Υποχρεωτική ασφάλιση μηχανικών στο ΤΣΜΕΔΕ – Εξαιρέσεις

​Στο άρθρο 2 παρ. 1 εδαφ. α΄ του α.ν. 1846/1951 «Περί Κοινωνικών Ασφαλίσεων» (Α΄ 179), όπως το εδάφιο τούτο τροποποιήθηκε με το άρθρο 2 παρ. 1 του ν. 4476/1965 (Α΄ 103), ορίζεται ότι: «Εις την ασφάλισιν του παρόντος νόμου υπάγονται υποχρεωτικώς και αυτοδικαίως, υπό τους εν άρθρω 7 οριζομένους όρους και προϋποθέσεις: α) Τα πρόσωπα τα οποία εντός των ορίων της χώρας παρέχουν κατά κύριον επάγγελμα εξηρτημένην εργασίαν έναντι αμοιβής …». Η θεσπιζόμενη με τον ως άνω νόμο ασφάλιση περιλαμβάνει, σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 2 αυτού, τον κλάδο παροχών ασθένειας και μητρότητας σε χρήμα, τον κλάδο παροχών ασθένειας και μητρότητας σε είδος, τον κλάδο αναπηρίας, γήρατος και θανάτου και τον κλάδο ανεργίας. Στο εδαφ. β΄ της παρ. 1 του άρθρου 5 του ως άνω α.ν. 1846/1951 – το οποίο προστέθηκε με το άρθρο 2 παρ. 4 του ν. 825/1978 (Α΄ 189) – ορίζεται, εξ άλλου, ότι: «Εάν πρόσωπόν τι εκτός της εργασίας ην παρέχει και δι’ ην ασφαλίζεται εις ειδικόν Ταμείον Ασφαλίσεως, εξαιρούμενον … της παρά τω Ι.Κ.Α. ασφαλίσεως, παρέχη και ετέραν εργασίαν παρ’ ετέρω εργοδότη, πληρούσαν τας προϋποθέσεις του άρθρου 2 του παρόντος νόμου, ως ετροποποιήθη, μη θεμελιούσαν υποχρέωσιν ασφαλίσεως παρ’ ετέρω Ταμείω κυρίας ασφαλίσεως, υπάγεται ως προς ταύτην εις την ασφάλισιν του Ι.Κ.Α.». Εξ άλλου, ο α.ν. 2326/1940 «Περί Ταμείου Συντάξεων Μηχανικών και Εργοληπτών Δημοσίων Έργων» (Α΄ 145) ορίζει, στην παρ. 1 του άρθρου 6, μεταξύ άλλων, ότι στο Ταμείο αυτό μετέχουν υποχρεωτικώς όλοι οι δικαιούμενοι να είναι μέλη του Τεχνικού Επιμελητηρίου, ενώ σύμφωνα με το άρθρο 10 του ν. 4663/1930 (Α΄ 149) «πάντες οι δυνάμει του παρόντος νόμου ασκούντες το επάγγελμα του πολιτικού μηχανικού … αποτελούσιν υποχρεωτικώς και αυτοδικαίως μέλη του Τεχνικού Επιμελητηρίου της Ελλάδος». Κατά την έννοια των ανωτέρω διατάξεων, οι υποχρεωτικώς ασφαλισμένοι στο Ταμείο Συντάξεων Μηχανικών και Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε.) λόγω της ιδιότητάς τους ως μελών του Τεχνικού Επιμελητηρίου της Ελλάδος (Τ.Ε.Ε.) μηχανικοί δεν υπάγονται στην ασφάλιση του Ι.Κ.Α. για παρεχόμενη συναφή προς την ιδιότητα του μηχανικού εξαρτημένη εργασία, η οποία, άλλωστε, αποτελεί κατά νόμο την αφορμή της εγγραφής τους στο Τ.Ε.Ε. και της υπαγωγής τους, συνεπεία της εγγραφής αυτής, στην ασφάλιση του Τ.Σ.Μ.Ε.Δ.Ε. Εάν, όμως, αυτοί παρέχουν εξαρτημένη εργασία άσχετη προς την ως άνω ιδιότητα του μηχανικού, η οποία δεν θεμελιώνει υποχρέωση ασφάλισης σε άλλον οργανισμό κύριας ασφάλισης, υπάγονται υποχρεωτικώς ως προς την εργασία αυτή στην ασφάλιση του Ι.Κ.Α. (Σ.τ.Ε. 401/1990).
​Στην ασφάλιση του Ι.Κ.Α. υπάγονται τα πρόσωπα που παρέχουν εξηρτημένη εργασία με αμοιβή. Ο χαρακτήρας της εργασίας ως εξηρτημένης κρίνεται κάθε φορά βάσει συνθηκών κάθε περιπτώσεως και ειδικότερα από το αν αυτός που προσφέρει την εργασία του σε άλλον υποβάλλεται από τον εργοδότη ανεξάρτητα από τον τρόπο της αμοιβής του, σε τέτοια επιτήρηση, καθοδήγηση και υπηρεσιακή εξάρτηση, ώστε να θεωρηθεί ότι έχει την πιο πάνω προϋπόθεση του νόμου ή αντίθετα ότι διατηρεί ελευθερία ενέργειας κατά την παροχή της εργασίας οπότε δεν υπάγεται στην ασφάλιση του Ι.Κ.Α. (Σ.τ.Ε. 2335/84, 148, 3948/88). Δεδομένου, όμως, ότι με την πιο πάνω διάταξη θεσπίζεται, σε περίπτωση δυσχερούς διακρίσεως μεταξύ εξαρτημένης ή μη εργασίας, τεκμήριο) μαχητό περί παροχής εξηρτημένης εργασίας, απαιτείται, να αποδεικνύεται με τρόπο βέβαιο και σαφή ότι η παρεχόμενη εργασία δεν είναι εξαρτημένη (Σ.τ.Ε. 2335/84, 3948/88, 281/1991, 2265/1994, 5563/ 1998).

Μαρία Τζαβέλα
Δικηγόρος, LL.M.
E-mail: info@efotopoulou.gr