Η συνδρομή επικείμενου κινδύνου στην συντηρητική κατάσχεση· πώς επηρεάζει την κατάφασή της ο χρόνος έγερσης της αξίωσης απ’ τον αιτούντα

Σύμφωνα με τη ρητή διάταξη του άρθρου 682 παρ.1 του ΚΠολΔ, απαραίτητη προϋπόθεση προκειμένου να διαταχθεί το ασφαλιστικό μέτρο της συντηρητικής κατάσχεσης (ή προσημείωσης υποθήκης) και να ασφαλιστεί χρηματική απαίτηση είναι να συντρέχει επικείμενος κίνδυνος. Ως επικείμενος κίνδυνος νοείται η πιθανολόγηση ότι πρόκειται προσεχής αποξένωση του οφειλέτη από την κατασχετή περιουσία του, έτσι ώστε να είναι αδύνατη η επίσπευση εναντίον του αναγκαστικής εκτέλεσης, όταν κάποτε ο αιτών δανειστής θα αποκτήσει εκτελεστό τίτλο, μετά τον τερματισμό της διαγνωστικής δίκης. Έτσι η ελαττωμένη περιουσιακή κατάσταση του καθ` ου δεν αρκεί για να δικαιολογήσει τη λήψη του ασφαλιστικού μέτρου της συντηρητικής κατάσχεσης ή της προσημείωσης υποθήκης ούτε μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελεί επικείμενο κίνδυνο ή επείγουσα περίπτωση πιθανή μεταβολή στο μέλλον της περιουσιακής κατάστασης κάποιου προσώπου, διότι με τέτοια εκδοχή θα δικαιολογείτο η λήψη ασφαλιστικών μέτρων και μάλιστα του ασφαλιστικού μέτρου της συντηρητικής κατάστασης ή της προσημείωσης υποθήκης σε κάθε εκκρεμή αγωγή, ενόψει της ενδεχόμενης, κατά την κοινή πείρα και λογική, μεταβολής ή ελαττώσεως της περιουσιακής κατάστασης του διαδίκου. Απαιτώντας συνεπώς ο νόμος επικείμενο κίνδυνο ή επείγουσα περίπτωση εννοεί προδήλως την ύπαρξη ασυνήθους ανάγκης έκτακτης δικαστικής προστασίας του διαδίκου, που δικαιολογείται από τη συνδρομή παρόντων πραγματικών περιστατικών κάποιου συγκεκριμένου κινδύνου ματαίωσης της απαίτησης ή επείγουσας περίπτωσης της παρούσας στιγμής, η οποία είναι πιεστική και ανεπίδεκτη αναβολής και απαιτεί άμεση ρύθμιση, ώστε να αποφευχθεί η δημιουργία ανεπανόρθωτων ή δύσκολα αναστρέψιμων καταστάσεων (βλ. ΜΠρΑθ 449/2004 ΝοΒ 2004,831, ΜΠρΠειρ 1248/1999 ΕΜετΔ 1999,337, ΜΠρΑθ 3066/99 Δ 30,521, ΜΠρΑθ 34339/98 ΔΕΕ 1999,494, ΜΠρΑθ 11631/1998 ΔΕΝ 54,1506, ΜΠρΑθ 12451/1997 ΝοΒ 45,1150, ΜΠρΑθ 31951/1996 Αρμ 51,1499, ΜΠρΑθ 31965/95 ΑρχΝ 48,690, ΜΠρΠειρ 232/95 Δίκη 26,595, ΜΠρΘεσ 14413/1994 ΑρχΝ ΜΖ,751, ΜΠρΑΘ 22493/94 Δνη 37,707, ΜΠρΑΘ 23867/1993 ΝοΒ 42,233, ΜΠρΑΘ 8650/91 ΝοΒ 1992,304, ΜΠρΧαλκ 686/91 Δίκη 23,262).

Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 111, 118 αρ. 4 και 688 παρ 1 του ΚΠολΔ, προκύπτει, ότι για κάθε αίτηση παροχής δικαστικής προστασίας απαιτείται γενικώς μεν να αναφέρεται στο δικόγραφο, με ποινή απαραδέκτου που λαμβάνεται υπόψη και αυτεπαγγέλτως, ως αναγόμενο στην προδικασία, μεταξύ άλλων και το αντικείμενο αυτού κατά τρόπο σαφή, ορισμένο και ευσύνοπτο, ειδικώς δε επί αιτήσεως ασφαλιστικών μέτρων να αναφέρονται συνοπτικώς τα πραγματικά περιστατικά που πιθανολογούν το δικαίωμα, για την εξασφάλιση ή διατήρηση του οποίου ζητείται το ασφαλιστικό μέτρο, καθώς και τον επικείμενο κίνδυνο ή την επείγουσα περίπτωση. Στα ασφαλιστικά μέτρα η αξίωση αυτή του νόμου αποβαίνει περισσότερο επιτακτική για το λόγο ότι στις υποθέσεις αυτές είναι υποχρεωτική η προαπόδειξη (άρθρο 690 παρ.1 ΚΠολΔ), λόγω της οποίας ο αποδεικτικός έλεγχος των παραγωγικών γεγονότων του προστατευτέου δικαιώματος γίνεται κατ` ανάγκη μόνο με βάση τους ισχυρισμούς που διαλαμβάνονται στην αίτηση. Η παράλειψη της συνοπτικής μνείας κάποιου από τα παραπάνω γεγονότα καθιστά την αίτηση αόριστη και κατ` ακολουθία απαράδεκτη (βλ ΕφΑθ 1173/99 Δνη 42,764, ΜΠρΑθ 20368/87 Δνη 29,580, Β. Βαθρακοκοίλης, Ερμηνευτική-Νομολογιακή ανάλυση ΚΠολΔ, άρθρο 682 αριθμ. 10, 72). Ειδικότερα δε, για το ορισμένο της σχετικής αιτήσεως, ως προς την προϋπόθεση της συνδρομής επικείμενου κινδύνου ή επείγουσας περίπτωσης, πρέπει σ` αυτήν να γίνεται έστω και συνοπτικά αναφορά των πραγματικών περιστατικών που πιθανολογούν τη συνδρομή του επικείμενου κινδύνου ή της επείγουσας περίπτωσης και δεν αρκεί η αναφορά στη στερεότυπη διατύπωση του νόμου, αλλά απαιτείται παράθεση συγκεκριμένων, έστω και συνοπτικώς, περιστατικών του εννοιολογικού προσδιορισμού των προϋποθέσεων αυτών, διαφορετικά είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη λόγω αοριστίας της (βλ ΕΑ 1173/99 Δνη 42,764, ΜΠρΠειρ 1248/1999 ΕΜετΔ 1999,337, ΜΠρΚ 349/88 Δνη 31,616, ΜΠρΑθ 20368/87 Δνη 29,580, ΜΠρΑ 12407/85 Δ 16,725, Τζίφρα ο.π σελ 9, Β. Βαθρακοκοίλη, ο.π. άρθρο 682, αριθμ. 10)

Στην συγκεκριμένη κρινόμενη υπόθεση της υπ’ αριθμ. 1447/2007 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρόδου το Δικαστήριο απεφάνθη ότι δεν συντρέχει εν προκειμένω η αναγκαία για την αιτούμενη προσωρινή επιδίκαση προϋπόθεση της επείγουσας περίπτωσης, αφού σύμφωνα με τα εκτιθέμενα στην αίτηση από τότε που κατέστη απαιτητή η επικαλούμενη αξίωση της αιτούσας (τέλος Νοεμβρίου 2003) μέχρι σήμερα παρήλθε σημαντικό χρονικό διάστημα (2006), χωρίς η αιτούσα να επιδιώξει τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων για επιδίκαση του ανωτέρω ποσού (1447/2007 Μον. Πρωτ. Ρόδου).

 

Λαμπρινή Σταμέλου, δικηγόρος

email: info@efotopoulou.gr