Η προθεσμία αυτή δεν αναστέλλεται κατά το διάστημα της διαδικασίας διαμεσολάβησης. Αν κατά τη διάρκεια της εκκρεμοδικίας και πριν από την κατάθεση προτάσεων οι διάδικοι υπογράψουν συμφωνητικό υπαγωγής σε διαμεσολάβηση, ο διαμεσολαβητής που υπογράφει το συμφωνητικό ενημερώνει το δικαστήριο και η υπόθεση αποσύρεται από το πινάκιο. Κατά τα λοιπά ισχύει η παρ. 1 του άρθρου 9 του ν. 4640/2019 (Α` 190, διορθ. σφαλ. Α` 194). Σε περίπτωση μη υπογραφής πρακτικού επίτευξης συμφωνίας, η υπόθεση επαναφέρεται στο αρμόδιο δικαστήριο με αίτηση στη γραμματεία οποιουδήποτε από τους διαδίκους. Η γραμματεία συντάσσει έκθεση κατάθεσης και προσδιορισμού δικασίμου και ενημερώνει τους διαδίκους με οίκοθεν κλήση, η οποία δύναται να πραγματοποιείται και με ηλεκτρονικά μέσα στη διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου των μερών ή των πληρεξούσιων δικηγόρων τους.”

Ζέτα Μασσέλου, ασκ. δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

The post Μη αναστολή προθεσμιών κατάθεσης προτάσεων και προσθήκης-αντίκρουσης στη διαδικασία της διαμεσολάβησης appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.

Όπως έχει νομολογηθεί παγίως «Κατά τη διάταξη του άρθρου 523 παρ. 1 του KΠολΔ, ο εφεσίβλητος μπορεί, και αφού περάσει η προθεσμία της εφέσεως, να ασκήσει αντέφεση, ως προς τα κεφάλαια της αποφάσεως, που προσβάλλονται με την έφεση και, ως προς εκείνα, που συνέχονται αναγκαστικώς με αυτά, ακόμη και εάν αποδέχθηκε την απόφαση ή παραιτήθηκε από την έφεση. Από τη διάταξη αυτή, σε συνδυασμό και με τη διάταξη του άρθρου 522 του KΠολΔ, προκύπτει ότι, η άσκηση της αντεφέσεως, για να είναι παραδεκτή, πρέπει να αφορά τα κεφάλαια της αποφάσεως, που προσβάλλονται με την έφεση ή τα αναγκαίως με αυτά συνεχόμενα, δηλαδή, η άσκησή της πρέπει να βρίσκεται μέσα στα όρια του μεταβιβαστικού αποτελέσματος της εφέσεως, αφού, με την άσκησή της, δεν μεταβιβάζεται στο σύνολό της η υπόθεση στο δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, αλλά, μόνον, κατά τα διαγραφόμενα από την έφεση όρια.

Κεφάλαιο, κατά την έννοια του άρθρου 523 παρ. 1 του KΠολΔ, όπως, άλλωστε και κατά την ταυτόσημη έννοια του άρθρου 520 παρ. 2 του KΠολΔ, σε σχέση με τους πρόσθετους λόγους της εφέσεως, είναι κάθε οριστική διάταξη της πρωτόδικης αποφάσεως, που κρίνει για το παραδεκτό ή το βάσιμο κάθε αυτοτελούς αιτήσεως παροχής έννομης προστασίας, η οποία εισάγει, αντίστοιχα, ένα ιδιαίτερο αντικείμενο δίκης, διαφοροποιούμενο από τα λοιπά είτε, ως προς το αίτημα είτε, ως προς την ιστορική βάση είτε, ως προς αμφότερους τους παράγοντες, που το οριοθετούν [Μακρίδου «Πρόσθετοι λόγοι εφέσεως κατά τον KΠολΔ», 2000, σ. 42-43]. Αντίθετα, πρόκειται για το αυτό αντικείμενο δίκης και, επομένως και για το αυτό κεφάλαιο της αποφάσεως, όταν υπάρχει ταύτιση, τόσο, ως προς το αίτημα, όσον και, ως προς την ιστορική βάση. Ως αίτηση, πάντως, αυτοτελής δεν νοείται, οπωσδήποτε, το αίτημα της διαδικαστικής πράξεως, δηλαδή, δεν πρόκειται για ισοδύναμους όρους, αλλά, χαρακτηρίζεται, ως αυτοτελής η αίτηση, που εισάγει για κρίση στο Δικαστήριο ένα αυτοτελές και αμφισβητούμενο δικαίωμα.

Εξάλλου, αναγκαίως συνεχόμενα με τα κεφάλαια της αποφάσεως, που εφεσιβλήθηκαν, είναι όσα από τα λοιπά κεφάλαιά της παρουσιάζουν προς τα πρώτα στενή συνάφεια είτε διότι βρίσκονται σε σχέση προδικαστικότητας προς αυτά, δηλαδή, αφορούν προκριματικά – για την παραδοχή τους – ζητήματα, είτε διότι έχουν, ως αντικείμενο, δικαιώματα, που απορρέουν από την αυτή ιστορική αιτία, οπότε και δημιουργείται κίνδυνος αντίθετων ή, απλώς, ασύμβατων αποφάσεων, εάν η κρίση περιορισθεί, μόνο, στα εκκληθέντα κεφάλαια και συμβεί αυτή να είναι αντίθετη προς την κρίση του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, ως προς τα λοιπά απρόσβλητα κεφάλαια της αποφάσεως. […] Περαιτέρω, επί αγωγής αποζημιώσεως από αδικοπραξία (άρθρα 914, 297, 292 ΑΚ), αν ο εκκαλών με την έφεση προσβάλλει την πρωτόδικη απόφαση ως προς την υπαιτιότητα, μπορεί ο εφεσίβλητος να ασκήσει αντέφεση ως προς το κεφάλαιο της αποζημιώσεως για υλικές ζημίες, αλλά και για το κεφάλαιο της χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης, γιατί στο εκκληθέν κεφάλαιο της υπαιτιότητας περιλαμβάνονται και εκείνα της αποζημιώσεως και χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης. Δεν ισχύει, όμως, και το αντίστροφο, δηλαδή αν εκκαλείται μόνον το κεφάλαιο της αποζημιώσεως και της χρηματικής ικανοποιήσεως μόνον αυτό μεταβιβάζεται στο Εφετείο, όχι, δε, και το κεφάλαιο της υπαιτιότητας, γιατί το τελευταίο δεν συνέχεται με τα εν λόγω κεφάλαια. Και τούτο για το λόγο ότι στην περίπτωση αυτή μεταβιβάζονται στο Εφετείο, μόνον, τα κεφάλαια της αποζημιώσεως και χρηματικής ικανοποιήσεως από απόψεως ποσοτικού προσδιορισμού τους, η επί των οποίων διάφορη κρίση του δευτεροβάθμιου δικαστηρίου δεν επιδρά επί εκείνου της υπαιτιότητας και με την έννοια αυτή δεν συνέχονται αναγκαστικώς μετ’ αυτού (ΟλΑΠ 10/2015, ΑΠ 634/2017, ΝΟΜΟΣ).» (811/2025 Εφετείο Αθηνών, NOMOS).

Έλενα Ψαρρού

Δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

The post Άσκηση αντέφεσης ως προς το κεφάλαιο της αποζημίωσεως από αδικοπραξία όταν προσβάλλεται με την έφεση το κεφάλαιο της υπαιτιότητας appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.

Συνακόλουθα, εφόσον κάθε σύζυγος δεν είναι ούτε υπό προθεσμία, ούτε υπό αίρεση δικαιούχος, αλλά έχει απλή προσδοκία κτήσης μελλοντικού δικαιώματος, στην περίπτωση της τριετούς διάστασης, η σχετική για τα αποκτήματα αγωγή δεν ασκείται νομίμως πριν από τη συμπλήρωση της τριετίας, καθόσον δεν έχει εφαρμογή η διάταξη του άρθρου 69 του ΚΠολΔ, ενόψει του ότι δεν είναι γεννημένο το δικαίωμα, όπως απαιτείται κατά νόμο. Στο στάδιο αυτό της προσδοκίας και ευθύς ως οι σχέσεις των συζύγων διαταραχθούν, σε βαθμό ώστε να είναι πιθανή η επιδίωξη της λύσης του γάμου, επειδή είναι ενδεχόμενο ο υπόχρεος σύζυγος να προβεί σε εικονικές αναλήψεις υποχρεώσεων ή σε πραγματικές ή εικονικές διαθέσεις σε τρίτους των περιουσιακών του στοιχείων ή και σε άλλες πράξεις, που αποβλέπουν στη μείωση και εξαφάνιση αυτών, ώστε η απομένουσα σε αυτόν (τελική) περιουσία να είναι ασήμαντη ή έστω μη ουσιωδώς αυξημένη σε σχέση με την αρχική περιουσία του, με συνέπεια να δημιουργείται κίνδυνος για την ικανοποίηση της πιο πάνω αξίωσης του συζύγου του, ο νομοθέτης παρέσχε στο δικαιούχο σύζυγο προς προστασία του: Α) Αυτοτελή ενοχική αξίωση για την παροχή ασφάλειας, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 1402 ΑΚ. Η ασφάλεια που μπορεί να ζητηθεί, σύμφωνα με το τελευταίο αυτό άρθρο, είναι η υποθήκη, το ενέχυρο, η εγγύηση με εγγυητή ή εγγυητική επιστολή αξιόχρεης Τράπεζας ή και να διαταχθεί συντηρητική κατάσχεση των περιουσιακών στοιχείων του συζύγου οφειλέτη. Β) Εμπράγματη εξασφάλιση, κατά το άρθρο 1262 αριθμ.4, με τη δυνατότητα εγγραφής υποθήκης στα ακίνητα του υπόχρεου συζύγου του, με βάση αναγνωριζόμενο σε αυτόν τίτλο από το νόμο. Ο νόμιμος αυτός τίτλος χορηγεί στον δικαιούχο σύζυγο δικαίωμα για την εγγραφή της υποθήκης σε ακίνητα του υπόχρεου συζύγου του ή, ενδεχομένως, των κληρονόμων του, για την εξασφάλιση της απαίτησής του από το άρθρο 1400 ΑΚ, ανεξαρτήτως από το αν αυτή γεννηθεί ή όχι.

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 682 παρ. 1 ΚΠολΔ, κατά την ειδική διαδικασία των άρθρων 683 έως 703 ΚΠολΔ, τα δικαστήρια, σε επείγουσες περιπτώσεις ή για να αποτραπεί επικείμενος κίνδυνος, μπορούν να διατάξουν ασφαλιστικά μέτρα για την εξασφάλιση ή διατήρηση ενός δικαιώματος ή τη ρύθμιση μιας κατάστασης και να τα μεταρρυθμίζουν ή να τα ανακαλούν. Το δικαίωμα είναι δυνατό να εξαρτάται από αίρεση ή προθεσμία. Από τη διάταξη αυτή συνάγεται ότι το δικαίωμα, για την προσωρινή προστασία του οποίου ζητούνται ασφαλιστικά μέτρα, θα πρέπει να έχει ήδη γεννηθεί και ενδεχομένως να τελεί υπό γνήσια δικαιοπρακτική (αναβλητική ή διαλυτική) αίρεση, πάντως όχι υπό αίρεση δικαίου (conditio juris). Αν τελεί υπό αίρεση δικαίου, πράγμα που σημαίνει ότι ακόμη δεν έχει γεννηθεί (ανύπαρκτο δικαίωμα), δεν μπορεί να τύχει ούτε προσωρινής δικαστικής προστασίας με τη βοήθεια του άρθρου 69 ΚΠολΔ, γιατί η διάταξη της παραγράφου 1 εδάφιο ε’ του εν λόγω άρθρου αναφέρεται στην περίπτωση των δικαιοπρακτικών αναβλητικών αιρέσεων και όχι των αιρέσεων δικαίου. Ενόψει των ανωτέρω, γίνεται φανερό ότι ο σύζυγος μπορεί να ζητήσει και τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων για την εξασφάλιση ή διατήρηση του δικαιώματος του από τη διάταξη του άρθρου 1400 ΑΚ. Προϋπόθεση, όμως, είναι να έχει γεννηθεί το δικαίωμά του συμμετοχής στα αποκτήματα, δηλαδή να έχει λυθεί ή ακυρωθεί ο γάμος, ή να έχει συμπληρωθεί τριετής διάσταση. Είναι, όμως, δυνατό να ζητηθεί η λήψη ασφαλιστικών μέτρων για την προστασία και αυτού του ενοχικού δικαιώματος για παροχή ασφαλείας, που προβλέπει το άρθρο 1402 ΑΚ, άρα και πριν από τη γέννηση της αξίωσης του άρθρου 1400 ΑΚ, εφόσον όμως έχει ασκηθεί μία από τις αγωγές που προβλέπει το άρθρο 1402 και συντρέχουν και οι λοιπές προϋποθέσεις λήψης ασφαλιστικών μέτρων, ήτοι βάσιμη πρόβλεψη αξίωσης συμμετοχής στα αποκτήματα και βάσιμος φόβος, ότι κινδυνεύει η αξίωση αυτή εξαιτίας της συμπεριφοράς του υπόχρεου συζύγου ή των κληρονόμων του (ΜΠρΡοδ 288/2024 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, με τις εκεί παραπομπές σε θεωρία και νομολογία).

Περαιτέρω, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 682 επ. ΚΠολΔ, συνάγεται ότι τα ασφαλιστικά μέτρα αποτελούν παρεπόμενο της εκκρεμούς ή μέλλουσας να ανοίγει διαγνωστικής δίκης ως προς το επικαλούμενο ουσιαστικό δικαίωμα και αποβλέπουν στη διασφάλιση, διατήρηση ή προσωρινή ρύθμιση του τελευταίου, μέχρι να συντελεστεί δικαστικά η διάγνωσή του και, συνεπώς, στη διασφάλιση της κοινωνικής ειρήνης. Ειδικότερα, από τη διάταξη του άρθρου 682 παρ. 1 ΚΠολΔ, η οποία ορίζει ότι τα Δικαστήρια σε επείγουσες περιπτώσεις ή για να αποτραπεί επικείμενος κίνδυνος μπορούν να διατάξουν ασφαλιστικά μέτρα για την εξασφάλιση ή διατήρηση δικαιώματος ή τη ρύθμιση κατάστασης, προκύπτει με σαφήνεια ότι, για τη λήψη του απαιτούμενου κάθε φορά ασφαλιστικού μέτρου, πρέπει (α) να υπάρχει επείγουσα γι` αυτό περίπτωση ή ανάγκη αποτροπής επικειμένου κινδύνου και (β) να πιθανολογείται η ύπαρξη δικαιώματος του αιτούντος. Ως επείγουσα περίπτωση ή επικείμενος κίνδυνος νοείται προδήλως η ύπαρξη ασυνήθους ανάγκης έκτακτης δικαστικής προστασίας του διαδίκου, που δικαιολογείται από τη συνδρομή παρόντων πραγματικών περιστατικών (Κάποιου συγκεκριμένου κινδύνου ματαίωσης της απαίτησης ή επείγουσας περίπτωσης της παρούσας στιγμής, η οποία είναι πιεστική και ανεπίδεκτη αναβολής και απαιτεί άμεση ρύθμιση, ώστε να αποφευχθεί η δημιουργία ανεπανόρθωτων ή δύσκολα αναστρέψιμων καταστάσεων. Πρέπει, δε, να σημειωθεί ότι η ως άνω διάταξη αναφέρεται στην επείγουσα περίπτωση και στον επικείμενο κίνδυνο κατά τρόπο γενικό και αφηρημένο, χωρίς να καθορίζει εάν αφορούν στο επίδικο αντικείμενο ή τους διαδίκους, τούτο, δε, δεν διευκρινίσθηκε ούτε κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και, συνεπώς, ενόψει της σιωπής του νόμου, πρέπει να γίνει δεκτό ότι μπορεί οι προϋποθέσεις αυτές να αναφέρονται και στις δύο περιπτώσεις.

Η ύπαρξη ή όχι επείγουσας περίπτωσης ή επικειμένου κινδύνου, για την αποτροπή του οποίου ζητείται να διαταχθεί κάποιο ασφαλιστικό μέτρο, απόκειται, σε κάθε περίπτωση, στην κρίση του κατά νόμο αρμοδίου να διατάξει το ασφαλιστικό μέτρο Δικαστηρίου, κρίση η οποία σχηματίζεται με βάση την πιθανολόγηση. Συγκεκριμένα, επείγουσα περίπτωση νοείται εκείνη η οποία χρειάζεται άμεση ρύθμιση με δικαστική παρέμβαση, λόγω της ανάγκης για τη γρήγορη απόλαυση του ασφαλιστέου ουσιαστικού δικαιώματος από μέρους του δικαιούχου, όπως συμβαίνει όταν η πάροδος του χρόνου μέχρι την άσκηση της τακτικής αγωγής πρόκειται να επιφέρει ουσιώδη βλάβη, οποιοσδήποτε έκτασης, στην υλική φύση του αντικειμένου, πρέπει, δε, να συντρέχει όταν πρόκειται να διαταχθεί προσωρινή ικανοποίηση του ασφαλιστέου δικαιώματος, δηλαδή για την προσωρινή επιδίκαση της απαίτησης (άρθρο 728 επ. ΚΠολΔ) και την προσωρινή ρύθμιση της κατάστασης (άρθρο 731 επ. ΚΠολΔ) .

Επικείμενος, δε, κίνδυνος, που πρέπει να είναι ουσιώδης και αναπότρεπτος, υπάρχει όταν η βλάβη, που απειλείται απ` αυτόν, ενόψει και της βραδείας οριστικής επίλυσης της διαφοράς, είναι πολύ κοντά και επικρέμαται στο πράγμα ή τους διαδίκους, όπως όταν απειλείται προσεχής αποξένωση του οφειλέτη από την περιουσία του, έτσι ώστε να είναι αδύνατη η επίσπευση εναντίον του αναγκαστικής εκτέλεσης όταν κάποτε ο αιτών δανειστής θα αποκτήσει εκτελεστό τίτλο, μετά τον τερματισμό της σχετικής κυρίας διαγνωστικής δίκης, πρέπει, δε, να συντρέχει όταν πρόκειται να διαταχθούν τα άλλα ασφαλιστικά μέτρα, δηλαδή εγγυοδοσία (άρθρο 704 επ. ΚΠολΔ), προσημείωση υποθήκης (άρθρο 706 ΚΠολΔ), συντηρητική κατάσχεση (άρθρο 707 επ. ΚΠολΔ), δικαστική μεσεγγύηση (άρθρο 725 ΚΠολΔ) και σφράγιση (άρθρο 737 ΚΠολΔ). Ωστόσο, μόνη η ελαττωμένη περιουσιακή κατάσταση του καθ’ ου δεν αρκεί για να δικαιολογήσει τη λήψη του ασφαλιστικού μέτρου της συντηρητικής κατάσχεσης. Εξάλλου, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελεί επικείμενο κίνδυνο ή επείγουσα περίπτωση πιθανή μεταβολή στο μέλλον της περιουσιακής κατάστασης κάποιου προσώπου, διότι με τέτοια εκδοχή θα δικαιολογείται η λήψη ασφαλιστικών μέτρων και δη με τη μορφή της συντηρητικής κατάσχεσης ή της εγγραφής προσημείωσης υποθήκης, σε κάθε εκκρεμή αγωγή, ενόψει της ενδεχομένης, κατά την κοινή πείρα και λογική, μεταβολής ή ελάττωσης της περιουσιακής κατάστασης του διαδίκου [32/2026 ΜονΠρΑχαΐας, δημ. σε ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ].

Ελένη Μακροδημήτρη, ασκ. δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

The post Προϋποθέσεις λήψης ασφαλιστικών μέτρων για την εξασφάλιση ή διατήρηση του δικαιώματος συμμετοχής στα αποκτήματα (ΑΚ 1400) appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.

 Επομένως, σαφώς εκ των ανωτέρω προκύπτει ότι οι αντιρρήσεις κατά της εκτέλεσης δεν δύνανται να αντιμάχονται προς το προσωρινό δεδικασμένο που απορρέει από την απόφαση, καθόσον παράπονα κατ` αυτής μόνο με αίτηση ανάκλησης είναι δυνατό να προβληθούν, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις. Λόγο ανακοπής του άρθρου 933 ΚΠολΔ ή και του άρθρου 936 ΚΠολΔ κατά της εκτέλεσης ασφαλιστικών μέτρων θεμελιώνουν κάθε είδους ακυρότητες της προδικασίας ή της κύριας διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης. Ανάλογα αν πρόκειται για αυτοδίκαιη ή μη ακυρότητα δικαιολογείται και η άσκηση αναγνωριστικής ή διαπλαστικής- ανακοπής. Ακυρωτική (διαπλαστική) ανακοπή της απόφασης δικαιολογεί και η επίσπευση εκτέλεσης με βάση απόφαση ασφαλιστικών μέτρων που έχουν αποδυναμωθεί, εξαφανισθεί (π.χ. κατά το άρθρο 734 ΚΠολΔ) ή ανακληθεί (άρθρα 696, 697 ΚΠολΔ), όχι όμως και απόφαση που διέταξε ασφαλιστικά μέτρα τα οποία αυτοδικαίως ήρθησαν (π.χ. κατά το άρθρο 693 παρ. 2 ΚΠολΔ), ενώ δυνατή είναι και η αίτηση επαναφοράς των πραγμάτων στην πρότερα κατάσταση. Επιτρεπτή η άσκηση ανακοπής κατά του κύρους της εκτέλεσης, αν στο μεταξύ αρθεί το ασφαλιστικό μέτρο είτε λόγω μη εμπρόθεσμης άσκησης της αγωγής για την κύρια υπόθεση είτε λόγω ανάκλησης της υπόθεσης. Αν η ανακοπή είναι απλώς αναγνωριστική, δεν υπόκειται σε προθεσμία, ενώ επί διαπλαστικής ανακοπής ισχύουν οι προθεσμίες του άρθρου 934 ΚΠολΔ (ΜΠΑ 1895/2017, ΜΠΘεσ/κης 3626/2017, 3628/2017, ΜΠΡοδ394/2018, ΜΠΣερ 72/2017 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ) [1889/2025 ΜΠΡ ΑΘΗΝΩΝ (ΑΣΦ)].

Η, δε, απόφαση που εκδίδεται επ’ αυτής (ανακοπής), δεν προ­σβάλλεται, κατά τη ρητή διάταξη του άρθρου 699 ΚΠολΔ, η οποία έχει εφαρμογή στην προκειμένη περίπτωση, σύμφωνα με το άρθρο 702 § 2 εδ. α’ ΚΠολΔ, με κανένα ένδικο μέσο και δη, κατά μείζονα λόγο, αφού δεν υπόκειται σε ένδικα μέσα η ίδια η απόφαση που διατάζει τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων, εάν δε ασκηθεί ένδικο μέσο κατά τέτοιας αποφάσεως, απορρίπτεται ως απαράδεκτο (βλ. ΑΠ 298/2003, ΑΠ 1613/2000, ΕφΑθ 5371/2006, ΕφΑθ 11094/1990 ΤΝΠ-Νόμος, Β. Βαθρακοκοίλης, ΚΠολΔ, άρθρο 702, § 14, σ. 166).

Ελένη Μακροδημήτρη, ασκ. δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

The post Εκτελεστότητα αποφάσεων που εκδίδονται κατά τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων – Ανακοπή κι αντιρρήσεις κατά της εκτέλεσης appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.

Η νομολογία των δικαστηρίων μας πολλές φορές έχει απασχοληθεί με το παραπάνω θέμα. Στην περίπτωση της εκμισθώσεως γίνεται διάκριση αν αυτή προέρχεται από επιχείρηση η οποία μέσα στα πλαίσια της σχετικής δραστηριότητας που αναπτύσσει έναντι ανταλλάγματος νοικιάζει σε τρίτους αυτοκίνητα ή αν η εκμίσθωση δε γίνεται από τέτοια επιχείρηση. Η πρώτη κατηγορία, σε αντίθεση με τη δεύτερη, αντιπροσωπεύει το μεγαλύτερο αριθμό περιπτώσεων. Η πλέον πρόσφατη νομολογία του Αρείου Πάγου η οποία σαφώς έλαβε θέση στο θέμα δέχεται ότι κάτοχος δε γίνεται ο μισθωτής, αλλά τέτοια μένει η ίδια η εκμισθώτρια επιχείρηση. Αν η επιχείρηση ασκείται από αφανή εταιρία, ο χαρακτήρας του κατόχου αρμόζει στην αφανή εταίρο που εκμεταλλεύεται το αυτοκίνητο και τούτο γιατί η εταιρεία αυτή στερείται νομικής προσωπικότητας. Δεν έχει σημασία η χρονική διάρκεια της μισθώσεως. Η παλαιότερη νομολογία των δικαστηρίων την οποία αμφισβήτησε η εκμισθώτρια εταιρία θεωρούσε ότι ο μισθωτής γίνεται κάτοχος. Στη νεότερη όμως νομολογία τονίζεται ότι το χρησιμοποιούμενο μίσθωμα είναι αντίστοιχο με τα καθοριζόμενα από ένα σε άλλο άτομο. Την ίδια θέση έχει λάβει και το Εφετείο Αθηνών σε περίπτωση της ιδιότητας ως κατόχου για διάστημα τριών μηνών.

Αντίθετα, με το Ν. 1665/1986 ρυθμίστηκε στην Ελλάδα η χρηματοδοτική μίσθωση (Leasing). Στη σύμβαση αυτή μία από τις υποχρεώσεις του μισθωτή αναφέρεται σε επιδιόρθωση της βλάβης του πράγματος με δικά του έξοδα και στην αντικατάστασή του με άλλο ισάξιο σε περίπτωση καταστροφής ή απωλείας του. Έτσι η ενισχυμένη θέση του μισθωτή τόσο από άποψη υποχρεώσεων όσο και δικαιωμάτων επιβάλλουν το χαρακτηρισμό του ως κατόχου κατά την έννοια του άρθ. 4 Ν. ΓΠΝ/1911. Ο εκμισθωτής του αυτοκινήτου διατηρεί απλώς την ιδιότητα του κυρίου. (ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ από Τροχαία Αυτοκινητικά Ατυχήματα, ΑΘΑΝ. Γ. ΚΡΗΤΙΚΟΥ, 3^η έκδοση, Αθήνα 1998).

Σύμφωνα λοιπόν με την υπ’ αριθμόν 583/2015 απόφαση του Δ΄ Πολτικού τμήματος του Αρείου Πάγου, αναφορικά με την εκμίσθωση αυτοκινήτου: «Κατά τη διάταξη του άρθρου 2 § 2 του Ν. ΓπΝ/1911 “Περί της εκ των αυτοκινήτων ποινικής και αστικής ευθύνης”, που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 114 ΕισΝΑΚ, “κάτοχος αυτοκινήτου θεωρείται πας ο κατά τον χρόνο του ατυχήματος κατέχων το αυτοκίνητον, είτε κατά κυριότητα είτε εκ συμβάσεως, εκμεταλλευόμενος δ’ αυτό εν ιδίω ονόματι ως και ο αυτογνωμόνως επιλαμβανόμενος της κατοχής αυτοκινήτου και χρησιμοποιών τούτο καθ’ οιονδήποτε τρόπον”. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 4 του ιδίου ως άνω νόμου “δια πάσαν υπό του αυτοκινήτου κατά την λειτουργίαν του ζημίαν προς τρίτους ενέχεται εις αποζημιώσεις ο τε οδηγός και ο κατά το άρθρ. 2 κάτοχος, ο δε ιδιοκτήτης εν η περιπτώσει είναι τοιούτος άλλος ή ο κάτοχος ενέχεται μόνον μέχρι της αξίας του αυτοκινήτου, το οποίον παραχωρών εις το ζημιωθέν πρόσωπον, δύναται κατά την κρίσιν του δικαστηρίου να απαλλαχθή κατά πάσης άλλης αποζημιώσεως. Πλειόνων κατόχων ή ιδιοκτητών αυτοκινήτου η ευθύνη κανονίζεται κατά το άρθρο 9 του παρόντος νόμου”. Κατά τη διάταξη δε του άρθρου 9 εδάφ. β’ του εν λόγω νόμου “υπαρχόντων πλειόνων υποχρέων, έκαστος αυτών ευθύνεται ανεξαρτήτως του άλλου, δι’ ο ποσόν κατεδικάσθη, ο δε δικαιωθείς δεν δύναται να λάβη εξ όλων ομού πλέον του ποσού της μεγαλυτέρας καταδίκης, τηρουμένου μεταξύ τούτων του δικαιώματος της αναγωγής κατά τας αρχάς του Αστικού Δικαίου”. Από τις προαναφερόμενες διατάξεις, ενόψει και του σκοπού του εν λόγω νόμου, που απέβλεψε στην αυξημένη και αντικειμενική ευθύνη του κατέχοντος αυτοκίνητο, ως του τιμήματος αυτού για την έναντι των κινδύνων από τη λειτουργία του απόλαυση των ωφελειών του αυτοκινήτου, προκύπτει ότι ως κάτοχος του αυτοκινήτου δεν θεωρείται ο κατά τις διατάξεις του ΑΚ κάτοχος, δηλαδή εκείνος που ασκεί απλώς την φυσική εξουσία επ’ αυτού (ΑΚ 974) αλλά εκείνος που εκμεταλλεύεται το αυτοκίνητο ως ιδιοκτήτης (κύριος ή επικαρπωτής) ή ο δικαιούμενος σε εκμετάλλευση του αυτοκινήτου δυνάμει σύμβασης μετά του κυρίου (λ.χ. μίσθωσης, χρησιδανείου, εταιρίας). Εισάγεται δηλαδή για τον καθορισμό της έννοιας του κατόχου, το στοιχείο της εκμετάλλευσης υπό την έννοια της αποκομιδής από τη λειτουργία του αυτοκινήτου οικονομικού οφέλους, είτε υπό τη μορφή κέρδους, είτε υπό τη μορφή εξυπηρέτησης διαφόρων αναγκών του κατόχου (Ολ.ΑΠ 3/1987 ΝοΒ 1988. 71). Ειδικότερα, στην περίπτωση εκμίσθωσης αυτοκινήτου, δηλαδή παραχώρησης της χρήσης έναντι ανταλλάγματος σε τρίτο πρόσωπο από αυτόν που έχει το σχετικό δικαίωμα, πρέπει να γίνεται διάκριση αν αυτή (εκμίσθωση) προέρχεται από επιχείρηση η οποία μέσα στα πλαίσια της σχετικής δραστηριότητας που αναπτύσσει έναντι ανταλλάγματος νοικιάζει σε τρίτους αυτοκίνητα ή αν η εκμίσθωση δεν γίνεται από τέτοια επιχείρηση. Σε περίπτωση δε που η εκμίσθωση γίνεται από κατά τα άνω επιχείρηση κάτοχος δεν γίνεται ο μισθωτής, αλλά τέτοια μένει η ίδια η εκμισθώτρια επιχείρηση και κατά το χρόνο που χρησιμοποιείται τούτο (αυτοκίνητο) από τον μισθωτή, χωρίς να έχει σημασία η χρονική διάρκεια για την οποία συμφωνήθηκε η εκμίσθωση. Αν, όμως, η εκμίσθωση δεν γίνεται από τέτοια επιχείρηση αλλά από εκείνον που έχει το σχετικό δικαίωμα και ο οποίος είναι συνήθως ο κύριος ή ο επικαρπωτής, τότε και λαμβανομένου υπόψη ότι το θέμα του κατόχου αφορά περισσότερο οικονομική και πραγματική σχέση και λιγότερο νομική, θα πρέπει, για τον χαρακτηρισμό του μισθωτή ως κατόχου κατά την έννοια του άρθρου 4 του Ν. ΓπΝ/1911 (ήτοι του υποχρεούμενου σε αποζημίωση), να συνεκτιμηθούν όλες οι κατά το χρόνο του ατυχήματος συντρέχουσες περιστάσεις και ειδικότερα ποίος αντλεί τα ωφελήματα από τη λειτουργία του αυτοκινήτου, έχει τη δυνατότητα πραγματικής διάθεσης αυτού (χρήση, διεύθυνση, έλεγχο) και βαρύνεται με τα έξοδα της συντήρησης και λειτουργίας του (ήτοι πληρωμής ασφαλίστρων, τελών κυκλοφορίας, δαπανών στάθμευσης, δηλαδή parking, βενζίνης κ.λπ.). Περαιτέρω, με το άρθρο 593 ΑΚ ρυθμίζεται το δικαίωμα του μισθωτή να υπεκμισθώσει το μίσθιο ή να παραχωρήσει τη χρήση του σε άλλον, πράγμα το οποίο (υπεκμίσθωση του μισθίου από το μισθωτή ή παραχώρηση της χρήσης του) δύναται αυτός να ασκήσει ελευθέρως, εκτός αν του απαγορεύθηκε με αντίθετη συμφωνία. Είναι δε η υπομίσθωση νέα σύμβαση μίσθωσης μεταξύ του μισθωτή επέχοντος τη θέση του “εκμισθωτή” και του νέου μισθωτή ως “υπομισθωτή”. Εξάλλου, στα πλαίσια του ως άνω άρθρου 2 § 2 του Ν. ΓπΝ/1911 κρίσιμος είναι ο καθορισμός του προσώπου του κατόχου κατά το χρόνο του ατυχήματος. Κατά το χρόνο αυτό δεν είναι απαραίτητο κάτοχος να είναι ένα και μοναδικό πρόσωπο. Είναι δυνατόν όλα τα στοιχεία του νόμου να συντρέχουν σε περισσότερα πρόσωπα, οπότε τα πρόσωπα αυτά είναι συγχρόνως κάτοχοι (συγκάτοχοι). Πρακτική σημασία της ύπαρξης περισσοτέρων συγκατόχων ενός και του ιδίου αυτοκινήτου είναι η θεμελίωση ευθύνης σε βάρος αμφοτέρων σε περίπτωση ατυχήματος, οπότε, ανεξάρτητα από το ποίος από τους κατόχους οδηγούσε κατά τη στιγμή του ατυχήματος, οι περισσότεροι συγκάτοχοι ευθύνονται ο καθένας εις ολόκληρον. Τούτο δε, δηλαδή η ύπαρξη περισσοτέρων του ενός κατόχων και η εις ολόκληρον ευθύνη εκάστου τούτων, προκύπτει από το ως άνω άρθρο 4 εδάφ. τελευταίο του προαναφερόμενου Ν. ΓπΝ/1911 όπου ρητώς ορίζεται ότι ” … Πλειόνων κατόχων ή ιδιοκτητών του αυτοκινήτου η ευθύνη …”».

Αντίθετα δε, σύμφωνα δε με την υπ’ αριθμόν 42/2023 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, αναφορικά με την χρηματοδοτική μίσθωση (Leasing): «Με το ν. 1665/1986 «Περί συμβάσεων χρηματοδοτικής μισθώσεως» καθιερώθηκε και στην Ελλάδα η σύμβαση χρηματοδοτικής μισθώσεως. Με τον όρο αυτό αποδόθηκε στα ελληνικά ο διεθνώς γνωστός όρος «Leasing», ένας σύγχρονος οικονομικονομικός θεσμός. Με τα άρθρα 1, 2, 3 και 4 του νόμου αυτού, όπως τα τρία πρώτα από αυτά ισχύουν μετά την αντικατάσταση ή τη συμπλήρωσή τους, με το άρθρο 11 παρ. παρ. 1 έως 6 του ν. 2367/1995» ορίζονται, μεταξύ άλλων, ότι, με τη σύμβαση χρηματοδοτικής μισθώσεως, για τη σύναψη της οποίας, απαιτείται έγγραφο, ως συστατικός τύπος, η εκμισθώτρια ανώνυμη εταιρεία, η οποία έχει αποκλειστικό σκοπό τη διενέργεια τέτοιων εργασιών και μετά από ειδική άδεια της Τράπεζας της Ελλάδος, που δημοσιεύεται στο οικείο τεύχος της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως, υποχρεούται να παραχωρεί, έναντι μισθώματος, τη χρήση πράγματος κινητού ή ακινήτου ή και των δύο μαζί, που προορίζεται αποκλειστικώς για την επιχείρηση ή το επάγγελμα του αντισυμβαλλομένου της, παρέχοντας σε αυτόν, συγχρόνως, το δικαίωμα είτε να αγοράσει το πράγμα είτε να ανανεώσει τη μίσθωση για ορισμένο χρόνο. Οι συμβαλλόμενοι έχουν την ευχέρεια να ορίσουν ότι, το δικαίωμα της αγοράς μπορεί να ασκηθεί και πριν από τη λήξη του χρόνου της μισθώσεως. Η διάρκεια της χρηματοδοτικής μισθώσεως είναι πάντοτε ορισμένη και δεν μπορεί να συμφωνηθεί μικρότερη από τρία (3) έτη για τα κινητά. Με το θεσμό της χρηματοδοτικής μισθώσεως δημιουργήθηκε μία νέα μορφή οικονομικής δραστηριότητας, κατά την οποία, ένας κεφαλαιούχος διαθέτει κεφάλαια για την απόκτηση ορισμένων αγαθών, τα οποία, στη συνέχεια, εκμισθώνει, φροντίζοντας, μάλιστα, ώστε, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους να καθορισθούν από αυτόν, που θα τα χρησιμοποιήσει, δηλαδή, από τον μελλοντικό μισθωτή, ο οποίος, έτσι, θα αποκτήσει τη χρήση κεφαλαιουχικού εξοπλισμού μεγάλης αξίας για το επάγγελμα ή την επιχείρησή του, επιλογής του ίδιου, χωρίς να προβεί στην άμεση εκταμίευση σημαντικών κεφαλαίων για την απόκτησή τους. Συνήθως, η εκμισθώτρια εταιρεία αγοράζει, χάριν του μισθωτή, το πράγμα, όπως το έχει επιλέξει ο αντισυμβαλλόμενος μισθωτής, καθισταμένη, ουσιαστικώς, οικονομική κυρία αυτού, χωρίς, όμως, να έχει το πράγμα στην κατοχή της ή να ενδιαφέρεται να το αποκτήσει, ενόψει του ότι, αυτή (εκμισθώτρια) ενδιαφέρεται, μόνο, για την επιστροφή του δαπανηθέντος κεφαλαίου και του κέρδους της, που λαμβάνει χώρα με το μίσθωμα, σε αντίθεση προς τη μίσθωση πράγματος (άρθρο 574 επ. του ΑΚ), όπου το πράγμα προϋπάρχει στην κυριότητα του εκμισθωτή, ο οποίος το απέκτησε, το χρησιμοποιεί και το διαθέτει για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων του. Αντικείμενο χρηματοδοτικής μισθώσεως, κατά την έννοια του άρθρου 1 παρ. 1 του προεκτεθέντος ν. 1665/1986, μπορεί, μεταξύ άλλων, να αποτελέσει και το αυτοκίνητο. Στη χρηματοδοτική αυτή μίσθωση, ο μισθωτής αναλαμβάνει, με τη σύμβαση, τον κίνδυνο της τυχαίας καταστροφής, απώλειας ή βλάβης του πράγματος. Αυτό σημαίνει ότι, στις περιπτώσεις αυτές, είναι υποχρεωμένος να αντικαταστήσει το μίσθιο πράγμα με άλλο ίσης αξίας ή να το επιδιορθώσει με δικά του έξοδα. Η νομική θέση του μισθωτή μοιάζει με τη θέση του αγοραστή, που έχει αποκτήσει την κυριότητα του πράγματος. Ενόψει της νομικής αυτής θέσεως του μισθωτή, πρέπει να γίνει δεκτό, ότι, σε περίπτωση ολικής καταστροφής του πράγματος, για την οποία ευθύνεται τρίτος, τη σχετική αξίωση αποζημιώσεως έχει, όχι, ο εκμισθωτής του αυτοκινήτου, ο οποίος διατηρεί, απλώς, την ιδιότητα του κυρίου, αλλά, ο μισθωτής, ο οποίος, από πλευράς υποχρεώσεων και δικαιωμάτων, χαρακτηρίζεται, ως «κάτοχος», κατά την έννοια του άρθρου 4 του ν. ΓπΝ/1911. Το ίδιο ισχύει και στην περίπτωση επισκευάσιμης ζημίας. Δηλαδή, τη δαπάνη αποκαταστάσεως αυτής, ως και την αποζημίωση για τη μείωση της εμπορικής αξίας του πράγματος (αυτοκινήτου), δικαιούται να απαιτήσει από τον ζημιώσαντα τρίτο, ο μισθωτής. Περαιτέρω, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 2 παρ. 2 του ίδιου ως άνω νόμου, όπως ίσχυε μετά την τροποποίησή του με το ν. 2367/1995: «Συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης μπορούν να συνάπτουν ως εκμισθωτές μόνο ανώνυμες εταιρείες με αποκλειστικό σκοπό τη διενέργεια εργασιών του άρθρου 1 αυτού του νόμου. Για τη σύσταση των εταιρειών αυτών απαιτείται και ειδική άδεια της Τράπεζας της Ελλάδος, που δημοσιεύεται στο οικείο τεύχος της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως…». Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι, ο κάτοχος ενός κινητού πράγματος, δυνάμει συμβάσεως χρηματοδοτικής μισθώσεως, δεν είναι δυνατόν, σύμφωνα με την κρατούσα άποψη, να συνάψει σύμβαση χρηματοδοτικής υπεκμισθώσεως, ως υπεκμισθωτής, αυτή τη φορά, εφόσον δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 2 παρ. 1 ν. 1665/1986, κυρίως, ως προς το πρόσωπο του εκμισθωτή και, επειδή τα μέρη δεν επιδιώκουν με αυτήν κάποιο χρηματοδοτικό σκοπό, στην περίπτωση, δε, τέτοιας μισθώσεως, πρόκειται για απλή και, όχι, για χρηματοδοτική μίσθωση (ΑΠ 1433/2021 δημοσιευμένη στην ΤΝΠ «ΝΟΜΟΣ»).»

Έλενα Ψαρρού

Δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

The post «Κάτοχος» αυτοκινήτου κατά τον ν. ΓπΝ/1911 σε περίπτωση εκμισθώσεως appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.

Για το ορισμένο της αγωγής απόδοσης εγγυοδοσίας, καταβληθείσας κατά τη σύναψη σύμβασης μίσθωσης ακινήτου πρέπει, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 216 του ΚΠολΔ, να αναφέρονται σ’ αυτήν τα εξής: α) η ειδικότερη συμφωνία ως προς τη λειτουργία και την τύχη του ποσού που αποκαλείται ως “εγγύηση”, αν δηλαδή δόθηκε για εξασφάλιση του μισθώματος ή για κάλυψη ζημίας από την μη εκπλήρωση της σύμβασης, είτε ως ποινική ρήτρα, είτε ως συμβατική εγγυοδοσία, ώστε με βάση τα συμφωνηθέντα να κριθεί το ληξιπρόθεσμο του εν λόγω αγωγικού κονδυλίου και β) η απαιτούμενη λήξη της ένδικης μίσθωσης, ώστε να υπάρχει νόμιμος λόγος απόδοσης της εγγύησης (ΑΠ 971/2022, ΑΠ 2058/2017, ΑΠ 986/2023, δημοσιευμένη σε ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).

Αγγελική Λιγοψυχάκη, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

The post Ορισμένο της αγωγής απόδοσης εγγυοδοσίας καταβληθείσας κατά τη σύναψη σύμβασης μίσθωσης appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.

Η οποιαδήποτε υποσχετική σύμβαση (αμφοτεροβαρής ή ετεροβαρής) μπορεί να καταρτιστεί με τη μορφή της σύμβασης υπέρ τρίτου, δηλαδή με κάποια από τις παροχές να κατευθύνεται προς τρίτο μη συμβαλλόμενο μέρος. Ανάλογα αν κατά το περιεχόμενο της σύμβασης υπέρ τρίτου θα αποκτήσει ο τρίτος άμεσο και αυτοτελές δικαίωμα, μπορώντας να απαιτήσει από τον υποσχεθέντα απευθείας εκπλήρωση της παροχής ή μόνο ο δέκτης της υπόσχεσης θα μπορεί να αξιώσει από τον υποσχεθέντα την παροχή προς τον τρίτο, διακρίνεται η σύμβαση υπέρ τρίτου σε γνήσια και μη γνήσια.

Μη γνήσια σύμβαση υπέρ τρίτου (ή νόθος ή ατελής, καταχρηστική ή εξουσιοδοτική) υπάρχει όταν μόνο ο δέκτης της υπόσχεσης έχει το δικαίωμα να απαιτήσει από τον υποσχεθέντα την εκπλήρωση της συμφωνηθείσης παροχής στον τρίτο. Ο τρίτος δεν αποκτά κανένα άμεσο και αυτοτελές δικαίωμα και συνεπώς, δεν μπορεί να εγείρει ευθέως αξιώσεις κατά του υποσχεθέντος. Ο υποσχεθείς αυτή τη δέσμευση αναλαμβάνει και καταβάλλοντας στον τρίτο εκπληρώνει την υποχρέωσή του απέναντι στον αντισυμβαλλόμενό του και ελευθερώνεται.

Γνήσια σύμβαση υπέρ τρίτου (άλλως τέλεια ή δικαιωματική), η οποία είναι και το αντικείμενο της ρύθμισης των άρθρων 410 επ, υπάρχει όταν ο τρίτος αποκτά άμεσα και αυτοτελώς δικαίωμα να απαιτήσει από τον υποσχεθέντα την παροχή και ως εκ τούτου, εκτός από το δικαίωμα του δέκτη της υπόσχεσης να απαιτήσει την καταβολή προς τον τρίτο, υφίσταται και ένα ανεξάρτητο δικαίωμα του ίδιου του τρίτου να απαιτήσει την καταβολή από αυτόν που υποσχέθηκε.

Συγκεκριμένα, σε περίπτωση μη εκπληρώσεως καθυστερημένης ή πλημμελούς εκπληρώσεως της παροχής από μέρους του υποσχεθέντος, ο τρίτος αποκτά το δικαίωμα να απαιτήσει την παροχή απευθείας από αυτόν που υποσχέθηκε, αν αυτό προκύπτει από τη θέληση των μερών που έχουν συμβληθεί ή συνάγεται από τη φύση και το σκοπό της σύμβασης. Τα κριτήρια που τάσσει ο νόμος, για τη γνήσια σύμβαση υπέρ τρίτου είναι η ρητά εκπεφρασμένη ή συναγόμενη βούληση των συμβληθέντων ή η φύση και ο σκοπός της σύμβασης. Η ΑΚ 411 είναι διάταξη ενδοτικού δικαίου και ο θεσμός της σύμβασης υπέρ τρίτου, διέπεται από την αρχή της αυτονομίας της ιδιωτικής βούλησης. Η έρευνα λοιπόν, ως προς τη βούληση των μερών προηγείται και είναι αποφασιστική. Η φύση και ο σκοπός της συμβάσεως έχουν δευτερεύουσα και βοηθητική σημασία, αν δεν προκύπτει σαφής βούληση των μερών. Η θέληση των συμβληθέντων μερών να αποκτήσει ο τρίτος, άμεσο και ανεξάρτητο από την αξίωση του δέκτη της υπόσχεσης, δικαίωμα να απαιτήσει απευθείας την παροχή, πρέπει είτε να εκδηλώνεται ρητά, είτε να συνάγεται ερμηνευτικά. Στην τελευταία περίπτωση τίθεται θέμα ερμηνείας της σύμβασης με βάση τις γενικές διατάξεις των άρθρων 173 και 200 ΑΚ (ΑΠ 232/2023 ΝΟΜΟΣ).Τέλος με τους ερμηνευτικούς κανόνες των άρθρων 173 και 200 του ΑΚ, αίρονται οι ασάφειες ή καλύπτονται τα κενά που διαπιστώνονται στις δικαιοπρακτικές δηλώσεις βουλήσεως των μερών. Οι ερμηνευτικοί αυτοί κανόνες εφαρμόζονται, όταν το δικαστήριο της ουσίας διαπιστώνει ότι υφίσταται κενό στη σύμβαση ή ότι γεννιέται αμφιβολία για την έννοια των δηλώσεων βουλήσεως. Με την εφαρμογή των διατάξεων αυτών θα ανευρεθεί και θα κατανοηθεί το πραγματικό περιεχόμενο μιας δικαιοπραξίας, κατά τρόπο, ώστε τούτο να ανταποκρίνεται στην πραγματική θέληση των δικαιοπρακτούντων (ΑΠ 1324/2018 ΝΟΜΟΣ).

[ΤΡ.ΕΦ.ΠΕΙΡΑΙΩΣ 458/2025 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ]

Βασιλική Φλωκατούλα – δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

The post Σύμβαση υπέρ τρίτου κατ’ άρθρα 410 επ. ΑΚ. και οι διακρίσεις της σε γνήσια και μη γνήσια appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.

Στο άρθρο 1895 Α.Κ., όπως ισχύει μετά την τροποποίησή του με το άρθρο 28 του ν. 1329/1983 ορίζεται ότι: «Οι κατιόντες, όταν κληρονομούν εξ αδιαθέτου, έχουν την υποχρέωση να συνεισφέρουν ο ένας στον άλλον ο,τιδήποτε τους δώρησε ή οπωσδήποτε τους παραχώρησε χωρίς αντάλλαγμα ο κληρονομούμενος, όσο ζούσε, καθώς και ό,τι δαπάνησε για την επαγγελματική μόρφωσή τους, εφόσον αυτό υπερέβαινε ό,τι θα ήταν σύμφωνο με την οικονομική κατάσταση του κληρονομουμένου. Δεν υπάρχει υποχρέωση συνεισφοράς, αν ο κληρονομούμενος το όρισε, όταν έδωσε την παροχή ή έκανε τη δαπάνη». Επομένως συνεισενεκτέα παροχή αποτελεί, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1895 Α.Κ. ό,τι ο κληρονομούμενος δαπάνησε για την επαγγελματική μόρφωση του κατιόντος του, εφόσον αυτό ήταν δυσανάλογο προς την περιουσιακή κατάσταση του κληρονομούμενου μέτρο, για τις παροχές που έλαβαν χώρα πριν την έναρξη ισχύος του ν. 1329/1983 (ήτοι την 18-2-1983) ή υπερέβαινε ό,τι θα ήταν σύμφωνο με την οικονομική κατάσταση του κληρονομούμενο, για τις παροχές που έλαβαν χώρα μετά την 18-2-1983. Οι κατά τη διάταξη του άρθρου 1895 Α.Κ. δαπάνες επαγγελματικής μόρφωσης υπόκεινται σε συνεισφορά μόνο όταν συνιστούν χαριστική επίδοση προς τον κατιόντα και μόνο κατά το ποσό που υπερβαίνουν ό,τι θα ήταν σύμφωνο με την οικονομική κατάσταση (δηλαδή περιουσία και εισοδήματα) του κληρονομουμένου κατά το χρόνο που έγιναν, αφού ληφθούν υπόψη οι η επίδοση και η κλίση προς ορισμένο επάγγελμα του κατιόντος υπέρ του οποίου έγιναν και οι τυχόν ανάγκες των λοιπών κατιόντων για επαγγελματική μόρφωση (Απ. Γεωργιάδης, Σύντομη Ερμηνεία του Αστικού Κώδικα, 2013, τ. II, υπό άρθρο 1895, σελ. 1453-1454). Για να είναι ορισμένος ο ισχυρισμός κατιόντος να συνεισφέρει άλλος κατιών στην κληρονομιά, ό,τι δαπάνησε ο κληρονομούμενος για την επαγγελματική μόρφωση του, επειδή η εν λόγω δαπάνη υπερέβη το ανάλογο με την περιουσιακή κατάσταση του κληρονομουμένου μέτρο (για τις γενόμενες πριν την 18-2-1983 παροχές) ή ό,τι θα ήταν σύμφωνο με την οικονομική κατάσταση του κληρονομουμένου (για τις γενόμενες μετά την 18-2-1983 παροχές), απαιτείται, να αναφέρεται, εκτός από άλλα και ότι η σχετική δαπάνη υπερέβη το παραπάνω μέτρο ή ό,τι θα ήταν σύμφωνο με την οικονομική κατάσταση του κληρονομουμένου, όπως και οι πρόσοδοι του κληρονομουμένου από την περιουσία του κατά την κρίσιμη εποχή, προκειμένου να διαπιστωθεί, με βάση τις προσόδους αυτές και την τυχόν ύπαρξη και άλλων κατιόντων με όμοιες ανάγκες, αν, πράγματι, έλαβε χώρα υπέρβαση του ανωτέρω μέτρου και, σε καταφατική περίπτωση, το μέγεθος της υπέρβασης αυτής [Εφ. Ιωαν. 48/2009, ΕλλΔνη 2009, 1500, ΕΦ ΠΑΤΡΩΝ (ΜΟΝ) 442/2023 – δημοσιευμένη σε ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ].

Αγγελική Λιγοψυχάκη, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

The post Συνεισενεκτέα παροχή σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1895 ΑΚ appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.

Τα στοιχεία αυτά, (τιμή χρυσής λίρας και τιμάριθμος) δεν είναι αναγκαίο να διαλαμβάνει αναλυτικά στον ισχυρισμό του ο διάδικος, ο οποίος ζητεί την αναγωγή της αξίας παροχής που έγινε από τον κληρονομούμενο, από την αξία του χρόνου που έγινε, στην αξία του χρόνου θανάτου του κληρονομούμενου, διότι αυτά θα προκύψουν από τα αποδεικτικά μέσα, που οι διάδικοι θα επικαλεστούν και προσκομίσουν, ενώ το δικαστήριο μπορεί να προσφύγει και στα διδάγματα της κοινής πείρας για την ανάλυση των σχετικών αποδείξεων. Είναι δε τα διδάγματα της κοινής πείρας γενικές αρχές, που συνάγονται επαγωγικά από την καθημερινή παρατήρηση της εμπειρικής πραγματικότητας, τη συμμετοχή στις συναλλαγές και τις γενικές τεχνικές ή επιστημονικές γνώσεις, οι οποίες έχουν γίνει κοινό κτήμα και χρησιμοποιούνται από το δικαστήριο για την εξειδίκευση των αορίστων νομικών εννοιών και για τη συναγωγή δικαστικών τεκμηρίων ή την εκτίμηση των αποδείξεων και δεν χρειάζεται να γίνει επίκληση και απόδειξη των, αλλά εφαρμόζονται αυτεπάγγελτα από το δικαστήριο. Έτσι με βάση και τα διδάγματα της κοινής πείρας για την αναγωγή της αξίας της παροχής, που έγινε από τον κληρονομούμενο από τον χρόνο της παροχής στο χρόνου του θανάτου του κληρονομούμενου, μπορεί να ληφθεί υπόψη η αγοραστική αξία της χρυσής λίρας κατά το χρόνο της παροχής και ακολούθως κατά το χρόνο του θανάτου του κληρονομούμενου και η μεταξύ των σύγκριση καθώς και η χωρήσασα στο μεταξύ μεταβολή (αύξηση) του τιμάριθμου, τα στοιχεία δε αυτά δεν είναι αναγκαίο να εκτίθενται στην αγωγή [204/2023 ΕΦ ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΟΥ (ΜΟΝ), 910/2013 ΜΠΡ ΑΘΗΝΩΝ, ΑΠ 874/2011, ΑΠ 1233/2009, ΝΟΜΟΣ].

Αγγελική Λιγοψυχάκη, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

The post Αξία της προστιθέμενης στην κληρονομιά παροχής κατά το άρθρο 1831 παρ. 2 ΑΚ σε περίπτωση που επήλθε μετά την παροχή και μέχρι τον χρόνο του θανάτου του κληρονομούμενου ουσιώδης υποτίμηση του νομίσματος appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.

Περαιτέρω, από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1825, 1826, 1830, 1831 και 1835 του ΑΚ προκύπτει ότι η ιδιότητα του δωρεοδόχου ως μεριδούχου του κληρονομουμένου ή τρίτου, προκειμένου η προς αυτόν δωρεά να χαρακτηριστεί ως γενομένη προς μεριδούχο ή προς τρίτο και να κριθεί αν αυτή προστίθεται με το άρθρο 1831 παρ. 2 του ΑΚ για τον υπολογισμό της νόμιμης μοίρας άλλου μεριδούχου και, σε περίπτωση ανεπάρκειας της κληρονομιάς, ανατρέπεται με το άρθρο 1835 του ΑΚ ή όχι, αφού ο νόμος ρυθμίζει διαφορετικά καθεμιά από τις κατηγορίες αυτές δωρεών, κρίνεται κατά τον χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου, που είναι και ο χρόνος επαγωγής της κληρονομιάς. Αρκεί, δηλαδή, ο δωρεοδόχος να είναι in concreto μεριδούχος του δωρητή κατά τον χρόνο του θανάτου του ώστε η δωρεά που έλαβε από αυτόν όσο ζούσε να χαρακτηριστεί ως γενομένη προς μεριδούχο και να τύχει της μεταχειρίσεως που ο νόμος επιφυλάσσει γι` αυτή την κατηγορία δωρεών χάριν προστασίας της νόμιμης μοίρας των λοιπών μεριδούχων.

Τούτο σημαίνει ότι τυχόν μεταγενέστερη αποποίηση της κληρονομιάς από τον δωρεοδόχο-μεριδούχο του δωρητή, μολονότι, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 1825 παρ. 2 και 1856 του ΑΚ, αναιρεί εξ υπαρχής την επαγωγή της κληρονομιάς που έγινε σε αυτόν, δεν μετατάσσει τη δωρεά από την κατηγορία των δωρεών προς μεριδούχους σε εκείνη των δωρεών προς τρίτους, ο συνυπολογισμός και η ανατροπή των οποίων υπόκεινται στους προαναφερόμενους (χρονικό και ποιοτικό) περιορισμούς. Τούτο δε διότι, υπό την αντίθετη εκδοχή, ο δωρεοδόχος-μεριδούχος θα μπορούσε, αποποιούμενος την κληρονομιά του δωρητή, να εξαιρεί από τον συνυπολογισμό, για τον προσδιορισμό της νόμιμης μοίρας άλλων μεριδούχων, και, σε περίπτωση ανεπάρκειας της κληρονομιάς, από την μέμψη, δωρεές που έλαβε από αυτόν σε χρόνο πέραν της δεκαετίας από τον θάνατό του, μετατάσσοντάς τις από την κατηγορία των δωρεών προς μεριδούχους σε εκείνη των δωρεών προς τρίτους, και έτσι να φαλκιδεύει το δικαίωμα της νόμιμης μοίρας τους, στην προστασία του οποίου αποβλέπουν οι αναγκαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 1831 και 1835 του ΑΚ, με το να στερούν από τον κληρονομούμενο τη δυνατότητα να εξαιρεί τις δωρεές αυτές από το συνυπολογισμό για να ζημιωθούν άλλοι μεριδούχοι. Άλλωστε, αφού ο νόμος απαγορεύει τούτο στον κληρονομούμενο δωρητή χάριν προστασίας της νόμιμης μοίρας, κατά μείζονα λόγο δεν μπορεί να το επιτρέπει στον ωφεληθέντα από τη δωρεά δωρεοδόχο (βλ. ad hoc μελέτη Απ. Τασίκα σε Αρμ 2017 σελ. 2064). [5945/2018 ΕΦ ΑΘΗΝΩΝ (ΜΟΝ), δημοσιευμένη σε ΤΝΠ ΝΜΟΣ].

Αγγελική Λιγοψυχάκη, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

The post Κρίσιμος χρόνος ιδιότητας δωρεοδόχου ως μεριδούχου του κληρονομουμένου προκειμένου η προς αυτόν δωρεά να χαρακτηριστεί ως γενομένη προς μεριδούχο κατ’ άρθρο 1831 παρ. 2 του ΑΚ appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.