Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
210 30 09 019
Email: info@efotopoulou.gr

Προϋποθέσεις αρνητικής αγωγής

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1108 ΑΚ, αν η κυριότητα προσβάλλεται με άλλο τρόπο εκτός από αφαίρεση ή κατακράτηση του πράγματος, ο κύριος δικαιούται να απαιτήσει από εκείνον που προσέβαλε την κυριότητα να άρει την προσβολή και να την παραλείπει στο μέλλον. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι η αρνητική αγωγή ασκείται στην περίπτωση μερικής και όχι ολικής προσβολής της κυριότητας, δηλαδή όταν ο κύριος διαταράσσεται στη νομή του, που ασκεί επί του πράγματος και όχι όταν προσβάλλεται με άλλο τρόπο, όπως με την αφαίρεση ή κατακράτηση του πράγματος, οπότε, στην τελευταία περίπτωση, προστατεύεται με τη διεκδικητική αγωγή κατ’αυτού που κατέχει το πράγμα. Βάση (προϋποθέσεις) της αρνητικής αγωγής είναι α) η κυριότητα ή συγκυριότητα του ενάγοντος επί του πράγματος και β) η προσβολή αυτής με πράξεις διατάραξης. Διατάραξη, δε, της κυριότητας (ή συγκυριότητας) αποτελεί κάθε έμπρακτη εναντίωση στο θετικό ή αποθετικό περιεχόμενο της κυριότητας, δηλαδή όταν ο εναγόμενος ενεργεί στο πράγμα πράξεις, τις οποίες μόνο ο κύριος δικαιούται να ενεργήσει ή όταν εμποδίζει τον κύριο να ενεργήσει στο δικό του πράγμα, γενικά δε όλες οι πράξεις που αποτελούν διατάραξη της νομής, αποτελούν και επέμβαση στην κυριότητα, (βλ. ενδεικτικά Εφ.Πειρ. 766/2005 Πειρ.Νομ. 2005.427, Εφ.ΑΘ. 3770/2004 Ελ.Δ. 2004.1692, Εφ.ΑΘ. 5518/2003 Ελ.Δ. 2004.182-183 = Ε.Δ.Πολ. 2003.247, Εφ.ΑΘ. 9517/1995 Ελ.Δ. 1996.1612, Εφ.Θεσ. 725/1995 Ελ.Δ. 1995.888-890, Γεωργιάδη σε Γεωργιάδη / Σταθόπουλο, Αστικός Κώδιξ V 1985, σελ. 619-620, Παπαδόπουλο, Αγωγές εμπραγμάτου δικαίου 1989, σελ. 364, Γεωργιάδη, Εμπράγματο δίκαιο 11991, σελ. 560, 624). Με την αρνητική αγωγή ο κύριος ή ο συγκύριος του πράγματος μπορεί να ζητήσει α) την άρση της υπάρχουσας διατάραξης, β) την παράλειψη μιας μέλλουσας διατάραξης ή γ) και τα δύο προηγούμενα αιτήματα μαζί. Προϋπόθεση για την αξίωση της άρσης της διατάραξης είναι ότι η διατάραξη εξακολουθεί ακόμη ή ότι υπάρχει κατασκεύασμα από το οποίο μπορεί κάθε στιγμή να πηγάσουν ενοχλητικές παρενέργειες στο ακίνητο του ενάγοντα, ενώ για την αξίωση της παράλειψης της προσβολής στο μέλλον απαιτείται είτε να έχει παρέλθει η προσβολή, αλλά να είναι πιθανή η επανάληψή της, είτε να απειλείται σοβαρά για πρώτη φορά (προληπτική αξίωση για παράλειψη). Έτσι το έννομο συμφέρον του ενάγοντα, που απαιτείται να υπάρχει για την άσκηση της αρνητικής αγωγής, συνίσταται στην προσβολή από τον εναγόμενο του δικαιώματος της κυριότητας του ενάγοντα, με παράνομη διατάραξη, η οποία εξακολουθεί να υφίσταται κατά το χρόνο συζήτησης της αγωγής και εφόσον με αυτή δημιουργείται για το δικαίωμα του ενάγοντος σύγχυση και αμφιβολία από την οποία απειλείται βλάβη, για την αποτροπή της οποίας, η επιδιωκόμενη απόφαση αποτελεί πρόσφορο μέσο (Α.Γεωργιάδη-Μ.Σταθόπουλου, ΕρμΑΚ, ό.π.).

Περαιτέρω, κατά την ορθότερη και κρατούσα γνώμη, αρμόδιο καθ’ ύλην δικαστήριο προς εκδίκαση της αρνητικής αγωγής είναι κατά το άρθρο 18 αριθ. 1 ΚΠολΔ το Πολυμελές Πρωτοδικείο, αφού το αντικείμενο της εν λόγω αγωγής δεν είναι δεκτικό χρηματικής αποτίμησης. Το συμπέρασμα αυτό προκύπτει από το σκοπό της αγωγής αυτής και ιδιαίτερα από το αίτημά της προς άρση της προσβολής και παράλειψη της τελευταίας στο μέλλον, πράγμα που αποβλέπει αποκλειστικά στην ομαλή λειτουργία της ίδιας της κυριότητας, χωρίς να ενδιαφέρεται για τα αποτελέσματα της προσβολής πάνω στο δικαίωμα ή την υλική του υπόσταση (βλ. Εφ.Πατρ. 888/2004 Αχ.Νομ. 2005.327, Εφ.Δωδ. 306/2004 Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών Νόμος, Εφ,Λαρ. 242/2003 Δικογραφία 2003.280, Εφ.Λαρ. 69/2001 Δικογραφία 2001.84, Εφ.ΑΘ. 5518/2003 Ελ.Δ. 2004.182 = Ε.Δ.Πολ. 2003.247, Εφ.ΑΘ. 1115/2000 Ελ.Δ. 2000.797, Εφ.ΑΘ. 3690/1985 Ελ.Δ. 1985.1174, Π.Πρ.Μυτ. 86/2000 αδημοσίευτη, Π.Πρ.Μυτ. 81/1999 αδημοσίευτη, Παπαδόπουλο, Αγωγές εμπραγμάτου δικαίου 1989, σελ. 370). Σκεπτικό από την υπ’ αρ. 1027/2021 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, απόφαση από υπόθεση του γραφείου μας, βλ. την απόφαση πατώντας εδώ.

Ευγενία Φωτοπούλου, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί