Περί της ενστάσεως εξόφλησης των ποσών που έχουν παραγραφεί λόγω παρέλευσης της προθεσμίας με την καταβολή του σχετικού ποσού στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων (Ειρ 271/2019, αδημ.)
Σύμφωνα με το άρθρο 427 του ΑΚ περί δημόσιας κατάθεσης ο οφειλέτης έχει το δικαίωμα σε περίπτωση υπερημερίας του δανειστή να προβεί σε δημόσια κατάθεση του οφειλομένου, αν αυτό συνίσταται σε χρήματα ή άλλα πράγματα δεκτικά κατάθεσης κατά το νόμο.
Περαιτέρω, από το συνδυασμό της ως άνω διάταξης με τα άρθρα 431 και 434 του ΑΚ προκύπτει ότι με τη δημόσια κατάθεση της οφειλόμενης χρηματικής παροχής επέρχεται απόσβεση της ενοχής σαν να είχε γίνει, κατά το χρόνο της κατάθεσης, καταβολή από τον οφειλέτη, όταν συντρέχει μία από τις περιπτώσεις που αναφέρει ο νόμος και που επιτρέπουν τη δημόσια κατάθεση, δηλαδή είτε όταν ο δανειστής έγινε υπερήμερος κατά τις διατάξεις των άρθρων 349 επόμ. του ΑΚ, είτε όταν ο οφειλέτης αδυνατεί να εκπληρώσει με ασφάλεια την παροχή του για λόγο που αφορά το πρόσωπο του δανειστή ή εξαιτίας εύλογης αβεβαιότητας ως προς το πρόσωπο του. Σε κάθε άλλη περίπτωση η δημόσια κατάθεση δεν συνεπάγεται κανένα αποτέλεσμα ως έννομη συνέπεια (ΑΠ 1289/2013, 907/2005, ΑΠ 44/2004).
Σύμφωνα με το άρθρο 277 του ΑΚ το Δικαστήριο δεν λαμβάνει αυτεπαγγέλτως υπόψη την παραγραφή που δεν έχει προταθεί, επομένως, δύναται ο ενάγων να συμπεριλάβει στο δικόγραφό του και παραγεγραμμένα κονδύλια τα οποία και ενδέχεται να του επιδικαστούν εάν ο εναγόμενος αντίστοιχα δεν προβάλει την ως άνω ένσταση.
Στην προκείμενη υπόθεση που απασχόλησε το Ειρηνοδικείο Αθηνών, επί της οποίας εκδόθηκε η υπ’ αρ. 271/2019 απόφασή του (υπόθεση του γραφείου μας, χειρισμός υπόθεσης Κωνσταντίνα Πουρνάρα, Κατερίνα Παναγιώτου, βλ. το κείμενο της απόφασης πατώντας εδώ), η ενάγουσα ως ασκούσα τη διοίκηση και τη διαχείριση της ένωσης συνιδιοκτητών της πολυκατοικίας αιτήθηκε από το Δικαστήριο να υποχρεωθούν οι εναγόμενοι συνιδιοκτήτες να καταβάλουν κοινόχρηστες δαπάνες πολλών μηνών, μεταξύ των οποίων και δαπανών που είχαν παραγραφεί λόγω παρέλευσης της βραχυχρόνιας πενταετούς προθεσμίας (250 ΑΚ). Κατά τη συζήτηση της αγωγής οι εναγόμενοι προέβαλαν ένσταση παραγραφής και ένσταση εξόφλησης. Η μεν πρώτη τους ένσταση έγινε δεκτή από το ως άνω Δικαστήριο και συνακόλουθα περιορίστηκε το επιδικασθέν ποσό στην ενάγουσα, η δε ένσταση εξόφλησης με την καταβολή του σχετικού ποσού στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων απερρίφθη με το εξής αιτιολογικό: «[…] Τέλος, η προτεινόμενη από τους εναγόμενους ένσταση εξόφλησης […] πρέπει να απορριφθεί, καθώς δεν συνέτρεχαν λόγοι για παρακατάθεση του ποσού κατ’ άρθρο 427 του ΑΚ, αφού αφενός αποδείχθηκε, ότι η προσφορά δεν ήταν η προσήκουσα, καθώς δεν περιλήφθηκε στην καταβολή και το ποσό, που κατά τα παραπάνω κρίθηκε ότι έχει παραγραφεί (το οποίο όμως αφού δεν είχε δικαστικά κριθεί οφειλόταν) με αποτέλεσμα η ενάγουσα να μην μπορεί να χαρακτηρισθεί υπερήμερη, αφετέρου η παρακατάθεση έλαβε χώρα με επιφύλαξη χωρίς να κατονομάζεται η ενάγουσα ως δικαιούχος, γεγονός που καθιστούσε αδύνατη την είσπραξη του παρακατατεθημένου ποσού από αυτή [βλ. για τις προϋποθέσεις της απόσβεσης της ενοχής με δημόσια κατάθεση Γεωργιάδη-Σταθόπουλο (Σχινάς) Αστικός Κώδιξ άρθρ. 427, σελ. 506 αριθμ. 13,14]. […]».
Κωνσταντίνα Β. Πουρνάρα
Δικηγόρος