας, 2000, τόμος I, άρθρο 148, αριθ. 8, σελ. 354, Ν. Νίκας, ό.π.).
Στην υπό κρίση περίπτωση που απασχόλησε το Μονομελές Πρωτοδικείο Σπάρτης, εκδίδοντας την υπ’ αριθμ. 191/2018 απόφασή του, δημ. ΕφΑΔ 2018, 1229, ο αιτών, επικαλέστηκε αδυναμία συμμόρφωσής του σε δικονομική του υποχρέωση, επιδίωξε την παράταση των αναφερόμενων σε αυτή νομίμων προθεσμιών των άρθρων 237 και 238 ΚΠολΔ, ως τούτο αντικαταστάθηκε και ισχύει από το άρθρο 1 άρθρο 2 παρ. 2 του Ν 4335/2015, κατά εκατόν πενήντα (150) ημέρες. Με τέτοιο περιεχόμενο και αίτημα η κρινόμενη αίτηση αρμοδίως και παραδεκτώς εισήχθη ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, για να συζητηθεί κατά την προκείμενη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων (άρθρα 638 παρ. 1 και 4 και 686 επ. ΚΠολΔ) και ήταν ορισμένη και νόμιμη, στηριζόμενη στην προαναφερόμενη διάταξη του άρθρου 148 ΚΠολΔ. Ειδικότερα, το ως άνω Δικαστήριο έκρινε ότι: «[…] Από τα έγγραφα που επικαλείται και προσκομίζει ο αιτών πιθανολογούνται τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικα: Ο αιτών κατέθεσε στη Γραμματεία του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Σπάρτης (τακτική διαδικασία) στις 22.08.2018 την από 21.08.2018 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης δικογράφου …/2018 αγωγή του, στρεφόμενος κατά των καθ’ ων η αίτηση με αίτημα την αναγνώριση ακυρότητας ιδιόγραφης διαθήκης κατά τα ειδικότερα αναφερόμενα σε αυτή. Περαιτέρω, πιθανολογείται ότι ο πρώτος των καθ’ ων και εκεί εναγόμενος … του …, είναι κάτοικος εξωτερικού και συγκεκριμένα κάτοικος Κεμπέκ (Québec), επί της οδού … αρ. …, … Σύμφωνα με τα οριζόμενα στα άρθρα 237 και 238 ΚΠολΔ, η επίδοση της ως άνω αγωγής μου στους καθ’ ων πρέπει να πραγματοποιηθεί το αργότερο έως την Τρίτη 30 Οκτωβρίου 2018, η κατάθεση και η επίδοση παρέμβασης, προσεπίκλησης, ανακοίνωσης δίκης και ανταγωγής πρέπει να πραγματοποιηθεί το αργότερο έως την Πέμπτη 29 Νοεμβρίου 2018, η κατάθεση και επίδοση παρέμβασης του όποιου τυχόν προσώπου θα λάβει την ιδιότητα του προσεπικαλούμενου ή του προς ον η ανακοίνωση δίκης πρέπει να πραγματοποιηθεί το αργότερο έως τη Δευτέρα 31 Δεκεμβρίου 2018, η κατάθεση προτάσεων πρέπει να πραγματοποιηθεί το αργότερο έως την Τρίτη 8 Ιανουαρίου 2019, ενώ η κατάθεση προσθήκης πρέπει να πραγματοποιηθεί το αργότερο έως την Τετάρτη 23 Ιανουαρίου 2019. Ωστόσο, λαμβανομένου υπόψη του γεγονότος ότι, σύμφωνα με τα διαλαμβανόμενα στη νομική σκέψη της παρούσας, για την παραδεκτή άσκηση της ως άνω αγωγής απαιτείται, όσον αφορά τον προαναφερόμενο πρώτο εναγόμενο και ήδη καθ’ ου η αίτηση, η κατά τον παραπάνω τρόπο απόδειξη ότι πράγματι η επίδοση έγινε στο πρόσωπό του, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι ο μέσος χρόνος των απαιτούμενων μεταφράσεων και της συντελέσεως της επίδοσης του από τις αρμόδιες καναδικές αρχές είναι ιδιαίτερα μακρύς, πιθανολογείται ότι ο αιτών δεν θα δυνηθεί μέσα στη νόμιμη προθεσμία των 60 ημερών από την κατάθεσή της να επιδώσει στον πρώτο καθ’ ου η αίτηση (εναγόμενο) την με αριθμό έκθεσης κατάθεσης δικογράφου … αγωγή του, ώστε να θεωρηθεί αυτή ασκηθείσα. Συνεπαγωγικά δε, δεν δύνανται να τηρηθούν και οι νόμιμες προθεσμίες που ορίζουν τα άρθρα 237 και 238 ΚΠολΔ αναφορικά με την άσκηση και την επίδοση παρέμβασης, προσεπίκλησης ανακοίνωσης ή ανταγωγής, παρέμβασης του τυχόν προσεπικαλούμενου, κατάθεσης προτάσεων με όλα τα αποδεικτικά μέσα και τα διαδικαστικά έγγραφα των οποίων θα γίνεται επίκληση με αυτές, καθώς και το αποδεικτικό επίδοσης της αγωγής και τα πληρεξούσια έγγραφα προς τους δικηγόρους κατ’ άρθρο 96 ΚΠολΔ. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, εφόσον πιθανολογήθηκε ο επικαλούμενος στην υπό κρίση αίτηση λόγος παράτασης των άνω προθεσμιών, πρέπει να γίνει εν μέρει δεκτή η αίτηση ως κατ’ ουσίαν βάσιμη και να παραταθεί ως προς όλους τους διαδίκους η προθεσμία επίδοσης της από 21.08.2018 και με αριθμό κατάθεσης δικογράφου … αγωγής του αιτούντος ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Σπάρτης κατά εξήντα (60) ημέρες από την πάροδο των εξήντα (60) ημερών από την κατάθεσή της (αγωγής), προθεσμία που κρίνεται εύλογη από το Δικαστήριο τούτο, μη υπολογιζομένου στην προθεσμία αυτή του διαστήματος έως και την 31η Αυγούστου 2018 λόγω της κατ’ άρθρο 147 παρ. 2 ΚΠολΔ αναστολής της σχετικής προθεσμίας, ωσαύτως δε να παραταθούν και οι νόμιμες προθεσμίες κατ’ άρθρα 237 παρ. 1 και 238 παρ. 1 και 2 ΚΠολΔ, για την άσκηση και την επίδοση παρέμβασης, προσεπίκλησης, ανακοίνωσης ή ανταγωγής, παρέμβασης του τυχόν προσεπικαλούμενου και κατάθεσης προτάσεων κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στο διατακτικό. […]».
Κωνσταντίνα Β. Πουρνάρα
Δικηγόρος