Προσβολή της γενετήσιας αξιοπρέπειας
Σύμφωνα με το άρθρο 337 ΠΚ «1. Όποιος με ασελγείς χειρονομίες ή προτάσεις που αφορούν ασελγείς πράξεις, προσβάλλει βάναυσα την αξιοπρέπεια άλλου στο πεδίο της γενετήσιας ζωής του τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι ενός έτους ή με χρηματική ποινή.
- Με Φυλάκιση τριών μηνών μέχρι δύο ετών τιμωρείται η πράξη της προηγούμενης παραγράφου, αν ο παθών είναι νεότερος από 12 ετών.
- Ενήλικος, ο οποίος μέσω διαδικτύου ή άλλου μέσου επικοινωνίας, αποκτά επαφή με πρόσωπο που δεν συμπλήρωσε τα δεκαπέντε έτη και, με χειρονομίες ή προτάσεις ασελγείς, προσβάλλει την αξιοπρέπεια του ανηλίκου στο πεδίο της γενετήσιας ζωής του, τιμωρείται με Φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών. Αν η πράξη τελείται κατά συνήθεια ή αν επακολούθησε συνάντηση, ο ενήλικος τιμωρείται με Φυλάκιση τουλάχιστον τριών ετών.
- Ενήλικος, ο οποίος μέσω διαδικτύου ή άλλου μέσου επικοινωνίας, αποκτά επαφή με πρόσωπο που εμφανίζεται ως ανήλικο κάτω των δεκαπέντε ετών και, με χειρονομίες ή προτάσεις ασελγείς, προσβάλλει την αξιοπρέπεια του στο πεδίο της γενετήσιας ζωής του, τιμωρείται με Φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους. Αν η πράξη τελείται κατά συνήθεια ή αν επακολούθησε συνάντηση με το εμφανιζόμενο ως ανήλικο πρόσωπο, τιμωρείται με Φυλάκιση τουλάχιστον τριών ετών.
- Όποιος τελεί την πράξη της παραγράφου 1 του άρθρου αυτού, εκμεταλλευόμενος την εργασιακή θέση του παθόντος ή τη θέση προσώπου που έχει ενταχθεί σε διαδικασία αναζήτησης θέσης εργασίας διώκεται κατ’ έγκληση και τιμωρείται με Φυλάκιση από έξι (6) μήνες μέχρι τρία (3) έτη και με χρηματική ποινή τουλάχιστον χιλίων (1.000) ευρώ»
Από τη διάταξη αυτή του άρθρου 337 παρ.1 ΠΚ προκύπτει ότι, για την στοιχειοθέτηση της αντικειμενικής υπόστασης του εγκλήματος της προσβολής της γενετήσιας αξιοπρέπειας αρκεί να λάβουν χώρα ασελγείς χειρονομίες ή προτάσεις που αφορούν ασελγείς πράξεις, προσβλητικές κατά τρόπο βάναυσο της αξιοπρέπειας του άλλου στη σφαίρα της γενετήσιας ζωής. Σε αντίθεση με τις ασελγείς πράξεις, οι «ασελγείς χειρονομίες» είναι ελαφρότερες ερωτικές πράξεις που δεν φθάνουν στο σημείο της «ασελγούς πράξεως» αλλά πάντως τελούνται με σωματική επαφή, όπως λ.χ. ψαύσεις, ή θωπείες στο στήθος, στους μηρούς κ.λ.π. Οι «προτάσεις» μπορούν να γίνουν ρητά ή με χειρονομίες που πρέπει να αφορούν στην τέλεση ασελγών πράξεων και δεν προϋποθέτουν σωματική επαφή. Ως ασελγής πράξη νοείται η αντικειμενικώς προσβάλλουσα το κοινό αίσθημα της αιδούς και των ηθών, υποκειμενικώς δε κατευθυνόμενη στην ικανοποίηση ή διέγερση της γενετήσιας επιθυμίας και διακρίνεται από τη συνουσία που είναι η συνένωση των γεννητικών μορίων. Για τη στοιχειοθέτηση της υποκειμενικής υποστάσεως του άνω εγκλήματος απαιτείται δόλος, συνιστάμενος στη γνώση και τη θέληση των στοιχείων της πράξεως.
Σύμφωνα με την από 12.9.1983 Εισηγητική Έκθεση του Ν. 1419/84 (σελ. 2), «Με την διάταξη του άρθρου 337 καλύπτονται ποινικά διάφορες μορφές προσβολών με χειρονομίες ή προτάσεις που επειδή δεν στοιχειοθετούσαν κανένα από τα γνωστά “εγκλήματα κατά των ηθών”, καλύπτονταν από την νομολογία με υπερβολική επέκταση της έννοιας της έργω εξύβρισης, πράγμα που είχε επικριθεί από την επιστήμη και σ` εμάς και στο εξωτερικό. Ήδη με αυτή την διάταξη αποχωρίζονται σαφώς από το σύστημα ποινικής προστασίας της τιμής οι πράξεις που αφορούν την προσβολή της γενετήσιας αξιοπρέπειας με “προτάσεις ή χειρονομίες” [βλ. Συστηματική Ερμηνεία του Ποινικού Κώδικα, Εγκλήματα κατά της γενετήσιας ελευθερίας και εγκλήματα οικονομικής εκμετάλλευσης της γενετήσιας ζωής, 1994, σελ. 43 επ.]»
Μετά τη θέση σε ισχύ της ως άνω διάταξης ανέκυψε το θέμα αν μία ασελγής χειρονομία, κατά την έννοια του άρθρ. 337 ΠΚ, συνιστά ταυτόχρονα -κατ’ εληθή κατ’ ιδέαν συρροή – και έργω εξύβριση. Η άποψη στην επιστήμη είναι ομόφωνη ότι ο χαρακτηρισμός των “άσεμνων” εν γένει ενεργειών (δηλ. ασελγείς πράξεις, ασελγείς χειρονομίες ή προτάσεις, ακόλαστες πράξεις) ως έργω εξυβρίσεων συγχωρείται μόνον σε εξαιρετικές περιπτώσεις που η κρίσιμη ενέργεια, περά από την υποτίμηση του παθόντα ως “κοινής προσωπικότητας”, που εμπεριέχεται λογικά κατ` ανάγκη σε κάθε γενετήσια προσβολή (γι’ αυτό και απορροφάται), συνιστά αντικειμενικά και υποκειμενικά σαφή μείωση του status τιμής του. Κάτ` εξαίρεσιν αυτό συμβαίνει στις περιπτώσεις που ο δράστης εμφορείται επιπροσθέτως από την βούληση να δείξει καταφρόνηση του θύματος ως προσώπου (Αναγνωστόπουλου Η., Μελέτη με αφορμή τις ΜΟΕ Αθηνών 382/87 και Συμβ. Πλημ. Αθ. 831/87 ΠοινΧρ. ΛΗ` 568 επ. και ιδίως σελ. 571).
Αμυγδαλιά Τσιάρα, δικηγόρος
info@efotopoulou.gr