Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
210 30 09 019
Email: info@efotopoulou.gr

Ομόρρυθμες εταιρείες και διανομή κερδών – Στοιχεία της αγωγής και παραγραφή της σχετικής αξίωσης – Επί αγωγής που ασκεί εταίρος με αίτημα την καταβολή της αναλογίας των κερδών νομιμοποιείται παθητικά η εταιρεία, ως κυρία των κερδών, και όχι τα ομόρρυθμα μέλη, ο διαχειριστής ή ο εκκαθαριστής της – Αν ο διαχειριστής τελέσει αδικοπραξία σε βάρος της εταιρείας, μόνο αυτή νομιμοποιείται ενεργητικά να ασκήσει αγωγή αποζημίωσης

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 762 και 763 του ΑΚ, που εφαρμόζονται και στην ομόρρυθμη εταιρεία, κατά το άρθ. 249 παρ. 2 του Ν. 4072/2012, και εκείνης του άρθρου 255 του Ν. 4072/2012, του οποίου οι διατάξεις κατά το άρθρο 294 παρ. 1 του ίδιου νόμου εφαρμόζονται και στις εταιρείες που κατά την έναρξη ισχύος του δεν τελούν σε εκκαθάριση ή σε πτώχευση, κάθε εταίρος έχει δικαίωμα συμμετοχής στα κέρδη της εταιρείας κατά το ποσοστό συμμετοχής του, εφόσον υπάρχει τέτοια συμφωνία, άλλως στην περίπτωση μη ύπαρξης συμφωνίας, το δικαίωμα συμμετοχής στα κέρδη είναι κατά ίσα μέρη ανεξάρτητα από την εισφορά κάθε εταίρου. Όταν, δε, η εταιρεία έχει διάρκεια μακρότερη από ένα (1) έτος, ο λογαριασμός κλείνεται και τα κέρδη διανέμονται στο τέλος κάθε έτους, εφόσον δεν προκύπτει κάτι άλλο από την εταιρική σύμβαση. Ως κέρδος κατά την έννοια του νόμου νοείται το καθαρό κέρδος, δηλαδή το καθαρό προϊόν που απομένει μετά την αφαίρεση των εξόδων και ιδίως των δαπανών της εταιρείας.

Στοιχεία της σχετικής περί διανομής των κερδών αγωγής είναι ο ακριβής προσδιορισμός των προς επιδίκαση κερδών, ενώ δεν είναι αναγκαία η παράθεση και των εξόδων λειτουργίας της εταιρείας, καθόσον η τυχόν ύπαρξη εξόδων, που πρέπει να αφαιρεθούν, είναι αρνητικός ισχυρισμός και όχι στοιχείο της αγωγής[1].

Περαιτέρω, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 72, 759, 777 εδάφ. α΄, 780 εδάφ. α΄, 781, 782 και 784 του ΑΚ και 249 του Ν. 4072/2012, προκύπτει ότι η ομόρρυθμη εταιρεία που τήρησε τις διατυπώσεις δημοσιότητας και έχει νομική προσωπικότητα, έχει δική της περιουσία και διατηρεί τη νομική προσωπικότητά της μέχρι πέρατος της εκκαθάρισης και για τις ανάγκες αυτής. Κύριος των εισφορών των εταίρων, των κερδών, που πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια της λειτουργίας της, και των εν γένει αποκτημάτων από τη διαχείριση και γενικότερα φορέας των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων, που αποτελούν την εταιρική περιουσία, μέχρι τη ρευστοποίηση και τη διανομή αυτής, είναι το νομικό πρόσωπο της ομόρρυθμης εταιρείας. Συνεπώς, μόνο το νομικό πρόσωπο της ομόρρυθμης εταιρείας νομιμοποιείται παθητικά στη δίκη κατόπιν αγωγής κάποιου από τους εταίρους για την καταβολή της αναλογίας των κερδών και όχι τα ομόρρυθμη μέλη ή ο διαχειριστής ή ο εκκαθαριστής αυτής[2]. Μάλιστα, προσήκει να σημειωθεί ότι η σχετική αξίωση περί καταβολής των διανεμητέων κερδών κατά της εταιρείας πηγάζει από την εταιρική σύμβαση και υπόκειται στην εικοσαετή παραγραφή κατ’ άρθρο 249 του ΑΚ και όχι στην πενταετή παραγραφή του άρθρου 250 αριθ. 1 ή αριθ. 15 του ΑΚ[3].

Επιπλέον, σε περίπτωση αδικοπραξίας, δικαιούχος κατά τις διατάξεις του άρθρου 914 ΑΚ αποζημίωσης είναι αυτός που προσβλήθηκε με την αδικοπραξία άμεσα στα δικαιώματα, έννομα αγαθά ή προστατευόμενα συμφέροντά του. Αντανακλαστικές συνέπειες της αδικοπραξίας στην περιουσία τρίτου δεν καθιστούν τον τελευταίο δικαιούχο αποζημίωσης, εκτός από τις εξαιρέσεις των άρθρων 928 και 929 ΑΚ. Επομένως, επί αδικοπραξίας από το διαχειριστή της που στρέφεται κατά ομόρρυθμης εταιρείας, μόνο η εταιρεία, η οποία αποτελεί νομικό πρόσωπο διαφορετικό από εκείνο των εταίρων της, νομιμοποιείται να ασκήσει τη σχετική αγωγή αποζημίωσης διότι αυτή είναι η άμεσα ζημιωθείσα και όχι οι ομόρρυθμοι εταίροι αυτής, αφού οι τελευταίοι θεωρούνται ότι υπέστησαν έμμεση ζημία από την ανωτέρω πράξη. Αντίθετο συμπέρασμα δεν μπορεί να συναχθεί ούτε από την προϊσχύσασα διάταξη του άρθρου 22 του ΕμπΝ, ούτε από τη διάταξη του άρθρου 249 παρ. 1 του Ν. 4072/2012, διότι το ρυθμιζόμενο από αυτές ζήτημα της εις ολόκληρον ευθύνης των ομόρρυθμων εταίρων ανάγεται μόνο στην παθητική και όχι στην ενεργητική νομιμοποίηση αυτών[4].

 

Αγγελική Πολυδώρου, Δικηγόρος

e-mail: info@efotopoulou.gr

[1] βλ. ΑΠ 1974/2009 ΔΕΕ 2010.566, ΑΠ 581/2004 ΕΕμπΔ 2004.761, ΕφΘεσ 1685/2011ΔΕΕ 2012.236

[2] βλ. ΑΠ 224/2016, ΑΠ 2349/2009 ΔΕΕ 2010.682, ΕφΠειρ 264/2015 ΕλλΔνη 2016.820, ΕφΘεσ 84/2014 ΕπισκΕΔ 2014. 175, ΕφΑΘ 1127/2011 ΔΕΕ 2011.1030

[3] βλ. ΠΠρΠατρ 222/2017 – ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ

[4] βλ. ΣυμβΟλΑΠ 1/1994 ΝοΒ 1994.459, ΑΠ 1648/2014, ΕφΠειρ 264/2015 ό.π., ΕφΔυτΣτερΕλλ 76/2014 ΤΝΠ -Νόμος, ΕφΑΘ 2308/2011 ΕλλΔνη 2012.513, ΕφΠατρ 397/2009 ΑχΝομ 2010.431

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί