Είναι δυνατή η έκδοση δεύτερου απογράφου επί του ίδιου εκτελεστού τίτλου;

Σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 918 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας  ορίζεται ότι: «3. Ένα μόνο απόγραφο δίνεται στον καθένα από εκείνους που έχουν έννομο συμφέρον. Άλλο απόγραφο μπορεί να δοθεί, αν χαθεί εκείνο που δόθηκε ή για άλλο σοβαρό λόγο».

Η έννοια του σοβαρού λόγου αποτελεί αόριστη έννοια, η οποία πρέπει να εξειδικευτεί. Η νομολογία και ειδικότερα η απόφαση 1337/2019 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης έχει δεχτεί ότι: «Σοβαρός λόγος έκδοσης δεύτερου απογράφου συντρέχει όταν ο εκτελεστός τίτλος αφορά περισσότερες απαιτήσεις του ίδιου του δανειστή και το πρώτο απόγραφο εκδόθηκε για μια μόνον απ’ αυτές, ενώ μεταγενέστερα ζητείται να δοθεί απόγραφο για άλλη απαίτηση που βεβαιώνει ο ίδιος εκτελεστός τίτλος, και για την οποία δεν ίσχυε το αρχικό απόγραφο. Επίσης, το δυσανάγνωστο του απογράφου λόγω παρόδου του χρόνου, η βλάβη αυτού (μελάνωση, σχίσιμο) κ.ά., συνηθέστερος όμως λόγος έκδοσης δεύτερου απογράφου είναι η απώλεια του πρώτου (βλ. Βαθρακοκοίλη, άρθ. 918, αριθ. 16, Μπέη, Διαδικασίαι Μονομελούς Πρωτοδικείου, 619)». Σε άλλο σημείο της απόφασης αυτής, το Δικαστήριο δέχτηκε ότι: «Κατά την ανωτέρω διάταξη του άρθρου 918 § 3 ΚΠολΔ, ένα μόνο απόγραφο χορηγείται, προς το σκοπό της προστα­σίας των συμφερόντων του οφειλέτη, για την αποτροπή ταυτόχρονης αναγκαστικής εκτέλεσης σε περισσότερα…… σε διάφορους τόπους κείμενα περιουσιακά στοιχεία και κατ’ ακολουθία άσκοπης πρόσθετης επιβάρυνσης του με αυξημένα έξοδα, εξαιρετικώς δε και δεύτερο σε περίπτωση απώλειας του πρώτου ή συνδρομής άλλου σοβαρού λόγου ή αν προβλέπεται η ακύρωση του. Για τρίτο απόγραφο δεν γίνεται αναφορά στο νόμο, αλλά πρέπει να γίνει δεκτό ότι τα όσα ορίζονται για το δεύτερο απόγραφο εφαρμόζονται και για το τρίτο, όταν, για τους ίδιους λόγους, παρίσταται ανάγκη έκδοσής του. Πάντως, η για την έκδοση του ενός απογράφου διάταξη δεν είναι δημόσιας τάξης, αλλά, όπως αναφέρθηκε, έχει τεθεί προς το συμφέρον του οφειλέτη, γι’ αυτό και είναι δυνατή η με συναίνεση του τελευταίου έκδοση δεύτερου απογράφου. Αλλά και χωρίς τη συναί­νεση του οφειλέτη η χορήγηση δεύτερου απογράφου και η βάσει αυτού ενεργούμενη εκτέλεση δεν είναι άκυρη. Η εκτέλεση όμως του ενός απογράφου καθιστά τυπικώς ανί­σχυρο το άλλο».

Εκ των ως άνω από την κρίση του Δικαστηρίου συνάγεται ο εξαιρετικός χαρακτήρας επί της έκδοσης δεύτερου απογράφου, δεδομένου ότι τίθεται το θέμα της προστασίας του οφειλέτη. Τόσο ο νόμος στο άρθρο 918  του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας που θέτει ως λόγους έκδοσης του δεύτερου απογράφου το αν το πρώτο εξ αυτού έχει χαθεί ή αν συντρέχει σοβαρός λόγος  όσο και η νομολογία, η οποία εξειδικεύει την έννοια του σοβαρού λόγου, αναδεικνύουν τον εξαιρετικό χαρακτήρα επί της έκδοσης δεύτερου απογράφου με γνώμονα το συμφέρον του οφειλέτη. Σε κάθε περίπτωση, όπως έχει κρίνει και η ανωτέρω απόφαση η εκτέλεση  του ενός απογράφου καθιστά τυπικώς ανί­σχυρο το άλλο.

Χαρά Ζούκα, Δικηγόρος

info@efotopoulou.gr