Προσκόμιση ειδικής πληρεξουσιότητας από δικηγόρο σε δίκη που αφορά την σχέση γονέα και τέκνου – επανάληψη της συζήτησης από το Δικαστήριο για την προσκόμισή της
Η διδομένη, κατά το άρθρο 96 ΚΠολΔ, γενική πληρεξουσιότητα στον πληρεξούσιο του διαδίκου δικηγόρο δεν περιλαμβάνει και την εξουσία του τελευταίου να ενεργεί τις, περιοριστικώς αναφερόμενες στο άρθρο 98 ΚΠολΔ, δίκες (στις οποίες περιλαμβάνεται και η δίκη που αφορά σχέσεις τέκνων με τους γονείς τους) ή πράξεις δικονομικού ή ουσιαστικού δικαίου, για τις οποίες απαιτείται η ύπαρξη ειδικής πληρεξουσιότητας, λόγω ακριβώς της ιδιαίτερης σημασίας που έχουν αυτές για τα συμφέροντα του διαδίκου. Έτσι σε περίπτωση διεξαγωγής δίκης που αφορά σχέση γονέων και τέκνων (π.χ. αγωγής προσβολής πατρότητος), ο, παριστάμενος ως πληρεξούσιος του ενάγοντος, δικηγόρος οφείλει να είναι εφοδιασμένος με την κατ` άρθρον 98 ΚΠολΔ ειδική πληρεξουσιότητα, γεγονός που εξετάζεται και αυτεπαγγέλτως από το Δικαστήριο, το οποίο και μπορεί (χωρίς η σχετική παράλειψή του να ιδρύει λόγο αναιρέσεως (A.Π. 1556/1973, αδημ.) να τάξει προθεσμία για την συμπλήρωση της ελλείψεως. Η, χωρίς την απαιτουμένη ειδική αυτή πληρεξουσιότητα, ενεργηθείσα από τον δικηγόρο πράξη, είναι μεν άκυρη, η ακυρότητά της όμως αίρεται και η πράξη εγκυροποιείται αναδρομικώς με την έγκριση του παρέχοντος την πληρεξουσιότητα διαδίκου, αν αυτός μεταγενεστέρως είχε δώσει ειδική πληρεξουσιότητα για την ενεργηθείσα πράξη ή με άλλο τρόπο (π.χ. παράσταση σε δημόσια συνεδρίασή του, δικάζοντος την υπόθεση, Δικαστηρίου, μετά του άνω δικηγόρου, συνυπογραφή των προτάσεων του τελευταίου κλπ) εκδηλώσει την βούλησή του για επιδοκιμασία της πράξεως αυτής (Β. Βαθρακοκοίλη, Κ.Πολ.Δ., τ. Α`, έκδ, 1996, υπ, άρθρ. 98, αρ. 1, 3, 5, σελ. 648 επ. – A.Π.1434/79, ΝοΒ 28, 1039 -Α.Π. 1527/1988, Ε.Ε.Ν. 56, 742 – Ε.Α.1148/1986, Δ/νη 27, 523).
Σύμφωνα δε, με τη διάταξη του άρθρου 98 παρ. α` του ίδιου Κώδικα, η κατά την διάταξη του άρθρου 96 του ΚΠολΔ δοθείσα πληρεξουσιότητα δεν περιλαμβάνει, εκτός αν το αναφέρει ειδικά, το δικαίωμα προς διεξαγωγή δίκης που αφορά γαμικές διαφορές ή σχέσεις των τέκνων με τους γονείς τους. Κατά συνέπεια, στις διαφορές αυτές μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται κατ` άρθρον 614 του ΚΠολΔ και οι διαφορές που αφορούν την προσβολή της πατρότητας τέκνου, απαιτείται η ύπαρξη ειδικής πληρεξουσιότητας η οποία πρέπει να χορηγείται στους πληρεξούσιους δικηγόρους αμφοτέρων των διαδίκων μερών.
Εξάλλου, από την διάταξη του άρθρου 104 εδ. β` του ΚΠολΔ προκύπτει ότι την έλλειψη της πληρεξουσιότητας ερευνά το Δικαστήριο και αυτεπαγγέλτως σε κάθε στάση της δίκης, σύμφωνα δε, με την διάταξη του άρθρου 105 του ιδίου ως άνω Κώδικα αν αυτός που παρίσταται ως πληρεξούσιος δεν αποδεικνύει την ύπαρξη πληρεξουσιότητας, το Δικαστήριο μπορεί να ορίσει σύντομη προθεσμία για την συμπλήρωση της ελλείψεως αυτής, χωρίς διάκριση μεταξύ της γενικής πληρεξουσιότητας (άρθρο 97 του ΚΠολΔ) και της ειδικής (άρθρο 98 του ΚΠολΔ) και επομένως το Δικαστήριο μπορεί να επιτρέψει την συμπλήρωση και της ελλείπουσας ειδικής πληρεξουσιότητας και αν ακόμη αυτή αφορά την διεξαγωγή δίκης για διαφορές που αναφέρονται σε σχέσεις γονέων και τέκνων. Η οριστική απόφαση, σύμφωνα με την δεύτερη παράγραφο της ανωτέρω διατάξεως, δεν επιτρέπεται να εκδοθεί προτού συμπληρωθεί η έλλειψη ή πριν παρέλθει η προθεσμία που ορίσθηκε, προς τούτο δε, αλλά και προς αποφυγή αδικαιολογήτων ακυροτήτων, επιστρατεύεται η διάταξη αυτή (άρθρο 105 του ΚΠολΔ) και μπορεί να διαταχθεί και η επανάληψη της συζητήσεως. Η συμπλήρωση της ελλείπουσας πληρεξουσιότητας έχει τον χαρακτήρα μεταγενέστερης εγκρίσεως της δικαστικής πράξεως εκ μέρους του διαδίκου υπέρ του οποίου επιχειρήθηκε (βλ. Κων. Μπέης: ΠολΔ, υπ` άρθρον 105 111, 1, σελ. 489). Όπως προκύπτει, άλλωστε, από την διατύπωση της διατάξεως του άρθρου 105 του ΚΠολΔ, η συμπλήρωση της ελλείψεως μπορεί να διαταχθεί με την μη οριστική απόφαση η οποία και θα προσδιορίζει τον απαιτούμενο χρόνο για την προσκομιδή του πληρεξουσίου εγγράφου. Στην περίπτωση αυτή το κύρος των διαδικαστικών πράξεων οι οποίες επετράπησαν “προσωρινώς” εξαρτάται από την εμπρόθεσμη συμπλήρωση της ελλείψεως (άρθρο 105 παρ. 1 εδ. β` του ΚΠολΔ). Εφόσον, η έλλειψη διαπιστώθηκε πριν από την έκδοση της οριστικής αποφάσεως, η διαταγή του Δικαστηρίου προς συμπλήρωση της επιβάλλεται πρακτικώς να συνοδευτεί με επανάληψη της συζητήσεως κατά τη διάταξη του άρθρου 254 του ΚΠολΔ.
Μαρία Τζαβέλα
Δικηγόρος, LL.M.
E-mail: info@efotopoulou.gr