Μη αναγκαία η προσάρτηση τοπογραφικού διαγράμματος επί αγωγής (διεκδικητικής ή αναγνωριστικής) κυριότητας ακινήτου, εφόσον καθορίζεται σαφώς η θέση, στην οποία βρίσκεται το ακίνητο και τα όριά του (ΕιρΚρωπίας 162/2018, δημ. ΤΝΠ ΔΣΑ ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ)
Από τη διάταξη του άρθρου 216 ΚΠολΔ προκύπτει ότι η αγωγή πρέπει, εκτός των άλλων, να περιέχει σαφή έκθεση των γεγονότων, τα οποία την θεμελιώνουν και δικαιολογούν την άσκηση της από τον ενάγοντα κατά του εναγομένου. Όταν στο δικόγραφο της αγωγής δεν περιέχονται όλα τα πιο πάνω στοιχεία ή όταν αυτά περιέχονται κατά τρόπο ασαφή ή ελλιπή, τότε η έλλειψη αυτή που δεν μπορεί να συμπληρωθεί ούτε με τις προτάσεις, ούτε με παραπομπή στο περιεχόμενο άλλων εγγράφων, ούτε από την εκτίμηση των αποδείξεων (ΑΠ 638/1992 ΕλλΔικ 1994.66. ΕφΠειρ 9/2005 ΕλλΔικ 2005.548. ΕφΛαρ 68/2003 ΝοΒ 2004.408. ΕφΑθ 18/1995 ΕΔΠ 1995.67) καθιστά μη νομότυπη την άσκηση της αγωγής και επιφέρει την απόρριψη της ως απαράδεκτης λόγω αοριστίας, είτε κατόπιν προβολής της σχετικής ένστασης, είτε και αυτεπαγγέλτως, καθόσον η αοριστία ανάγεται στην προδικασία που αφορά στη δημόσια τάξη (αρθρ. 111 σε συνδ. με 159 αρ. 2 ΚΠολΔ, ΑΠ 168/2004 ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 305/2001 ΕλλΔικ 2001.1318, ΑΠ 365/2000 ΕλλΔικ 2000.1301).
Επί διεκδικητικής ή αναγνωριστικής της κυριότητας ακινήτου αγωγής που στηρίζεται σε παράγωγο τρόπο κτήσης κυριότητας και ειδικότερα σε μεταβίβαση εν ζωή αρκεί για να είναι αυτή ορισμένη η επίκληση της μεταξύ του ενάγοντος και του άμεσου δικαιοπαρόχου του, κυρίου του ακινήτου, μεταβιβαστικής πράξεως (συμβολαιογραφική πώληση, δωρεά κλπ.) και μεταγραφή αυτής (άρθρα 1033. 1192, 1198 ΑΚ). Όταν όμως ο εναγόμενος με τις προτάσεις του αμφισβητήσει την κυριότητα του δικαιοπαρόχου του ενάγοντος στο επίδικο, ο ενάγων υποχρεούται, κατ’ επιτρεπτή, σύμφωνα με το άρθρο 224 ΚΠολΔ συμπλήρωση της αγωγής, να καθορίσει με τις προτάσεις του τον τρόπο κτήσης κυριότητας του άμεσου δικαιοπαρόχου και αν είναι αναγκαίο και των απώτερων δικαιοπαρόχων του μέχρις εκείνου που απέκτησε την κυριότητα με πρωτότυπο τρόπο. Η παράλειψη της συμπλήρωσης της αγωγής με αυτόν τον τρόπο καθιστά αυτήν αόριστη και έχει ως επακόλουθο την απόρριψη της (ΑΠ 1301/1997 ΕλλΔικ 1999.74).
Εξάλλου, όπως προκύπτει από τις διατάξεις των άρθρων 1041, 1045 και 1094 ΑΚ, αν ο ενάγων διεκδικητικής ή αναγνωριστικής της κυριότητας ακινήτου αγωγής στηρίζει την κυριότητα του σε τακτική ή έκτακτη χρησικτησία, οφείλει να επικαλεσθεί στο δικόγραφο της τη συνδρομή στο πρόσωπο του, και, αν είναι αναγκαίο, στο πρόσωπο των νομίμων δικαιοπαρόχων του, των όρων εκείνων που απαιτούνται κατά νόμο με αναφορά συγκεκριμένων διακατοχικών πράξεων. Ειδικότερα, οφείλει να επικαλείται συγκεκριμένες υλικές πράξεις νομής πάνω στο ακίνητο με τις οποίες να φανερώνεται η βούληση του να το έχει σαν δικό του, διαφορετικά η αγωγή είναι αόριστη και απορρίπτεται ως απαράδεκτη, ενώ η αοριστία αυτή δεν καλύπτεται με την απλή αναφορά ότι ο ενάγων ή οι δικαιοπάροχοι του νέμονταν το ακίνητο ασκώντας όλες τις διακατοχικές πράξεις που αρμόζουν σε αυτό, χωρίς αναφορά και των συγκεκριμένων υλικών πράξεων νομής που ενήργησαν στο ακίνητο (ΑΠ 1086/2005 ΝοΒ 2006.74, ΑΠ 610/2004 ΝΟΜΟΣ).
Τέλος, για το ορισμένο αναγνωριστικής ή διεκδικητικής κυριότητας ακινήτου αγωγής απαιτείται, πλην των στοιχείων που θεμελιώνουν την επικαλούμενη κυριότητα του ενάγοντος με κάποιο προβλεπόμενο από το νόμο τρόπο, να περιγράφεται το επίδικο ακίνητο με σαφή καθορισμό της θέσης στην οποία βρίσκεται και οπωσδήποτε των ορίων του,ώστε να μη γεννιέται αμφιβολία για την ταυτότητά του, τέτοια δε περιγραφή του ακινήτου, μπορεί να γίνεται και με αποτύπωσή του σε τοπογραφικό διάγραμμα υπό κλίμακα, από το οποίο να προκύπτει, πλην του σχήματος των πλευρών του, η θέση του, ο προσανατολισμός του και το εμβαδόν του, εφόσον αυτό ενσωματώνεται στο δικόγραφο της αγωγής (ΑΠ 168/2004, ΑΠ 712/1993 ΕλλΔικ 1995.93).
Η ενσωμάτωση τοπογραφικού διαγράμματος στο δικόγραφο της αγωγής δεν είναι πάντως αναγκαία, όταν καθορίζεται σαφώς η θέση, στην οποία βρίσκεται το ακίνητο και τα όρια του με αναφορά του προσανατολισμού αλλά και της έκτασης εκάστης πλευράς του, και δεν γίνεται απλώς παραπομπή σε (μη ενσωματωμένο στην αγωγή) τοπογραφικό διάγραμμα.Αν η περιγραφή του ακινήτου δεν γίνεται κατά τέτοιο τρόπο, ώστε να μην καταλείπεται αμφιβολία για την ταυτότητα του, η αγωγή πάσχει από αοριστία, η οποία οδηγεί κατά τα προεκτεθέντα στην απόρριψη της ως απαράδεκτης και αυτεπαγγέλτως (ΑΠ 168/2004 ο.π.).
Μαρία Τζαβέλα
Δικηγόρος, LL.M.
E-mail: info@efotopoulou.gr