Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
210 30 09 019
Email: info@efotopoulou.gr

Ουσιώδη ζητήματα στα πλαίσια εγέρσεως αρνητικής εμπράγματης αγωγής εκ μέρους συνιδιοκτήτη κατά τρίτου (μη συνιδιοκτήτη), ο οποίος προσβάλλει το δικαίωμά του στην απόλυτη χρήση των κοινών πραγμάτων

Στα πλαίσια της υπ’ αριθμ. 255/2018 οριστικής αποφάσεώς του (ΤΝΠ NOMOS), το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών ασχολήθηκε και διευκρίνισε δύο εξαιρετικής σημασίας ζητήματα, τα οποία ετέθησαν ενώπιόν του και άπτονται αφενός της ενεργητικής νομιμοποιήσεως  προς έγερση αρνητικής εμπράγματης αγωγής εκ μέρους συνιδιοκτήτη κατά τρίτου, αφετέρου της παραγραφής του σχετικού δικαιώματος του ενάγοντος.

Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 1108 ΑΚ αν η προσβολή της κυριότητας διενεργείται με άλλον τρόπο εκτός από αφαίρεση ή κατακρά­τηση του πράγματος, ο κύριος δικαιούται να απαιτήσει από εκείνον που προσέβαλε την κυριότητα του, την άρση της προσβολής και να την παράλειψη αυτής στο μέλλον. Από την ανωτέρω διάταξη συνάγεται ότι η αρνητική αγωγή ασκεί­ται στην περίπτωση μερικής και όχι ολικής προσβολής της κυριότητας, όταν δηλαδή ο κύριος διαταράσσεται στη νομή του, την οποία ασκεί επί του πράγματος και όχι όταν προσβάλλεται με άλλον τρόπο, όπως με την αφαίρεση ή κατακράτηση του πράγματος οπότε στην τελευταία αυτή περίπτωση προστατεύεται με τη διεκδικητική αγωγή κατ` αυτού που κατέχει το πράγμα. Βάση δε της αρνητικής αγω­γής είναι η κυριότητα ή συγκυριότητα του ενάγοντος επί του πράγματος και η προσβολή αυτής με πράξεις διαταράξεως. Στο εννοιολογικό περιεχόμενο της διαταράξεως της κυριότητας εντάσσεται κάθε έμπρα­κτη εναντίωση στο θετικό ή αποθετικό περιεχόμενό της, άλλως ειπείν όταν ο τρίτος προβαίνει σε ενέργειες, τις οποίες μόνον ο κύριος δικαιούται να ενερ­γήσει ή όταν εμποδίζει τον κύριο να ενεργήσει στο δικό του πράγμα. Επισημαίνεται δε ότι η ως άνω διατάραξη του δικαιώματος κυριότητας είναι παράνομη, αν εκείνος που έκανε την προσβολή ενήργησε χωρίς δικαίωμα (ΑΠ 1106/2014). Ο κύριος που θίγεται, εκτός από την αρνητική αγωγή, αν υπάρχει ζημία, έχει και την αγωγή του άρθρου 914 ΑΚ (ΕφΛαρ 372/2012,ΤΝΠ NOMOS).

Το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών, υπό την έποψη της υπ’ αριθμ. 255/2018 αποφάσεώς του επεσήμανε ότι ενάγων επί αρνητικής αγωγής μπορεί να είναι όχι μόνον ο κύριος αλλά και ο κατά το άρθρο 1113 ΑΚ συγκύριος του ακι­νήτου, του οποίου η άσκηση της κυριότητας επηρεάζε­ται, εναγόμενος δε όποιος, με πράξη ή παράλειψη του επηρεάζει την άσκηση της κυριότητας του ενάγοντος (ΕφΠειρ 264/2014 ΤΝΠ- Νόμος). Περαιτέρω, από τις δια­τάξεις των άρθρων 1, 2 § 1, 3 Ν.3741/1929, 1002, 1108 και 1117 ΑΚ προκύπτει ότι επί της οριζόντιας ιδιοκτησίας κάθε συνιδιοκτήτης δικαιούται στην απόλυτη χρήση των κοινών πραγμάτων, καθώς και στη χρήση σύμφωνα με τον κανονισμό, σε περίπτωση δε που προσβάλλεται στη χρήση αυτή δικαιούται να ζητήσει την άρση της προσβο­λής και την παράλειψη αυτής στο μέλλον (ΑΠ 40/2012 ΤΝΠ NOMOS). Με την παραδοχή αυτή, ουσιαστικά εξέτασε και απέρριψε τον κατ’ ένσταση προβληθέντα εκ μέρους των εναγομένων ισχυρισμό, ο οποίος συνίστατο στην έλλειψη ενεργητικής νομιμοποιήσεως της ενάγουσας προς έγερση της αρνητικής αγωγής σε βάρος τους. Πιο συγκεκριμένα, οι εναγόμενοι υποστήριξαν ότι στην άσκηση αρνητικής εμπράγματης αγωγής κατ’ αυτών ως τρίτων εν σχέσει με την πολυκατοικία, οι οποίοι προσβάλλουν τα δικαιώματα των συγκυρίων, νομιμοποιείται αποκλειστικά ο διαχειριστής της πολυκατοικίας και όχι οποιοσδήποτε συγκύριος. Ωστόσο, ως ανωτέρω εκτέθηκε το Δικαστήριο έκρινε ότι η ενάγουσα υπό την ιδιότητά της ως συγκυρία των κοινόχρηστων μερών της πολυκατοικίας, νομιμοποιείται ενεργητικά στην έγερση αρνητικής αγωγής κατά των τρίτων προσβολέων.

Η παραγραφή των σχετικών αξιώσεων, οι οποίες συνίστανται στην απόδοση του κοινόχρηστου χώρου της πολυκατοικίας στη κοινή χρήση των συνιδιοκτητών, στην άρση της προσβολής και την παράλειψη αυτής στο μέλλον, προβλήθηκε εξίσου κατ’ ένσταση εκ μέρους των εναγομένων και εξετάσθηκε από το ίδιο ως άνω Δικαστήριο το οποίο προέβη στην εξής σημαντική παραδοχή: « […] Αν δε η διατάραξη γίνεται με πράξεις που επαναλαμβάνονται περιοδικά, η κάθε μια αποτελεί χωριστή διαταρακτική πράξη και επομένως μετά από κάθε τέτοια αρχίζει νέα παραγραφή (βλ. ΕφΛαρ 372/2012 ο.π.). […]. Περαιτέρω, καθ’ ο μέρος αφορά την προβαλλόμενη ένσταση παρα­γραφής του δικαιώματος της ενάγουσας που προβάλ­λουν οι δεύτερος και τρίτη των εναγομένων, με το αιτιολογικό ότι έχει παρέλθει από το έτος 1981 και 1984, κατά τα οποία απέκτησαν την κυριότητα των επίδικων θέσεων, αντίστοιχα, χρονικό διάστημα ανώτερο της εικοσαετίας, είναι απορριπτέα ως μη νόμιμη, καθ’ όσον σύμφωνα και με όσα προεκτέθηκαν στην αρχική μείζονα σκέψη, όταν η διατάραξη γίνεται με πράξεις που επαναλαμβάνονται περιοδικά η κάθε μια αποτελεί χωριστή διαταρακτική πράξη και επομένως μετά από κάθε τέτοια αρχίζει νέα παραγραφή (βλ. ΕφΛαρ 372/2012 ο.π.) […]». Ενόψει των ανωτέρω, το Δικαστήριο έκρινε ότι η στάθμευση εκ μέρους των εναγομένων των ανηκόντων σε αυτούς οχημάτων επί θέσεων στάθμευσης ευρισκομένων στην πυλωτή πολυκατοικίας, στην οποία δεν διαθέτουν δικαιώματα κυριότητας εν σχέσει με οριζόντιες αυτοτελείς ιδιοκτησίες λαμβανομένης υπόψη και της ακυρότητας των συμβολαιογραφικών πράξεων, δυνάμει των οποίων αγόρασαν θέσεις στάθμευσης στον ανοικτό ισόγειο χώρο (πυλωτή) πολυκατοικίας, συνιστά πράξη διατάραξης, η οποία επαναλαμβάνεται περιοδικά και συνακόλουθα κάθε επιμέρους στάθμευση εκλαμβάνεται ως αυτοτελής και ξεχωριστή διαταρακτική πράξη, μετά την οποία εκκινεί νέα εικοσαετής παραγραφή. (βλ. Εφ.Λαρ. 372/2012 ΤΝΠ NOMOS).

Ιωάννης Μπάλλιας, δικηγόρος

e-mail: info@efotopoulou.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί