Ποιος μπορεί να αναλάβει τα καθήκοντα του επιστημονικά υπεύθυνου σε τμήμα νοσοκομείου
Σύμφωνα με το άρθρο 7 (Διάρθρωση Ιατρικής Υπηρεσίας) εδ. 8 του Ν. 2889/2001 (Εθνικό Σύστημα Υγείας και άλλες διατάξεις), όπως ισχύει σήμερα, «Σε κάθε τμήμα προΐσταται ιατρός αντίστοιχης ειδικότητας, που κατέχει θέση Συντονιστή Διευθυντή ή ο μοναδικός Διευθυντής, ή άλλος επιστήμονας της Ιατρικής Υπηρεσίας με βαθμό Διευθυντή.”
Στο άρθρο 7 του ν. 2889/2001 «Βελτίωση και εκσυγχρονισμός του Εθνικού Συστήματος Υγείας και άλλες διατάξεις» (ΦΕΚ 37 Α΄), ορίζονται, σχετικά με τη διάρθρωση της Ιατρικής Υπηρεσίας των Νοσοκομείων σε τομείς και τμήματα και σχετικά με την επιλογή και τον ορισμό των προϊσταμένων των διευθυντών των τομέων και των τμημάτων της ιατρικής Υπηρεσίας τα ακόλουθα: «1. ….. 4. Η Ιατρική Υπηρεσία διαρθρώνεται σε τμήματα και τομείς, ο καθένας από τους οποίους απαρτίζεται από τμήματα με συναφές επιστημονικό αντικείμενο. Οι βασικοί τομείς είναι: α) Παθολογικός β) Χειρουργικός γ) Εργαστηριακός δ) Ψυχικής Υγείας. …6. Σε κάθε τομέα προΐσταται ο Διευθυντής του τομέα. Ως Διευθυντής τομέα ορίζεται ιατρός Διευθυντής, που προΐσταται τμήματος, εργαστηρίου ή μονάδας ….. 7. ….. 8. Σε κάθε τμήμα προΐσταται ιατρός αντίστοιχης ειδικότητας, που κατέχει οργανική θέση με βαθμό Διευθυντή ή άλλος επιστήμονας της Ιατρικής Υπηρεσίας με βαθμό Διευθυντή. .… Σε περίπτωση που υπηρετούν δύο ή περισσότεροι ιατροί … διευθυντές σε οργανική θέση, ο προϊστάμενος ορίζεται με απόφαση του διοικητή μετά από πρόταση του Διευθυντή της Ιατρικής Υπηρεσίας ….. Κάθε τμήμα έχει επιστημονική αυτοτέλεια. Επιστημονικός υπεύθυνος του τμήματος είναι ο Διευθυντής. Ο Διευθυντής του τμήματος, όταν απουσιάζει ή κωλύεται, ορίζει ως αναπληρωτή του έναν Αναπληρωτή Διευθυντή ή, αν δεν υπάρχει, έναν Επιμελητή Α`. Αν ο Διευθυντής του τμήματος ελλείπει και μέχρι την κάλυψη της οργανικής θέσης, ο Διοικητής, ύστερα από εισήγηση του Διευθυντή της Ιατρικής Υπηρεσίας, ορίζει προσωρινό προϊστάμενο του τμήματος.… 9 ….. 10. ….».
Στις εν λόγω διατάξεις του άρθρου 7 παρ. 8 του ως άνω νόμου, ορίζεται ότι, Επιστημονικά Υπεύθυνος είναι ο Διευθυντής του Τμήματος. Επιπλέον, από αυτές συνάγεται ότι ο Προϊστάμενος Ιατρικού Τμήματος Νοσοκομείου είναι αυτοδικαίως (εκ του νόμου) ο ιατρός αντίστοιχης ειδικότητας που κατέχει οργανική θέση με βαθμό Διευθυντή.
Επιπλέον, από την ερμηνεία των ως άνω διατάξεων και από έρευνα της νομολογίας, συνάγεται ότι η θέση του Επιστημονικά Υπεύθυνου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ιδιότητα του Προϊσταμένου (Βλ. 114/2009 ΔΕφ Αθ, Nomos, όπου αναφέρεται ξεκάθαρα ότι η δικαστική ακύρωση του διορισμού ως διευθυντή συνεπάγεται αυτοδίκαιη απώλεια της ιδιότητάς του ως προϊσταμένου, συνεπώς και επιστημονικώς υπευθύνου).
Εφόσον, λοιπόν, η θέση του επιστημονικά υπεύθυνου συνδέεται άμεσα με την ιδιότητα του Προϊσταμένου και τέτοιος εκ του νόμου μπορεί να είναι μόνο ο Διευθυντής, συνεπάγεται ότι επιστημονικά υπεύθυνος σε ένα Τμήμα δεν μπορεί να είναι παρά μόνο ιατρός που έχει το βαθμό του Διευθυντή και σε καμία περίπτωση ιατρός που είναι Επιμελητής, έστω και Α΄. Γι’ αυτό άλλωστε ο ως άνω νόμος απαιτεί, όταν ελλείπει ο Διευθυντής και μέχρι την κάλυψη της οργανικής θέσης, ο Διοικητής, ύστερα από εισήγηση του Διευθυντή της Ιατρικής Υπηρεσίας, να ορίζει προσωρινό προϊστάμενο του τμήματος (ο οποίος φυσικά θα κατέχει το βαθμό του Διευθυντή). Γι΄ αυτό, επίσης, ο νόμος προβλέπει ότι όταν απουσιάζει (ενν. προσωρινά) ή κωλύεται (επίσης ενν. προσωρινά) ο Διευθυντής του Τμήματος, ορίζει ως αναπληρωτή του τον Αναπληρωτή Διευθυντή ή τον Επιμελητή Α΄. Εάν ήθελε να είναι Αναπληρωτής του ελλείποντος Διευθυντή ο Επιμελητής Α΄, δεν θα διαχώριζε ο νομοθέτης τις περιπτώσεις του απουσιάζοντος και κωλυόμενου Διευθυντή από τον ελλείποντα Διευθυντή. Στην μεν περίπτωση του Διευθυντή που απουσιάζει ή κωλύεται προβλέπεται η δυνατότητα της αναπλήρωσής του από τον επιμελητή Α΄, λόγω ακριβώς της προσωρινότητας της ανάληψης αυτού του ρόλου, αντιθέτως δε, στην περίπτωση του Διευθυντή που λείπει (κενή οργανική θέση) απαιτεί η διοίκηση να ορίσει προσωρινό Προϊστάμενο που θα είναι φυσικά και επιστημονικά υπεύθυνος του Τμήματος.
Προς επίρρωση των ανωτέρω, να αναφερθεί ότι, σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 770/2010 ΔεφΑθ (Nomos), η Προϊσταμένη της Γενικής Διεύθυνσης Υγείας του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης αφαίρεσε την ιδιότητα του «επιστημονικά υπεύθυνου» από ιατρό που είχε διορισθεί στη θέση Διευθυντή του Β΄ Τμήματος Μαιευτικής – Γυναικολογίας του Γενικού Νοσοκομείου – Μαιευτηρίου «Έλενα Βενιζέλου» και αυτοδικαίως με αυτόν τον τρόπο είχε γίνει Προϊστάμενος και επιστημονικά υπεύθυνος του Τμήματος αυτού, όταν ακυρώθηκε η απόφαση διορισμού λόγω πλημμελειών της αιτιολογίας της και αναπέμφθηκε η υπόθεση στη διοίκηση για νέα νόμιμη κρίση.
Τέλος, να σημειωθεί σχετικά με το ποιος μπορεί να διορισθεί προσωρινός προϊστάμενος, ότι, σύμφωνα με την 1399/2006 ΔεφΑθ (Δίκη, 2007, 1205) “κατά την έννοια της διατάξεως του τελευταίου εδαφίου του ανωτέρω άρθρου 7 § 8 του ν. 2839/2001, αν ο Διευθυντής Τμήματος Νοσοκομείου ελλείπει, το αρμόδιο όργανο δύναται να ορίζει με πράξη του μόνο ένα προσωρινό προϊστάμενο, τον κατά την κρίση του καταλληλότερο για την προσωρινή άσκηση καθηκόντων, επιτρεπομένης της ανακλήσεως αυτής και του ορισμού άλλου προσώπου ως προσωρινού προϊσταμένου”.
Αμυγδαλιά Τσιάρα, δικηγόρος
info@efotopoulou.gr