Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
210 30 09 019
Email: info@efotopoulou.gr

Η δικαστική μεσεγγύηση εν συγκρίσει με τη συντηρητική κατάσχεση 

Κατά το άρθρο 725 § 1 ΚΠολΔ, το δικαστήριο δικαιούται να διατάξει ως ασφαλιστικό μέτρο τη δικαστική μεσεγγύηση κινητών ή ακινήτων ή ομάδας πραγμάτων ή επιχειρήσεως, αν υπάρχει διαφορά σχετική με την κυριότητα, τη νομή ή την κατοχή ή οποιαδήποτε άλλη διαφορά σχετική με αυτά ή αν κατά τις διατάξεις του ουσιαστικού δικαίου μπορεί να ζητηθεί μεσεγγύηση. Υπό τον όρο δικαστική μεσεγγύηση νοείται η παράδοση σε κάποιον, καλούμενο μεσεγγυούχο, δυνάμει δικαστικής απόφασης, του εριζόμενου πράγματος κινητού ή ακινήτου κ.λπ., για την εξασφάλιση των επ’ αυτού δικαιωμάτων ενός ή περισσοτέρων προσώπων, τα οποία (δικαιώματα) αμφισβητούνται ή είναι αβέβαια, ο μεσεγγυούχος δε, υποχρεούται να αποδώσει αυτούσιο το πράγμα, μόνο μετά από δικαστική απόφαση.

Έτσι, η δικαστική μεσεγγύηση, που αντικατέστησε «τη συντηρητική κατάσχεση επί σκοπώ διεκδικήσεως» του προϊσχύσαντος δικαίου, διαφοροποιείται από το ασφαλιστικό μέτρο της συντηρητικής κατάσχεσης (άρθρο 707 επ. ΚΠολΔ), ως προς το ότι η μεν δικαστική μεσεγγύηση που διατάσσεται για την εξασφάλιση μη χρηματικών  απαιτήσεων, δεσμεύει προσωρινά το πράγμα, προκειμένου να καταστεί δυνατή η μελλοντική άμεση αναγκαστική εκτέλεση για την παράδοση ή απόδοση αυτούσιου του δεσμευμένου πράγματος, η δε συντηρητική κατάσχεση (ή η προσημείωση υποθήκης για ακίνητα), που διατάσσεται για την εξασφάλιση χρηματικών απαιτήσεων (άρθρα 723, 724 ΚΠολΔ), δεσμεύει προσωρινά το περιουσιακό αντικείμενο του οφειλέτη που κατασχέθηκε, προκειμένου να καταστεί δυνατή, μετά την τροπή της συντηρητικής κατασχέσεως σε αναγκαστική (άρθρο 722 § 1ΚΠολΔ), η μελλοντική έμμεση αναγκαστική εκτέλεση, για την ικανοποίηση της χρηματικής απαιτήσεως του δανειστή που την επέβαλε από το προϊόν του πλειστηριασμού (ΑΠ1653/2008, 1306/2006, ΕφΑθ 929/2012 ΤΝΠ -Νόμος, ΕφΑθ 4224/2011, ΔΕΕ 2012/577).

Ακολούθως από την ανωτέρω διάταξη (725 § 1 του ΚΠολΔ), σε συνδυασμό προς εκείνη του άρθρου 682 του ΚΠολΔ, προκύπτει ότι το ασφαλιστικό μέτρο της δικαστικής μεσεγγύησης, το οποίο αναγνωρίζεται ως αυτοτελές ασφαλιστικό μέτρο, μπορεί να ζητηθεί για την εξασφάλιση της μελλοντικής άμεσης αναγκαστικής εκτελέσεως προς παράδοση ή απόδοση του υπό δέσμευση πράγματος, εφόσον υπάρχει, μεταξύ άλλων: α) Διαφορά για την κυριότητα του πράγματος ή και για άλλο δικαίωμα είτε πάνω στο πράγμα είτε σχετικά με αυτό, καθώς και β) η βασική προϋπόθεση λήψεως κάθε ασφαλιστικού μέτρου, ήτοι, επείγουσα περίπτωση ή επικείμενος κίνδυνος (άρθρο 682 του ΚΠολΔ). Έτσι, με την δικαστική μεσεγγύηση, ως ασφαλιστικό μέτρο, επιτυγχάνεται η διατήρηση του πράγματος προς το σκοπό της διεκδικήσεως και αποδόσεως του εν καιρώ στον δικαιούχο, ενόψει του ότι αποκλειστική αποστολή του ασφαλιστικού τούτου μέτρου, κατά τα ως άνω εκτεθέντα, είναι να διασφαλίσει την μελλοντική «άμεση» αναγκαστική εκτέλεση επί του διεκδικουμένου πράγματος το οποίο τίθεται προσωρινώς υπό μεσεγγύηση. Ως διεκδίκηση νοείται εδώ κάθε εμπράγματη ή ενοχική αξίωση του αιτούντος την δικαστική μεσεγγύηση, βάσει της οποίας μπορεί αυτός να απαιτήσει το πράγμα, τέτοια δε είναι και η αξίωση του δωρητή (ή των κληρονόμων αυτού) από ανάκληση δωρεάς (ΜΠρΚω 1041/2011, ΜΠΠειρ 4645/2011, ΜΠρΑθ 1495/2009 ΤΝΠ – Νόμος, ΜΠρΑθ 3601/2008, ΕλλΔ/νη 2008/1111, Καυκάς, Ειδικό Ενοχικό Δίκαιο Τόμος I υπΆ άρθρο 509, § 3, σελ. 42, όπου αναφέρεται σε κατάσχεση διεκδικήσεως).

Η δικαστική μεσεγγύηση δεσμεύει κατ’ αρχήν νομικά το αντίστοιχο δικαίωμα (κυριότητας) και εμποδίζει την περαιτέρω διάθεσή του, στην οποία περιλαμβάνεται και η επιβάρυνση του ακινήτου με εμπράγματο δικαίωμα (βλ. συνδ. άρθ. 715 § 1 και 727 του ΚΠολΔ). Δεσμεύει όμως και υλικά το πράγμα, διότι ο διοριζόμενος υποχρεωτικά κατά το άρθρο 726 § 3 ΚΠολΔ ως μεσεγγυούχος του πράγματος φυλάει αυτό για λογαριασμό της Πολιτείας, ως δημόσιο όργανο (άρθρα 726 παρ. 5, 956 παρ. 4 ΚΠολΔ), έχοντας αυξημένη ευθύνη στα πλαίσια του λειτουργήματος του (Μπέης, ΠολΔ, άρθρο 726 αριθ. 2.1 (8) σελ. 608, Μπρίνιας, Αναγκαστική Εκτέλεση, 2η έκδοση, 1979, § 287 II, ΜΠρΚω 1041/2011, ΜΠρΑθ 1495/2009 ό.π.). [1]

Άννα Ρεγκούτα, Δικηγόρος

e-mail: info@efotopoulou.gr

 

[1] βλ. ΜΜπρΘεσ 6043/2015, δημοσιευμένη σε ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί