Μη επιτρεπτή η αίτηση αναστολής εκτέλεσης κατά παράλειψης οφειλούμενης ενέργειας της διοίκησης ή κατά σιωπηρής άρνησής της
Μια από τις κατηγοριοποιήσεις των διοικητικών πράξεων είναι αυτή σε ρητές και σε σιωπηρές. Κατά κανόνα οι διοικητικές πράξεις είναι ρητές, είτε έγγραφες (άρθρο 16 ΚωδΔιοικΔιαδ), είτε προφορικές (πχ. αστυνομικές διαταγές), είτε και υλικές (πχ. «σήματα» του τροχονόμου).
Η αρχή της διαφάνειας της διοικητικής δράσης απαιτεί να είναι ρητή η διοικητική πράξη. Είναι όμως δυνατόν να είναι και σιωπηρές. Σιωπηρές διοικητικές πράξεις αναγνωρίζει η νομολογία μόνο αν προβλέπονται ειδικώς από το νόμο (ή σε εντελώς εξαιρετικές περιπτώσεις) επιβάλλονται από σπουδαίο συμφέρον του ιδιώτη.
Ως σιωπηρή αρνητική πράξη καθορίζει ο νόμος τη λεγόμενη παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας και επιτρέπει την προσβολή της με αίτηση ακύρωσης ενώπιον του ΣτΕ κατά αυτής σύμφωνα με το άρθρο 45 παρ. 4 Π.Δ. 18/1989. Προϋποθέσεις είναι, πρώτον, η πρόβλεψη της υποχρεώσεως της διοίκησης να προβεί σε ορισμένη ενέργεια από διάταξη του Συντάγματος ή του νόμου και δεύτερον, η αίτηση ή η όχληση του ιδιώτη (εάν η διοίκηση δεν υποχρεούται να ενεργήσει αυτεπαγγέλτως) και η οποία να απευθύνεται προς την αρμόδια αρχή. Συγκεκριμένα, το ως άνω άρθρο προβλέπει ότι η Αρχή θεωρείται ότι αρνείται την ενέργεια αυτή όταν παρέλθει άπρακτη η ειδική προθεσμία που τυχόν τάσσει ο νόμος, διαφορετικά όταν παρέλθει τρίμηνο από την υποβολή της σχετικής αιτήσεως στη Διοίκηση, η οποία και είναι υποχρεωμένη να χορηγεί ατελώς βεβαίωση για την ημέρα υποβολής της αίτησης αυτής. Αίτηση ακύρωσης κατά της παράλειψης αυτής, που ασκείται πριν παρέλθουν οι προαναφερόμενες προθεσμίες είναι απαράδεκτη.
Η προσβαλλόμενη όμως αυτή παράλειψη της νόμιμης οφειλόμενης ενέργειας της διοίκησης με αίτηση ακύρωσης δεν είναι δεκτική αναστολής εκτελέσεως με τις διατάξεις του άρθρου 52 Π.Δ. 18/1989 ενώπιον της Επιτροπής Αναστολών του ΣτΕ για λόγους πρόκλησης ανεπανόρθωτης ή δυσχερώς επανορθώσιμης βλάβης στον διοικούμενο από την παράλειψη αυτή. Συγκεκριμένα με τις υπ’ αριθμ. 477/2012, 357/2011, 2019/2011 ΣτΕ (Αναστολών) και τις υπ’ αριθμ. 213/2011, 194/2010 ΔιοικΕφΑθ έχει κριθεί ότι η παράλειψη οφειλόμενης ενέργειας ή η σιωπηρή άρνηση της Διοίκησης να προβεί στην έκδοση απαιτούμενης από το νόμο διοικητικής πράξεως ως πράξη αμιγώς κανονιστικού περιεχομένου δεν είναι δεκτική αναστολής εκτελέσεως και αιτήσεις αναστολής του άρθρου 52 του ΠΔ 18/1989 (ή και κάθε άλλου πρόσφορου μέτρου πλην της αναστολής – άρ.52 παρ.8 ΠΔ 18/1989) που αφορούν τέτοιες προσβαλλόμενες «παραλείψεις» απορρίπτονται ως απαράδεκτες.
Η αναστολή εκτελέσεως διοικητικής πράξεως επιτρέπεται, κατ’ αρχήν, μόνο για τη διατήρηση υφιστάμενης πραγματικής κατάστασης και όχι για τη δημιουργία νέας (Ε.Α. ΣτΕ 227/2004, 768/2002, 395/2001, κ. α.). Τυχόν αποδοχή της αιτήσεως αναστολής της «παράλειψης» και χορήγηση της αιτούμενης αναστολής θα ισοδυναμούσε με έκδοση από το Δικαστήριο (ως Συμβούλιο) θετικής πράξεως. Ενόψει των ανωτέρω σκέψεων οι αρνητικού περιεχομένου πράξεις δεν είναι δεκτικές αναστολής εκτέλεσης.
Θεώνη Κάδρα, Δικηγόρος
e-mail: info@efotopoulou.gr