Ποιος νομιμοποιείται παθητικά σε αίτηση ασφαλιστικών μέτρων νομής;
Οι διαφορές γειτονικού δικαίου συχνά επιλύονται προσωρινώς μέσω ασφαλιστικών μέτρων και ειδικότερα βάσει των άρθρων 733 και 734 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, που αφορούν υποθέσεις σχετικά με τη νομή και υπάγονται στην αρμοδιότητα του ειρηνοδικείου. Τίθεται συχνά το ερώτημα κατά ποίου στρέφεται η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων νομής, όταν η διατάραξη αφορά διαφορές γειτονικού δικαίου βάσει των άρθρων 1003 ΑΚ και επόμενα, ήτοι διαφορές από εκπομπές από γειτονικό ακίνητο ή επιβλαβείς εγκαταστάσεις. Στο ερώτημα αυτό απαντά η απόφαση με αριθμό 171/2021 του Ειρηνοδικείου Κω, σύμφωνα με την οποία: «Με το περιεχόμενο αυτό, η αίτηση αρμόδια και παραδεκτά φέρεται προς συζήτηση στο Δικαστήριο αυτό κατ’ άρθρα 733, 734 ΚΠολΔ κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων (682 και επ. ΚΠολΔ) και είναι πλήρως ορισμένη. Όσον αφορά την ενεργητική και παθητική νομιμοποίηση των διαδίκων, που αυτεπαγγέλτως εξετάζεται από το Δικαστήριο, λεκτέα είναι τα εξής: Σύμφωνα με το άρθρο 68 ΚΠολΔ, δικαστική προστασία έχει δικαίωμα να ζητήσει ο έχων έννομο συμφέρον. Από τη διάταξη αυτήν προκύπτει ότι ενεργητικά μεν νομιμοποιείται να ζητήσει έννομη προστασία ο ισχυριζόμενος ότι είναι δικαιούχος του επίδικου δικαιώματος, παθητικά δε εκείνος ο οποίος κατά τους ισχυρισμούς του ενάγοντος μετέχει στην επίδικη έννομη σχέση. Δηλαδή για τη νομιμοποίηση αρκεί μόνον ο ισχυρισμός του ενάγοντος/αιτούντος ότι αυτός και ο αντίδικός του είναι τα υποκείμενα της επίδικης έννομης σχέσης, χωρίς, κατ’ αρχήν, να ασκεί έννομη επιρροή αν ο ισχυρισμός αυτός είναι αληθής. Η έλλειψη νομιμοποίησης εξετάζεται και αυτεπάγγελτα από το δικαστήριο και έχει ως συνέπεια την απόρριψη της αγωγής, ως απαράδεκτης, για έλλειψη διαδικαστικής προϋπόθεσης της δίκης. Εν προκειμένω δεν ελλείπει κάποιο από τα ανωτέρω στοιχεία, ήτοι οι αιτούντες κατά τρόπο ορισμένο ισχυρίζονται ότι είναι δικαιούχοι του επίδικου δικαιώματος και ότι οι καθ’ ων μετέχουν στην επίδικη έννομη σχέση. Η αμφισβήτηση επομένως από τους καθ’ ων των επικαλούμενων από τους αιτούντες θεμελιωτικών της νομιμοποίησης περιστατικών, παρότι χαρακτηρίζεται από αυτούς ως ένσταση έλλειψης ενεργητικής και παθητικής νομιμοποίησης, αποτελεί, κατά την εκτίμηση του παρόντος Δικαστηρίου, άρνηση της ιστορικής βάσης της αίτησης (την οποία έχουν το βάρος να αποδείξουν οι αιτούντες) και ως εκ τούτου εξετάζεται σε μεταγενέστερο στάδιο και όχι στο στάδιο εξέτασης του παραδεκτού. Για τον ανωτέρω λόγο η αίτηση θα πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω ως προς τη νομική βασιμότητά της.»
Χαρά Ζούκα, δικηγόρος
info@efotopoulou.gr