Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
210 30 09 019
Email: info@efotopoulou.gr

Προθεσμία άσκησης αγωγής αναγνώρισης πατρότητας από το ενήλικο τέκνο

Στην περίπτωση που το τέκνο μετά την ενηλικίωσή του ασκεί αυτοπροσώπως το δικαίωμα του για την δικαστική αναζήτηση της πατρότητας του αυτό υπόκειται σε απόσβεση ένα (1) έτος από την ενηλικίωση του. Με την αποσβεστική προθεσμία ο νομοθέτης επιδιώκει, γενικά, την άρση μιας εκκρεμότητας στις βιοτικές σχέσεις των ανθρώπων και προσπαθεί να περιορίσει τη συμπεριφορά του δικαιούχου, ώστε αυτή να μην συντελεί στην επίταση της προϋπάρχουσας εκκρεμότητας. Γι’ αυτό προβλέπεται από το νόμο ορισμένη προθεσμία, μετά την άπρακτη παρέλευση της οποίας αίρεται η εκκρεμότητα με την απόσβεση του δικαιώματος και την οριστική σταθεροποίηση της υπάρχουσας έννομης κατάστασης. Συνεπώς, στην αποσβεστική προθεσμία παρατηρείται μία αυστηρότητα, η οποία επιβάλλεται: α) από την έκταση της προκαλούμενης αβεβαιότητας, η οποία είναι άσχετη με την αδράνεια του δικαιούχου και υπάρχει χωρίς αυτή, β) από το χρόνο που γεννιέται η αβεβαιότητα, γ) για τι το συμφέρον που προστατεύεται στις σχετικές περιπτώσεις, στηρίζεται όχι σε μία κατάσταση πραγμάτων, που διατηρείται για ορισμένο χρόνο, αλλά σε δικαιώματα, σχέσεις ή καταστάσεις που ισχύουν από το νόμο ή τη δικαιοπρακτική βούληση και δ) γιατί ο νομοθέτης ή οι δικαιοπρακτούντες τάσσουν θεληματικά αποσβεστική προθεσμία επιδιώκοντας τη γρήγορη και με δραστικό τρόπο εκκαθάριση μίας αβεβαιότητας ή τον άμεσο εξαναγκασμό του δικαιούχου να επισπεύσει τη σχετική ενέργεια ή πράξη άσκησης του δικαιώματος. Όμως η αποσβεστική προθεσμία αποτελεί δραστικό μέσο και ως τέτοιο προκαλεί έννομη μεταβολή. Διακρίνοντας ο νομοθέτης τον απόλυτο και άκαμπτο χαρακτήρα της αποσβεστικής προθεσμίας και τα άδικα αποτελέσματα, στα οποία αυτός οδηγούσε, διατύπωσε στο άρθρο 279 ΑΚ τη γενική αρχή ότι στις αποσβεστικές προθεσμίας εφαρμόζονται αναλόγως οι διατάξεις για την παραγραφή. Κατά λογική ερμηνεία της διάταξης, σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση αναλογικής από το Δικαστή εφαρμογής, θα εφαρμοστούν εκείνες οι διατάξεις, που συμβιβάζονται με το σκοπό, τη φύση και την έννοια της αποσβεστικής προθεσμίας. Ως συμβιβασμένες με την έννοια και το σκοπό της αποσβεστικής προθεσμίας διατάξεις θεωρούνται κύρια αυτές που αναφέρονται στην αναστολή και στη διακοπή της παραγραφής (άρθρα 255 και 260 επ. ΑΚ). Σύμφωνα με την ορθότερη άποψη, τόσο της θεωρίας όσο και της νομολογίας, εφόσον οι περί αναστολής διατάξεις συμβιβάζονται, στη συγκεκριμένη περίπτωση, με τη φύση και το σκοπό, που επιδιώκει η αποσβεστική προθεσμία, μπορούν να τύχουν εφαρμογής οι παραπάνω διατάξεις (βλ. ΑΠ 630/1963, ΝοΒ 12.333, ΑΠ 1037/1974, ΝοΒ 23.619, ΕφΚερκ 57/1969, ΑρχΝομ 21.752, Γ.Μαριδάκη, Διαζύγιον, σελ. 117/123, Κ. Σημαντήρα, Αι αποσβεστικοί προθεσμίαι του ιδιωτικού δικαίου, παρ.86, σελ. 387, φιλ. Τσετσέκου. Η παραγραφή και η αποσβεστική προθεσμία, εκδ. 1991, σελ. 302 επ.). Σύμφωνα με τα παραπάνω, στις περιπτώσεις προσβολής της πατρότητας τέκνου γεννημένου διαρκούντος του γάμου των γονέων του και δικαστικής αναγνώρισης τέκνου γεννημένου εκτός γάμου των γονέων του, όπου οι αγωγές ασκούνται από το ίδιο το ενήλικο τέκνο μετά από την ενιαύσια αποσβεστική προθεσμία των άρθρων 1470 περ.3 και 1483 παρ.1 εδ. β’ ΑΚ, μπορεί να τύχει αναλογικής εφαρμογής το άρθρο 255 ΑΚ, εφόσον αποδειχθεί ότι η άσκηση των αγωγών εντός της προβλεπόμενης από το νόμο αποσβεστικής προθεσμίας εμποδίστηκε από λόγους ανωτέρας βίας. Και αυτό γιατί σκοπός της ρύθμισης του άρθρου 1483 εδ. β’ ΑΚ είναι η ρύθμιση βασικών εννόμων σχέσεων εντός εύλογου χρόνου, όμως ο σκοπός αυτός δεν μπορεί να θίγει δικαιώματα, τα οποία δεν ασκήθηκαν για λόγο, που δεν αφορά ή δεν εξαρτάται από τον ίδιο τον δικαιούχο, καθώς για να επέλθει το αποτέλεσμα από την αποσβεστική προθεσμία απαιτείται η σύμπτωση, εκτός από την παρέλευση ορισμένου χρόνου και του στοιχείου της μη άσκησης του δικαιώματος ή της από το νόμο ή τα μέρη ορισμένης πράξης.

Συνεπώς, αν γίνει δεκτό ότι το άρθρο 255 ΑΚ δεν μπορεί να εφαρμοστεί αναλογικά στην αποσβεστική προθεσμία του άρθρου 1470 περ.3 και 423 εδ. β’ ΑΚ, όταν υπάρχουν συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά, που δικαιολογούν την εφαρμογή αυτή, θα παρατηρηθεί το παράδοξο να έχει πραγματικά το ενήλικο τέκνο την ιδιότητα του ως γνήσιου και να μην είναι σε θέση να επιδιώξει δικαστικά την αναγνώριση του από τον φυσικό του πατέρα, για λόγους που δεν αφορούν το ίδιο, το οποίο είναι και το άμεσα ενδιαφερόμενο για την αναγνώριση. Συνακόλουθα, αυτή είναι η δικαιολογητική αιτία, που επιβάλλει την επέκταση της ρύθμισης του άρθρου 255 ΑΚ και σε αυτή των άρθρων 1470 περ. 3 και 1483 εδ. β’ ΑΚ, τη μετάθεση δηλαδή της αφετηρίας της αποσβεστικής προθεσμίας στο χρόνο που θα εκλείψει το γεγονός της ανώτερης βίας (ΠΠρΑθ 1094/2013, ΠΠρΡοδ 15/2003, 14/2022 ΜΠΡ Λαμίας δημοσιευμένες στη ΝΟΜΟΣ).

Λαμπρινή Σταμέλου, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί