Αναγκαστική εκτέλεση – Καταδίκη σε εκτέλεση πράξης που εξαρτάται μόνο από τη βούληση του οφειλέτη, σύμφωνα με το άρθρ. 946 παρ. 1 ΚΠολΔ – Διαδικασία εκτέλεσης
Σύμφωνα με τη διάταξη της παρ. 1 του άρθ. 946 ΚΠολΔ, αν ο οφειλέτης δεν εκπληρώνει την υποχρέωσή του να επιχειρήσει πράξη που δεν μπορεί να γίνει από τρίτο πρόσωπο και η επιχείρησή της εξαρτάται αποκλειστικά από τη βούληση του οφειλέτη, το Δικαστήριο τον καταδικάζει να εκτελέσει την πράξη και στην περίπτωση που δεν την εκτελέσει, τον καταδικάζει αυτεπαγγέλτως σε χρηματική ποινή έως 50.000 ευρώ και σε προσωπική κράτηση έως ένα (1) έτος. Συνεπώς, η έμμεση εκτέλεση του άρθ. 946 παρ. 1 ΚΠολΔ, μπορεί να υπάρξει μόνο αν εκδοθεί δικαστική καταψηφιστική απόφαση, ενώ οι άλλοι εκτελεστοί τίτλοι του άρθ. 904 παρ. 2 ΚΠολΔ, δεν μπορούν να στηρίξουν την έμμεση αυτή εκτέλεση.
Η καταδίκη κατά το άρθ. 946 παρ. 1 ΚΠολΔ, μπορεί να γίνει από οποιοδήποτε Δικαστήριο δικάζει την κύρια υπόθεση και με οποιαδήποτε διαδικασία δικάζεται η κύρια υπόθεση. Η καταδίκη σε χρηματική ποινή και προσωπική κράτηση χωρεί αυτεπαγγέλτως, υποχρεωτικώς και αθροιστικώς, εφόσον αποδειχθεί η συνδρομή των προϋποθέσεων που τάσσει η παραπάνω διάταξη, ενώ η ευχέρεια του Δικαστηρίου εξαντλείται στον καθορισμό του ποσού της χρηματικής ποινής και της διάρκειας της προσωπικής κράτησης.
Η επιβολή των παραπάνω μέσων της έμμεσης εκτέλεσης της ΚΠολΔ 946 παρ. 1, χωρεί ως εξής: Ο δικαιούχος της απαιτήσεως υπέρ της οποίας έχουν διαταχθεί τα μέσα εξαναγκασμού του άρθ. 946 παρ. 1 ΚΠολΔ, αφότου η απόφαση καταστεί τίτλος εκτελεστός βάσει απογράφου, θα κοινοποιήσει επιταγή προς εκτέλεση, υποχρεωμένου του καθ’ ου όπως, εντός του τριημέρου του άρθ. 926 παρ. 1 ΚΠολΔ, προβεί στην επιχείρηση της πράξης. Μετά την άπρακτη πάροδο της προθεσμίας του άρθ. 926 παρ. 1 ΚΠολΔ, θα πρέπει ο δανειστής να κοινοποιήσει νέα επιταγή για την πληρωμή της χρηματικής ποινής ή την επιβολή της προσωπικής κράτησης, με την οποία αρχίζει η εκτέλεση, και μετά την πάροδο του νέου τριημέρου του άρθ. 926 παρ. 1 ΚΠολΔ, ο δικαιούχος θα προβεί σε εκτέλεση βάσει των άρθ. 951 επόμ. ΚΠολΔ. Δεν απαιτείται βεβαίωση της παράβασης με νέα δικαστική απόφαση[1]. Ειδικότερα, η διάταξη της αποφάσεως περί χρηματικής ποινής θα εκτελεστεί κατά τις διατάξεις των άρθ. 951 επόμ. ΚΠολΔ, περί εκτελέσεως προς ικανοποίηση χρηματικών απαιτήσεων, η, δε, διάταξη περί προσωπικής κρατήσεως θα εκτελεστεί κατά τις διατάξεις των άρθ. 1047 επόμ. ΚΠολΔ.
Αν όμως οφειλέτης, πριν κοινοποιηθεί σε αυτόν η νέα επιταγή, για την πληρωμή της χρηματικής ποινής ή κατά τη διάρκεια της αναγκαστικής εκτέλεσης, συμμορφωθεί με την απόφαση, δηλαδή επιχειρήσει την πράξη στην οποία υποχρεώθηκε με την απόφαση, παύει η περαιτέρω διαδικασία της εκτελέσεως ως άνευ αντικειμένου, και επομένως δεν μπορεί να λάβει χώρα, μετά τη συμμόρφωση του καθ’ ου, εξαναγκασμός του προς είσπραξη της χρηματικής ποινής από τον επισπεύδοντα δανειστή.
Η χρηματική ποινή και η προσωπική κράτηση αποτελούν μέσα έμμεσης εκτέλεσης και χρησιμοποιούνται από το δανειστή προς εξαναγκασμό του οφειλέτη σε εκπλήρωση της αναγνωρισθείσας δικαστικώς υποχρέωσής του. Αν παρά ταύτα, το Δικαστήριο παρέλειψε να απαγγείλει τα εν λόγω εξαναγκαστικά μέσα, ο ενάγων δεν μπορεί με ιδιαίτερη αίτηση να ζητήσει την καταδίκη του οφειλέτη στις ανωτέρω ποινές, καθόσον τέτοιο δικαίωμα δεν παρέχεται στο δανειστή από τη διάταξη της ΚΠολΔ 946 παρ. 1. Στην περίπτωση αυτή, χωρεί μόνο διόρθωση ή συμπλήρωση της απόφασης κατά τα άρθ. 315 επόμ. ΚΠολΔ.
Τέλος, προσήκει να σημειωθεί ότι ο δανειστής μπορεί να χρησιμοποιήσει και τα δύο μέσα της έμμεσης εκτέλεσης ή οποιοδήποτε από αυτά, προς εξαναγκασμό του καθ’ ου, σεβόμενος όμως την αρχή της αναλογικότητας. Σύμφωνα, δε, με την αρχή αυτή, η επιβολή της προσωπικής κράτησης είναι επιτρεπτή, μόνο όταν η χρηματική ποινή δεν μπορεί να θεωρηθεί εκ των προτέρων επαρκής[2].
Αγγελική Πολυδώρου, Δικηγόρος
e-mail: info@efotopoulou.gr
[1] βλ. ΑΠ 395/2016 – ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ
[2] βλ. Χαρούλα Απαλαγάκη, ΄΄Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας΄΄, Ερμηνεία κατ’ άρθρο, Νομική Βιβλιοθήκη, 4η έκδοση, 2016, σελ. 2484 – 2486