Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
210 30 09 019
Email: info@efotopoulou.gr

Η επικοινωνία με το τέκνο δεν είναι μόνο δικαίωμα, αλλά και υποχρέωση (ν. 4800/21-05-2021)

Σύμφωνα με το παλαιό άρθρο 1520 του Αστικού Κώδικα, πριν την τροποποίησή του από το νόμο 4800/2021 (ΦΕΚ Α 81/21.05.2021) η επικοινωνία του μη έχοντος την επιμέλεια γονέα με το τέκνο ήταν δικαίωμα  και όχι υποχρέωση. Δικαιολογητική βάση της ρύθμισης αυτής ήταν το επιχείρημα ότι δεν είναι προς το συμφέρον του τέκνου να βρίσκεται με ένα γονέα, ο οποίος δεν επιθυμεί να είναι με το τέκνο του. Με άλλα λόγια, ο γονέας δεν πρέπει να είναι με το τέκνο εξαναγκαστικά. Ως εκ τούτου, η πρώτη πρόταση του άρθρου 1520ΑΚ πριν την τροποποίηση είχε ως εξής: “Ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο διατηρεί το δικαίωμα της προσωπικής επικοινωνίας με αυτό”.  Κατά συνέπεια, και με δεδομένο ότι η επικοινωνία ήταν δικαίωμα και όχι υποχρέωση, ενεργητική νομιμοποίηση για την άσκηση του ένδικου βοηθήματος διεκδίκησης χρόνου επικοινωνίας, είχε μόνο ο μη έχων την επιμέλεια γονέας, ενώ ο έχων την επιμέλεια δε νομιμοποιείτο ενεργητικά προς τούτο.

Ο νόμος 4800/2021 έρχεται να αλλάξει την ως άνω διάταξη, η οποία πάγια επικρατεί στο χώρο του οικογενειακού δικαίου εδώ και δεκαετίες και πλέον καθιερώνει και το υποχρεωτικό της επικοινωνίας. Η πρώτη παράγραφος του τροποποιημένου 1520 ΑΚ (το οποίο σημειωτέον αρχίζει από 16/9/2021) έχει πλέον ως εξής: ¨Ο γονέας με τον οποίο δεν διαμένει το τέκνο, έχει το δικαίωμα και την υποχρέωση της, κατά το δυνατό, ευρύτερης επικοινωνίας με αυτό, στην οποία περιλαμβάνονται τόσο η φυσική παρουσία και επαφή του με το τέκνο, όσο και η διαμονή του τέκνου στην οικία του. Ο γονέας με τον οποίο διαμένει το τέκνο οφείλει να διευκολύνει και να προωθεί την επικοινωνία του τέκνου με τον άλλο γονέα σε τακτή χρονική βάση. Ο χρόνος επικοινωνίας του τέκνου με φυσική παρουσία με τον γονέα, με τον οποίο δεν διαμένει, τεκμαίρεται στο ένα τρίτο (1/3) του συνολικού χρόνου, εκτός αν ο γονέας αυτός ζητά μικρότερο χρόνο επικοινωνίας, ή επιβάλλεται να καθορισθεί μικρότερος ή μεγαλύτερος χρόνος επικοινωνίας για λόγους που αφορούν στις συνθήκες διαβίωσης ή στο συμφέρον του τέκνου, εφόσον, σε κάθε περίπτωση, δεν διαταράσσεται η καθημερινότητα του τέκνου. Αποκλεισμός ή περιορισμός της επικοινωνίας είναι δυνατός μόνο για εξαιρετικά σοβαρούς λόγους, ιδίως όταν ο γονέας με τον οποίον δεν διαμένει το τέκνο, κριθεί ακατάλληλος να ασκεί το δικαίωμα επικοινωνίας. Για τη διαπίστωση της ακαταλληλότητας του γονέα το δικαστήριο μπορεί να διατάξει κάθε πρόσφορο μέσο, ιδίως την εκπόνηση εμπεριστατωμένης έκθεσης κοινωνικών λειτουργών ή ψυχιάτρων ή ψυχολόγων”.

Η ως άνω αλλαγή, σε πρώτη φάση προκαλεί έκπληξη, καθώς βασικό επιχείρημα υπέρ του να είναι μόνο δικαίωμα ήταν πάντα η βλάβη που θα υφίστατο το τέκνο με ένα γονέα που δεν επιθυμεί να έχει μαζί του επαφή. Θα πρέπει να σκεφτεί κανείς όμως ότι από τη στιγμή που η γονική μέριμνα θα ασκείται πλέον για όλα τα θέματα από κοινού, πλην όσων ορίζονται στο νομο, ο γονέας που δε διαμένει με το τέκνο έχει πλέον άλλο ρόλο στη ζωή του τέκνου και σε κάθε περίπτωση του δίνεται και η δυνατότητα από το νόμο να ζητήσει μικρότερο (αυτό μεταφράζεται και σε «καθόλου») χρόνο επικοινωνίας. Με τον τρόπο αυτό αποφεύγονται και τα φαινόμενα μιας ευρείας επικοινωνίας που δεν ασκείται, έχοντας το γονέα που έχει την επιμέλεια, να περιμένει χωρίς προγραμματισμό για το αν θα έρθει ο γονέας που ασκεί την επικοινωνία να παραλάβει το τέκνο από την οικία του. Από την άλλη, το να νοιώθει ένα παιδί ανεπιθύμητο από το γονέα του, πιθανόν να είναι τραυματικό και εκεί ακριβώς βασίζονται όσοι δε συμφωνούν με τη νέα διάταξη. Το τεκμήριο του 1/3 του συνολικού χρόνου θα έπρεπε επίσης -θεωρώ- να διευκρινιστεί/συγκεκριμενοποιηθεί. Ποιος είναι ο συνολικός χρόνος, περιλαμβάνει ή δεν περιλαμβάνει το χρόνο του σχολείου κ.λπ.

Ελλείψει δεδικασμένων αναφορικά με τον όλως πρόσφατο ψηφισθέντα ως άνω νόμο, δεν είναι ακόμα σίγουρο και γνωστό πώς θα πρέπει να χειριστούμε όλες τις διατάξεις αυτού. Για παράδειγμα το νέο άρθρο με την επικοινωνία μπορεί να δίνει πλέον τη δυνατότητα και στους δύο γονείς να ασκήσουν ένδικο βοήθημα αναφορικά με αυτή, καθώς η επικοινωνία δεν είναι μόνο δικαίωμα του ενός γονέα, αλλά και υποχρέωση.

Ευγενία Φωτόπουλου, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί