Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών » evgenia

Κατάσχεση εις χείρας τρίτου – Προϋποθέσεις του κύρους αυτής

evgenia — Fri, 10 Jul 2026 06:56:18 +0000

Από την ερμηνεία της διάταξης του άρθρου 904 του ΚΠολΔ συνάγεται ότι η ύπαρξη εκτελεστού τίτλου, δηλαδή εγγράφου που αποδεικνύει δικαίωμα και παρέχει στον ενδιαφερόμενο την εξουσία να ζητήσει την επέμβαση των κρατικών οργάνων για το σκοπό της ικανοποίησής του, νομιμοποιεί και οριοθετεί την άσκηση της κρατικής εξουσίας στο χώρο της αναγκαστικής ικανοποίησης των αξιώσεων (Νικόπουλο σε Κεραμέα/Κονδύλη/Νίκα, ΚΠολΔ, άρθ. 904, αριθ. 1). Από την ερμηνεία της διάταξης του άρθρου 924 του ΚΠολΔ, προκύπτει ότι η επιταγή αποτελεί εξώδικη πρόσκληση του δανειστή προς τον οφειλέτη ορισμένης παροχής, για την οποία υπάρχει εκτελεστός τίτλος. Η επίδοση επιταγής προς εκτέλεση κινεί, σύμφωνα με το άρθρο 924 ΚΠολΔ, τη διαδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης, ως εξώδικη διαδικαστική πράξη έχει δικονομικές (άρθ. 924 παρ. 1, 926 2, 932 ΚΠολΔ) και ουσιαστικές (άρθρα 264, 340 ΑΚ) συνέπειες, οι οποίες επέρχονται και στην περίπτωση επίδοσης δικονομικά άκυρης επιταγής προς εκτέλεση και δεν αίρονται παρά μόνο με την ακύρωση της από το δικαστήριο ή με παραίτηση από την επιταγή (ΑΠ 80/2004, ΑΠ 614/2001). Ειδικότερα, ως προς την τελευταία (παραίτηση), μπορεί να γίνει παραίτηση από την επιταγή, η οποία έχει ως αποτέλεσμα να θεωρείται πως δεν ασκήθηκε η επιταγή (δεν πραγματοποιήθηκε η επίδοση αυτής), όμως μόνη η επίδοση νέας επιταγής δεν υποδηλώνει παραίτηση από την προηγούμενη ή μέρους κονδυλίου αυτής (πρβλ. ΑΠ 80/2004, ΕφΑθ 8180/2004 ό.π.).

Περαιτέρω, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 982-990 του ΚΠολΔ, προκύπτει ότι στην κατάσχεση στα χέρια τρίτου μετέχουν τρία πρόσωπα, ήτοι ο δανειστής που είναι ο κατά το ουσιαστικό δίκαιο δικαιούχος χρηματικής απαίτησης, ο οποίος διαθέτει εκτελεστό τίτλο, ο οφειλέτης, ο οποίος λαμβάνει τη θέση του καθ` ου η εκτέλεση και είναι, αφενός οφειλέτης της απαίτησης του επισπεύδοντος δανειστή, και αφετέρου δικαιούχος της κατασχετέας απαίτησης και, τέλος, ο τρίτος, φυσικό ή νομικό πρόσωπο, ο οποίος δυνάμει ορισμένης έννομης σχέσης με τον οφειλέτη είναι κάτοχος του, κατά το άρθρο 982 παρ. 1 ΚΠολΔ, αντικειμένου της κατάσχεσης, που ανήκει στον οφειλέτη – καθ` ου η εκτέλεση. Αντικείμενο της κατάσχεσης στα χέρια τρίτου δυνατόν να είναι οιαδήποτε χρηματική απαίτηση του καθ` ου η εκτέλεση, που δεν εξαρτάται από αντιπαροχή και της οποίας τα παραγωγικά γεγονότα έχουν συντελεσθεί κατά τον χρόνο της κατάσχεσης (I. Μπρίνιας, Αναγκαστική Εκτέλεσις, Εκδοση Β`, τόμος Γ`, στο άρθρο 982, 442, 442α, 443 επ.). Από το συνδυασμό των άρθρων 933, 934 παρ. 1-2, 982, 983 1-2, 984-990 ΚΠολΔ προκύπτουν τα ακόλουθα: Η κατάσχεση «εις χείρας τρίτου» εντοπίζεται σε μία και μόνη διαδικαστική πράξη, δηλαδή στην επίδοση του κατασχετηρίου εγγράφου στον τρίτο. Από και με την επίδοση αυτή ολοκληρώνεται η κατάσχεση και παράγει τις έννομες συνέπειές της. Επομένως, χρόνος επιβολής της κατάσχεσης είναι η επίδοση του κατασχετηρίου εγγράφου προς τον τρίτο, η οποία μπορεί να γίνει οποτεδήποτε, με τήρηση των διατάξεων των άρθρων 122 επ. του ίδιου κώδικα. Με αφετηρία την επίδοση αυτή υπολογίζεται η οκταήμερη προθεσμία του άρθρου 983 παρ. 2 του ίδιου κώδικα για την επίδοση του κατασχετηρίου και προς τον καθ` ου η εκτέλεση οφειλέτη, του επισπεύδοντος, όμως τήρηση ανάλογης προθεσμίας δεν απαιτείται εάν η επίδοση προς τον καθ` ου η εκτέλεση έχει προηγηθεί εκείνης προς τον τρίτο. Η παράλειψη της επίδοσης προς τον καθ` ου η εκτέλεση επιφέρει όχι ανυπόστατο, αλλά ακυρότητα της κατάσχεσης, κηρυσσόμενη με δικαστική απόφαση μετά από ανακοπή του άρθρ. 933 του ΚΠολΔ (ΑΠ 197/2005). Όμως, από το χρόνο της επίδοσης του κατασχετηρίου στον καθ` ου η εκτέλεση – οφειλέτη κρίνονται αφενός η ιδιότητα αυτού ως δανειστή και αφετέρου η νομική δέσμευση, με απαγόρευση διάθεσης του κατασχεθέντος που επέρχεται ακόμη και αν το κατασχετήριο δεν επιδόθηκε στον τρίτο (I. Μπρίνια, ό.π., στα άρθρα 983, 448α-450 και 984, παρ. 452).

Ενόψει του ότι η κατάσχεση στα χέρια τρίτου ανήκει στην ύλη της αναγκαστικής εκτέλεσης, και αποτελεί μέσο αυτής προς ικανοποίηση χρηματικών απαιτήσεων, εφαρμόζονται οι διατάξεις των άρθρων 904 έως 940 ΚΠολΔ. Έτσι, για την επιβολή κατάσχεσης στα χέρια τρίτου, εκτός από τη σύνταξη χαρακτήρα της διάταξης του άρθρου 924 ΚΠολΔ, η οποία εφαρμόζεται σε κάθε είδος και κάθε μέσο αναγκαστικής εκτέλεσης, και της μη ύπαρξης αντίθετης ειδικής ρύθμισης στις διατάξεις που διέπουν την κατάσχεση στα χέρια τρίτου, η επίδοση επιταγής (Β. Βαθρακοκοίλης, ΚΠολΔ, άρθ. 924 αριθ, 35, contra: ΕφΑθ 557/1970, Αρμ 24. 717) και η διενέργεια πράξης εκτέλεσης μέσα στο έτος από την επίδοσή της προς τον καθ` ου η εκτέλεση – οφειλέτη, με ποινή ακυρότητος της κατάσχεσης, και μάλιστα χωρίς τη συνδρομή του στοιχείου της βλάβης, η οποία, όμως, απαγγέλλεται μετά από άσκηση σχετικής ανακοπής (I. Μπρίνια, ό.π., άρθ. 982, 441 και άρθ. 926, 129).

Ελένη Μακροδημήτρη, ασκ. δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

The post Κατάσχεση εις χείρας τρίτου – Προϋποθέσεις του κύρους αυτής appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.

Η αναγκαιότητα προηγούμενης κοινοποίησης του αποσπάσματος του βεβαιωτικού καταλόγου για την οριστικοποίηση του νόμιμου τίτλου – Η μη οριστικοποίηση του νόμιμου τίτλου ως λόγος ακυρότητας της ταμειακής βεβαίωσης

evgenia — Thu, 09 Jul 2026 07:33:34 +0000

Σύμφωνα με το άρθρο 2 παρ. 4 του ΚΕΔΕ, νόμιμο τίτλο αποτελεί η πράξη καταλογισμού χρηματικού ποσού εις βάρος διοικουμένου που εντοπίζεται σε δημόσιο έγγραφο, το οποίο εκδίδεται από την αρμόδια αρχή και ενσωματώνει την ατομική διοικητική πράξη, από αυτόν δε τον τίτλο, με τη συνδρομή των δημοσίων ή ιδιωτικών εγγράφων που τον συνοδεύουν, αποδεικνύεται ή πιθανολογείται βέβαια και εκκαθαρισμένη απαίτηση, συνακόλουθα σε αυτόν πρέπει να αναφέρεται η ακριβής αιτία της οφειλής, ώστε σε περίπτωση αμφισβητήσεως να είναι δυνατός ο δικαστικός έλεγχος. Τούτο δε, διότι με βάση το νόμιμο τίτλο είναι δυνατόν να επισπευσθεί αναγκαστική εκτέλεση, χωρίς να έχει προηγηθεί διαγνωστική δίκη και έκδοση δικαστικής απόφασης, που θα καθιστούσε σαφείς την αιτία ή τις επιμέρους αιτίες του φερόμενου ως οφειλόμενου συνολικού χρέους. Από τη βεβαίωση ως νόμιμο τίτλο εισπράξεως (βεβαίωση υπό ευρεία έννοια), διακρίνεται η ταμειακή βεβαίωση (βεβαίωση υπό στενή έννοια), που είναι αναγκαία για να μπορεί να επιδιωχθεί η είσπραξη της απαιτήσεως του Δημοσίου, δηλαδή συνιστά αυτή τίτλο εκτέλεσης. Ο νόμιμος τίτλος δεν συμπίπτει με την ταμειακή βεβαίωση, πλην μεταξύ τους υφίσταται στενή αιτιακή σχέση, ώστε σε περίπτωση που η ταμειακή βεβαίωση δεν στηρίζεται σε νόμιμο τίτλο, να είναι αυτή ακυρωτέα (2479/2026 ΜΠρΑθ, πρβλ, αναφορικά με όμοιου περιεχομένου ρυθμίσεις του προϊσχύσαντος ΚΕΔΕ, ΝΔ 356/1974, ΜΠρΘεσσαλ 3050/2023, Α` δημοσίευση ΝΟΜΟΣ, ΕφΠειρ 130/2022, Α` δημοσίευση ΝΟΜΟΣ). Από τη συνδυασμένη ερμηνεία των διατάξεων του άρθρου 167 του κυρωθέντος με το άρθρο πρώτο του ν. 3463/2006 (Φ.Ε.Κ. Α`114) Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων, των άρθρων 2 και 4 του Κώδικα Εισπράξεως Δημοσίων Εσόδων, των άρθρων 4 και 52 του β.δ/τος της 17.5/15.6.1959 «περί οικονομικής Διοικήσεως και Λογιστικού των Δήμων και Κοινοτήτων» (Α`114) και του άρθρου 22 του ν.δ/τος 318/1969 (Α`212) συνάγεται ότι η εγγραφή οφειλέτη στους βεβαιωτικούς καταλόγους των δήμων συνιστά την εν ευρεία εννοία βεβαίωση της οφειλής του, προερχομένης από δημοτικό φόρο, τέλος ή πρόστιμο, η οποία ακολουθείται από τη γνωστοποίηση του οικείου αποσπάσματος σε αυτόν. Κατά της καταλογιστικής αυτής πράξης αυτοτελούς δημοτικού φόρου, τέλους ή προστίμου, δύναται να ασκηθεί προσφυγή ενώπιον του αρμόδιου Διοικητικού Πρωτοδικείου, εντός της οριζόμενης στον νόμο προθεσμίας (πρβλ. Σ.τ. Ε. 2104/2014, 3378/2012, 2281/2000 Ολομ. κ.ά.).

Περαιτέρω, από τις ίδιες διατάξεις συνάγεται ότι, για να αποτελέσει η εγγραφή οφειλής από φόρους και τέλη, στον χρηματικό κατάλογο του οικείου δήμου, τον πλήρη νόμιμο τίτλο προς ταμειακή βεβαίωση και είσπραξη αυτής, απαιτείται η προηγούμενη οριστικοποίηση της εν λόγω εγγραφής, η οποία επέρχεται με τη νόμιμη κοινοποίηση, επί αποδείξει, αποσπάσματος του οικείου καταλόγου στον οφειλέτη, ώστε να καταστεί δυνατή η άσκηση κατ’ αυτού προσφυγής (βλ. Σ.τ. Ε. 60/2010, 609/2004 επταμ., 3625-6, 2542/2006, 4006/2005, 1012/2002, Δ.Εφ. ΑΘ. 1999/2022, 2264/2021). Συνεπώς, η εγγραφή στον χρηματικό-βεβαιωτικό κατάλογο, πριν την οριστικοποίησή της με τον πιο πάνω τρόπο, δεν δύναται να αποτελέσει νόμιμο τίτλο προς είσπραξη του εσόδου και, κατ’ ακολουθία, η ταμειακή βεβαίωση αυτού είναι μη νόμιμη και ακυρωτέα (πρβλ. Σ.τ.Ε. 3213/2013, 3378/2012, Δ.Εφ. ΑΘ. 1999/2022, 2264/2021 κ.ά.).

Ωσαύτως, στο άρθρο 22 του ίδιου ν.δ/τος, όπως η παρ. 2 αυτού αντικαταστάθηκε από την παρ. 3 του άρθρου 61 του ν. 1416/1984, προβλέπεται ότι: «1. … 2. Απόσπασμα των βεβαιωτικών καταλόγων κοινοποιείται με απόδειξη στο φορολογούμενο, για ποσό μεγαλύτερο από δέκα χιλιάδες δραχμές… 3. Αντίγραφον του βεβαιωτικού καταλόγου αποστέλλεται, συγχρόνως με την ενέργειαν των κοινοποιήσεων εις τον ταμίαν δια την βεβαίωσιν του εσόδου. Μετά την πάροδον της, δια την άσκησιν προσφυγής κατά των βεβαιωτικών καταλόγων, προθεσμίας, η δημοτική ή κοινοτική υπηρεσία αποστέλλει εις τον ταμίαν πίνακα εμφαίνοντα τα ονοματεπώνυμα των ασκησάντων προσφυγήν μετά μνείας του αριθμού υφ’ ον ούτοι φέρονται εγγεγραμμένοι εις τον βεβαιωτικόν κατάλογον. Ο ταμίας, βάσει του πίνακος τούτου, αναστέλλει την είσπραξιν των αφορώντων εις τους προσφυγόντας ποσών, γνωστοποιεί δε εις τους υπολοίπους το χρέος των, κατά τας διατάξεις του άρθρου 41 του Ν.Δ. 4260/62». Περαιτέρω, η παρ. 1 του άρθρου 61 του ν. 1416/1984 ορίζει ότι: «Η άσκηση προσφυγής κατά πράξης βεβαίωσης δημοτικών ή κοινοτικών φόρων, τελών, δικαιωμάτων και εισφορών δεν αναστέλλει την είσπραξη του ποσού που βεβαιώθηκε, εφόσον η βεβαίωση αυτή στηρίχθηκε σε στοιχεία που δηλώθηκαν από τον υπόχρεο στο δήμο ή την κοινότητα ή σε άλλη αρχή ή υπηρεσία του δημόσιου τομέα». Εξάλλου, οι διαφορές από τη δημοτική και κοινοτική φορολογία γενικώς, καθώς και εκείνες που αναφύονται κατά την εφαρμογή της νομοθεσίας που αφορά στην είσπραξη των δημοσίων εσόδων υπήχθησαν στη δικαιοδοσία των διοικητικών δικαστηρίων με το άρθρο 1 παρ. 1 και 2 περ. α΄ και ια΄ του ν. 1406/1983 (Α΄ 14), αντιστοίχως. Προπαρατεθείσης διατάξεως του άρθρου 61 του ν. 1416/1984, ερμηνευομένης σύμφωνα με το άρθρο 20 παρ. 1 του Συντάγματος, η άσκηση προσφυγής καθώς η άσκηση προσφυγής κατά πράξεως βεβαιώσεως δημοτικών ή κοινοτικών φόρων, τελών, δικαιωμάτων και εισφορών, καθώς και η προθεσμία ασκήσεως αυτής δεν αναστέλλει μεν την εν ευρεία εννοία βεβαίωση της σχετικής οφειλής, αναστέλλει όμως την εν στενή εννοία βεβαίωση αυτής, τούτο δε ισχύει και στην περίπτωση που η βεβαίωση στηρίχθηκε σε στοιχεία που δηλώθηκαν από τον υπόχρεο στο δήμο ή την κοινότητα ή σε άλλη αρχή ή υπηρεσία του δημόσιου τομέα (πρβλ. ΣτΕ 2104/2014, ΣτΕ 2281/2000 Ολ., 2982/2007 7μ.).

Ελένη Μακροδημήτρη, ασκ. δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

The post Η αναγκαιότητα προηγούμενης κοινοποίησης του αποσπάσματος του βεβαιωτικού καταλόγου για την οριστικοποίηση του νόμιμου τίτλου – Η μη οριστικοποίηση του νόμιμου τίτλου ως λόγος ακυρότητας της ταμειακής βεβαίωσης appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.

Προθεσμία ανακοπής στην περίπτωση κατάσχεσης εις χείρας τρίτου

evgenia — Wed, 08 Jul 2026 12:30:56 +0000

Από τον συνδυασμό των άρθρων 933 παρ. 1, 934, 982 παρ. 1, 983 παρ. 1-2, 984-990 ΚΠολΔ προκύπτουν τα ακόλουθα: Η κατάσχεση «εις χείρας τρίτου» εντοπίζεται σε μία και μόνη διαδικαστική πράξη, δηλαδή στην επίδοση του κατασχετηρίου εγγράφου στον τρίτο. Αν ο τρίτος προβεί σε καταφατική δήλωση προβλέπεται διαδικασία εξόφλησης του κατασχόντος είτε απευθείας από τον τρίτο είτε με διανομή του ποσού μέσω συμβολαιογράφου (988 παρ. 1 ΚΠολΔ). Ο δε οφειλέτης μπορεί, σύμφωνα με το άρθρο 934 παρ. 1α ΚΠολΔ όπως ισχύει μετά τον Ν. 4335/2015, να ασκήσει ανακοπή σε προθεσμία 45 ημερών απ’ την επιβολή της κατάσχεσης. Το απώτερο όμως αυτό χρονικό σημείο άσκησης της ανακοπής από τον οφειλέτη πρέπει να συνδεθεί με την εκπνοή της προβλεπόμενης από το άρθρο 988 παρ. 1α ΚΠολΔ προθεσμίας, οπότε συντελείται η αναγκαστική εκχώρηση της απαίτησης του οφειλέτη προς τον κατασχόντα και ο τελευταίος αποκτά τον κατ’ άρθρο 989 εκτελεστό τίτλο σε βάρος του τρίτου. Ειδικότερα, επί αναγκαστικής κατάσχεσης χρηματικής απαίτησης εις χείρας τρίτου, η αναγκαστική εκχώρηση της απαίτησης του οφειλέτη προς τον κατάσχοντα, σε περίπτωση καταφατικής υπό την έννοια του άρθρου 985 δήλωσης, επέρχεται μετά την, προϋποθέτουσα τήρηση της οκταήμερης του άρθρου 985 παρ. 1 του ΚΠολΔ προθεσμίας καταφατική τυχόν δήλωση του τρίτου και την παρέλευση ακολούθως της προθεσμίας του άρθρου 988 παρ. 1 εδ. α’ του ΚΠολΔ. Σε περίπτωση δε αρνητικής, υπό την έννοια του άρθρου 985, δήλωσης, ή παράλειψης του τρίτου να προβεί εμπροθέσμως στην οφειλόμενη κατά το ανωτέρω άρθρο 985 ρητή δήλωση, η οποία εξομοιώνεται, σύμφωνα με την παρ. 3 εδ. α’ αυτού, με δήλωση αρνητική, επέρχεται δια της τελεσιδικίας της απόφασης με την οποία γίνεται δεκτή η κατά το επόμενο άρθρο 986 ανακοπή. Εξάλλου, κατά το άρθρο 144 παρ. 1 ΚΠολΔ, «Οι προθεσμίες που ορίζονται από τον νόμο ή τα δικαστήρια αρχίζουν από την επόμενη ημέρα μετά την επίδοση ή μετά τη συντέλεση του γεγονότος που αποτελεί την αφετηρία της προθεσμίας και λήγουν στις 7 το βράδυ της τελευταίας ημέρας και αν αυτή είναι κατά το νόμο εξαιρετέα, την ίδια ώρα τη επομένης μη εξαιρετέας ημέρας». Η οκταήμερη, επομένως, προθεσμία του άρθρου 988 ΚΠολΔ αρχίζει από την επομένη της επίδοσης του κατασχετηρίου στον καθ’ ου η εκτέλεση, εφόσον όμως προηγήθηκε η προς τον τρίτο επίδοση του κατασχετηρίου, διότι από τότε η κατάσχεση θεωρείται υπαρκτή (ΟλΑΠ 3/1993, ΕλΔ 1993.1459). Αν η επίδοση στον καθ’ ου η εκτέλεση του κατασχετηρίου προηγήθηκε της επίδοσης αυτού στον τρίτο, η οκταήμερη προθεσμία αρχίζει από την επίδοση στον τρίτο, οπότε υποχρεούται να δηλώσει εντός οκταημέρου και να καταβάλει μετά την πάροδο του οκταημέρου, που αρχίζει από την επόμενη της επίδοσης του κατασχετηρίου στον τρίτο, δηλαδή την 9η ημέρα και όχι από την καταφατική δήλωση. Επομένως χρόνος επιβολής της κατασχέσεως είναι η επίδοση του κατασχετηρίου εγγράφου προς τον τρίτο, η οποία μπορεί να γίνει οποτεδήποτε, τηρουμένων των διατάξεων των άρθρων 122 επ. του ίδιου κώδικα. Συνεπώς, και υπό τη νέα διατύπωση του άρθρου 934α ΚΠολΔ, και προς εναρμονισμό της οκταήμερης προθεσμίας του άρθρου 988 με την προθεσμία του άρθρου 934 α ΚΠολΔ, πρέπει να γίνει δεκτό ότι το απώτερο χρονικό σημείο, μέχρι του οποίου μπορεί ο οφειλέτης να ασκήσει, σύμφωνα με το άρθρο 934 παρ. 1α, ανακοπή πρέπει σε κάθε περίπτωση να συνδεθεί με την εκπνοή της προβλεπόμενης από το άρθρο 988 παρ. 1 ΚΠολΔ προθεσμίας, οπότε συντελείται η αναγκαστική εκχώρηση της απαιτήσεως του οφειλέτη προς τον κατασχόντα και ο τελευταίος αποκτά τον κατ’ άρθρο 989 ΚΠολΔ εκτελεστό τίτλο εις βάρος τρίτου (απόλυτα κρατούσα άποψη υπό το προϊσχύσαν δίκαιο: βλ. Πελαγία Γέσιου-Φαλτσή, Δίκαιο Αναγκαστικής Εκτελέσεως, Ειδικό μέρος, 2001, σ. 940, § 64, Κεραμεύς/Κονδύλης/Νίκας, Ερμηνεία ΚΠολΔ άρθρο 934 VII, AΠ 360/2017, ΜΕφΘεσ 1189/2014, ΕφΑθ 5494/2008, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ. Και υπό το νέο καθεστώς του Ν. 4335/2015 Γαβαλάς, Παρατηρήσεις στην ΑΠ 360/2017, ΕφΑΔ 10.839). Σε κάθε περίπτωση, η ασκηθείσα μετά την προβλεπόμενη προθεσμία του άρθρου 988 παρ. 1 ΚΠολΔ ανακοπή είναι απορριπτέα ελλείψει εννόμου συμφέροντος του ανακόπτοντος, αφού δεν δύναται να επηρεάσει το κύρος και τη δεσμευτικότητα της αναγκαστικής εκχώρησης της κατασχεθείσας εις χείρας του τρίτου απαίτησης (Πελαγία Γέσιου-Φαλτσή, Δίκαιο Αναγκαστικής Εκτελέσεως, 2017, Ειδικό μέρος II, 2008, σελ. 269 επ. Ομοίως και η ΜΠρΑθ 1895/2017 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, 32/2026 ΜονΠρΑχαΐας – ΝΟΜΟΣ).

Από τα ανωτέρω, τα οποία αποτελούν πλέον πάγια νομολογία, συνάγεται ότι κατ’ ουσίαν η προσθεσμία ανακοπής κατά κατασχετηρίου εις χείρας τρίτου δεν είναι η 45ήμερη προθεσμία του άρθρου 934 ΚΠολΔ, αλλά η 8ήμερη του 988 ΚΠολΔ, τουλάχιστον στην περίπτωση που ο τρίτος κάνει θετική δήλωση.

Ευγενία Α. Φωτοπούλου, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

The post Προθεσμία ανακοπής στην περίπτωση κατάσχεσης εις χείρας τρίτου appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.

Η παραγραφή ως λόγος ανακοπής του 933 ΚΠολΔ

evgenia — Tue, 07 Jul 2026 12:16:46 +0000

Σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 55/2026 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης: “Ειδικότερα, από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 623, 626 παρ. 1 και 2, 628 παρ. 1α, 629 εδ. α και 633 του ΚΠολΔ προκύπτει, ότι το αντικείμενο της δίκης που ιδρύεται με την ανακοπή κατά διαταγής πληρωμής είναι το έγκυρο ή μη της έκδοσης της τελευταίας (ΑΠ 667/2007 ΕλΔ/νη 2007-889, ΑΠ 536/1994 ΕΕΝ 1995-371, ΕφΑθ 5326/2007 ΕλΔ/νη 2008-1096 ΕφΘεσΙ637/2007 Αρμ 2008-433) . Με την κατά το άρθρο 632 και επ. του ΚΠολΔ ανακοπή κατά διαταγής πληρωμής προβάλλονται λόγοι, είτε κατά του κύρους της διαταγής για έλλειψη διαδικαστικής (τυπικής) προϋπόθεσης προς έκδοση είτε κατά της ύπαρξης της απαίτησης (ΟλΑΠ 10/1997, ΑΠ 15/2007 ΕλΔ/νη 2008-149, ΑΠ 376/2002 ΕλΔ/νη 2003-438).

Συνεπώς, ισχυρισμοί που δεν υπήρχαν κατά την έκδοση της διαταγής πληρωμής δεν επιδρούν στο έγκυρο της έκδοσης της, οπότε τα επιγενόμενα της έκδοσής της περιστατικά (π.χ. εξόφλησης, παραγραφής σε επιδικία κ.λ.π.) δεν μπορούν να αποτελέσουν λόγους της ανακοπής των άρθρων 632επ. του ΚΠολΔ, ούτε να προταθούν με οποιοδήποτε τρόπο στη σχετική δίκη, αφού εξ ορισμού δεν υπήρχαν κατά την έκδοση της διαταγής πληρωμής και άρα, κατά τα παραπάνω, δεν είναι λογικώς δυνατόν να επιδρούν στο έγκυρο της έκδοσης. Τα ως άνω επιγενόμενα της έκδοσης περιστατικά μόνο μέσω της κατά το άρθρο 933 του ΚΠολΔ ανακοπής κατά της εκτέλεσης μπορούν να προταθούν, αφού ο οψιγενής ισχυρισμός δεν μπορούσε αντικειμενικά να προταθεί στη δίκη επί της ανακοπής κατά της διαταγής πληρωμής και άρα δεν καταλαμβάνεται από το δεδικασμένο (βλ. ΑΠ 667/2007 ο.π, ΑΠ 1538/2004 ΕλΔ/νη 46-760, ΑΠ 201/2003 ΕλΔ/νη 45-417, ΕφΑθ. 5326/2007 ΕλΔ/νη 2008-1096 ΕφΛαμ206/2009 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).”

Ζέτα Μασσέλου, ασκ. δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

The post Η παραγραφή ως λόγος ανακοπής του 933 ΚΠολΔ appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.

Παραχώρηση χρήσης της οικογενειακής στέγης κατ’ άρθρο 1393 ΑΚ – Αυτοδίκαιη κατάλυση του δικαιώματος χρήσης μετά την αμετάκλητη λύση του γάμου

evgenia — Mon, 06 Jul 2026 12:11:34 +0000

Κατά τη διάταξη του άρθρου 1393 εδ. α` ΑΚ, σε περίπτωση διακοπής της συμβίωσης των συζύγων, το Δικαστήριο μπορεί, εφόσον το επιβάλλουν λόγοι επιείκειας ενόψει των ειδικών συνθηκών του καθενός από τους συζύγους και του συμφέροντος των τέκνων, να παραχωρήσει στον ένα σύζυγο την αποκλειστική χρήση ολόκληρου ή τμήματος του ακινήτου που χρησιμεύει για κύρια διανομή των ίδιων (οικογενειακή στέγη), ανεξάρτητα από το ποιος από αυτούς είναι κύριος ή έχει απέναντι στον κύριο το δικαίωμα της χρήσης του. Το ακίνητο που αποτελεί την οικογενειακή στέγη μπορεί να ανήκει κατά κυριότητα στον ένα ή και τους δύο συζύγους ή σε τρίτο. Στην πρώτη περίπτωση κατά την οποία το Δικαστήριο παραχωρήσει τη χρήση της οικογενειακής στέγης στο σύζυγο που δεν είναι κύριος του ακινήτου, ο άλλος σύζυγος-ιδιοκτήτης παραμένει κύριος και νομέας, ασκεί όμως τη νομή του μέσω του συζύγου στον οποίο παραχωρήθηκε η χρήση, ο οποίος είναι κάτοχος αυτού έχοντας αποκτήσει το δικαίωμα κατοχής μετά τη διάσταση με τη δικαστική απόφαση (πρβλ ΕΑ 4545/2022 ο.π., ΕφΘεσ 1820/2022 ΕλλΔνη 2023, 1438). Με την ανωτέρω διάταξη θεσπίζεται ενδοτικού δικαίου ρύθμιση, που στηρίζεται στην αρχή της επιείκειας και αποκλίνει από τις γενικές διατάξεις του ενοχικού και εμπράγματου δικαίου. Η παραχώρηση της χρήσης του ακινήτου στον ένα σύζυγο, ενώ αυτό ανήκει αποκλειστικά ή κατά ποσοστό στον άλλο σύζυγο, δημιουργεί μία ιδιόρρυθμη σχέση, η οποία δεν μπορεί να υπαχθεί στις ειδικότερες ρυθμίσεις των καταστρωμένων στον ΑΚ έννομων σχέσεων, σε σχέση με τη χρήση ακινήτου, διότι αυτές έχουν μορφή συμβάσεως και στηρίζονται στην αρχή της ελευθερίας των συμβάσεων (άρθρο 361 ΑΚ) [πρβλ ΑΠ 495/2023 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 1880/2008 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 219/1999 ΕλλΔνη 1999, 629, ΕΑ 4545/2022 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΕφΘεσ 159/2008 Αρμ 2009, 545, ΕΑ 4585/2002 ΕλλΔνη 2003, 228].

Η εκτεθείσα παραχώρηση της χρήσης της οικογενειακής στέγης στον ένα σύζυγο, ακόμη και στην περίπτωση που το ακίνητο ανήκει στον άλλο σύζυγο, κατ’ εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 1393 ΑΚ, είναι επιτρεπτή, γιατί συνιστά επιβαλλόμενο με δικαστική απόφαση περιορισμό της ιδιοκτησίας, χάριν του συμφέροντος της οικογένειας, το οποίο εμπίπτει στο, κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 17 § 1 του Συντάγματος, γενικό συμφέρον, ενόψει και του ότι, κατ’ άρθρο 21 § 1 του Συντάγματος, τόσο η οικογένεια όσο και η παιδική ηλικία, τελούν υπό την προστασία του Κράτους και συνεπώς, δεν παραβιάζει τις παραπάνω διατάξεις του Συντάγματος, ούτε είναι αντίθετη με την προστατευτική της περιουσίας διάταξη του άρθρου 1 του πρώτου πρόσθετου πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ, γιατί, οι επιβαλλόμενοι με δικαστική απόφαση περιορισμοί σε έναν, από τους ευρισκόμενους σε διακοπή της συμβίωσής τους, συζύγους στη χρήση της οικογενειακής στέγης, είναι απότοκοι της φύσης και του σύστοιχου με αυτή προορισμού του πράγματος αυτού (πρβλ ΑΠ 985/2021 ΕλλΔνη 2022, 775).

Η παραπάνω ρύθμιση της ΑΚ 1393 είναι προσωρινή αφού συναρτάται με την ύπαρξη του γάμου και την υποχρέωση των συζύγων για παροχή χρήσης οικογενειακής στέγης. Η προστασία αναφέρεται μόνο στη διάρκεια της διακοπής της συμβίωσης και όχι μετά τη λύση του γάμου, με την οποία παύει αυτή η υποχρέωση. Η ρύθμιση της χρήσης της οικογενειακής στέγης μπορεί να αφορά και προκαθορισμένο χρόνο, που δεν εξαντλεί το διάστημα της διακοπής. Αν η διάσταση καταλήξει σε διαζύγιο, μόλις η σχετική απόφαση καταστεί αμετάκλητη, θα ισχύσουν για την οικογενειακή στέγη, ενόψει του κενού που υπάρχει στη νομοθεσία, οι γενικές διατάξεις του ενοχικού και εμπραγμάτου δικαίου. Έτσι, αν η ρύθμιση της χρήσης της οικογενειακής στέγης έχει γίνει με δικαστική απόφαση και επακολούθησε αμετάκλητη λύση του γάμου, η αναγκαστικού χαρακτήρα υποχρέωση που θεσπίζει η άνω διάταξη παύει αυτοδικαίως με άμεση συνέπεια την αναβίωση όλων των δικαιωμάτων του συζύγου, κυρίου ή νομέα-μισθωτή και την ταυτόχρονη κατάλυση του δικαιώματος χρήσης της οικογενειακής στέγης του άλλου συζύγου κατόχου. Αν ο τελευταίος, παρά την κατάλυση του δικαιώματος του, αρνείται την απόδοση του ακινήτου στο δικαιούχο πρώην σύζυγο, μπορεί αυτός να ζητήσει την απόδοσή του με τις οικείες αγωγές, εμπράγματες, περί νομής ή ενοχικές (ΑΠ 1320/1992 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΕΑ 4545/2022 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΕφΘεσ 1647/2020 Αρμ 2021, 1847, ΕΑ 5040/2010 ΕλλΔνη 2013, 480, ΕΑ 4585/2002 ΕλλΔνη 2003, 228, ΕΑ 8306/1995 ΕλλΔνη 1996, 1428, ΕΑ 7890/1986 ΕλλΔνη 28, 1274, πρβλ και ΑΠ 495/2023 ο.π.) εφόσον δε κάνει χρήση του ακινήτου, εν γνώσει ότι δεν έχει σχετικό δικαίωμα νομής ή κατοχής, ευθύνεται προς απόδοση των ωφελημάτων τα οποία συνίστανται στην εξοικονόμηση της σχετικής δαπάνης για τα μισθώματα στην οποία θα υποβαλλόταν εάν μίσθωνε άλλο όμοιο πράγμα (ΑΠ 686/2010 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).

Ελένη Μακροδημήτρη, ασκ. δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

The post Παραχώρηση χρήσης της οικογενειακής στέγης κατ’ άρθρο 1393 ΑΚ – Αυτοδίκαιη κατάλυση του δικαιώματος χρήσης μετά την αμετάκλητη λύση του γάμου appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.

Παραγραφή αξίωσης από διαταγή πληρωμής

evgenia — Fri, 03 Jul 2026 12:59:10 +0000

Η διάταξη του ΑΚ 268 για την επιμήκυνση της παραγραφής αξιώνει βεβαίωση της αξίωσης κατά τρόπο ανεπίδεκτο αμφισβήτησης αυτής, αφού αξιώνει τελεσίδικη απόφαση. Ο εννοιολογικός προσδιορισμός της με δικαστική απόφαση βεβαίωσης αποτελεί στοιχείο προσδιοριστικό και της έννοιας του δημόσιου εκτελεστού εγγράφου, γιατί δεν είναι νοητό για το δημόσιο έγγραφο ο νομοθέτης να ήθελε διαφοροποίηση. Συνεπώς υπάρχει βεβαίωση της αξίωσης στο δημόσιο εκτελεστό έγγραφο όταν και αυτό, όπως η τελεσίδικη απόφαση, βεβαιώνει την απαίτηση κατά τρόπο ανεπίδεκτο αμφισβήτησης. Η διαταγή πληρωμής, η οποία αποτελεί δημόσιο εκτελεστό έγγραφο (904 παρ. 2 ΚΠολΔ), δε βεβαιώνει, με την ανωτέρω έννοια, την ύπαρξη της απαίτησης, με την έκδοση ή και την επίδοσή της, αφού μπορεί να αμφισβητηθεί με την άσκηση ανακοπής και συνεπώς δεν επιμηκύνει την παραγραφή. Η επιμήκυνση θα επέλθει όταν αυτή καταστεί απρόσβλητη είτε με την τελεσίδικη απόρριψη της ανακοπής του άρθρου 632 παρ. 2 ΚΠολΔ ή, στην περίπτωση που δεν ασκηθεί η ανακοπή αυτή, με την πάροδο άπρακτης της προθεσμίας άσκησης ανακοπής του άρθρου 633 παρ. 2 ΚΠολΔ (ΕΡΝΟΜΑΚ ΑΣΤΙΚΟΥ ΚΩΔΙΚΑ ΒΑΣΙΛΗ ΒΑΘΡΑΚΟΚΟΙΛΗ, ΑΘΗΝΑ 2001).

Εξάλλου σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. 2058/2025 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Γιαννιτσών ισχύουν τα κάτωθι: “Με την τελεσίδικη δε απόρριψη της ανακοπής, όπως και σε περίπτωση μη εμπρόθεσμης άσκησης ανακοπής μετά από δεύτερη επίδοση της διαταγής πληρωμής στον καθ’ ου οφειλέτη (άρθρο 633 παρ. 2 ΚΠολΔ), η επιδικαζόμενη με αυτή αξίωση αποκτά ισχύ δεδικασμένου και υπόκειται σε εικοσαετή παραγραφή, κατά τον κανόνα του άρθρου 268 του ΑΚ. Επίσης η διαταγή πληρωμής αποτελεί μεν εκτελεστό τίτλο, σύμφωνα με το άρθρ. 631 ΚΠολΔ, η παραγραφή, όμως, της αξίωσης που επιδικάζεται με αυτή, αν τυχόν είναι μικρότερη των είκοσι ετών δε γίνεται εικοσαετής βάσει του αρθ. 268 ΑΚ με μόνη την έκδοσή της, αλλά μόνο από τότε που θα αποκτήσει ισχύ δεδικασμένου είτε με την τελεσίδικη απόρριψη της ανακοπής που ασκήθηκε κατ’ αυτής κατά το άρθρο 632 ΚΠολΔ, είτε με τις προϋποθέσεις του άρθρ. 633 παρ. 2 ΚΠολΔ (ΑΠ 464/1997, ΕλλΔνη 39/376, ΑΠ 576/1994, ΕλλΔνη 36/865, ΕφΑθ 8263/1998, ΕλλΔνη 40/1583)· Συνεπώς μέχρις ότου η διαταγή πληρωμής αποκτήσει ισχύ δεδικασμένου, εξακολουθεί να τρέχει η προβλεπόμενη από το νόμο για την απαίτηση βραχύτερη παραγραφή (ΟλΑΠ 24/2003, ΕλλΔνη 44`/946, ΟλΑΠ 44/1996, ΝοΒ 45/451, ΑΠ 1372/2005, ΝοΒ 54/812, ΑΠ 464/1997, οπ.π)”.

Ζέτα Μασσέλου, ασκ. δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

The post Παραγραφή αξίωσης από διαταγή πληρωμής appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.

Απαλλαγή του εγγυητή από την ευθύνη σύμφωνα με το άρθρο 862 Α.Κ.

evgenia — Thu, 02 Jul 2026 12:00:38 +0000

Κατά τη διάταξη του άρθρου 851 της ΑΚ: «ο εγγυητής ευθύνεται για την έκταση που έχει κάθε φορά η κύρια οφειλή, και ιδίως για τις συνέπειες του πταίσματος ή υπερημερίας του πρωτοφειλέτη». Όμως κατά το άρθρο 862 ΑΚ: «ο εγγυητής ελευθερώνεται, εφόσον από πταίσμα του δανειστή έγινε αδύνατη η ικανοποίησή του από τον οφειλέτη». Με την τελευταία διάταξη τίθεται ο κανόνας της ελευθερώσεως του εγγυητή, εάν από πταίσμα (δόλο ή αμέλεια, έστω και ελαφρά) του δανειστή έγινε αδύνατη η ικανοποίησή του από τον οφειλέτη, ενώ η εφαρμογή της δεν αποκλείεται από τυχόν εκ των προτέρων, παραίτηση του εγγυητή από το κατ’ άρθρο 855 ΑΚ δικαίωμα διζήσεως και διαιρέσεως.

Συγκεκριμένα, λόγω του ενδοτικού χαρακτήρα της ανωτέρω ρυθμίσεως, ο εγγυητής μπορεί να παραιτηθεί εκ των προτέρων του θεσπιζομένου με αυτή ευεργετήματος (ελευθερώσεως), όχι όμως και για την περίπτωση κατά την οποία η ικανοποίηση του δανειστή κατέστη αδύνατη από δόλο ή βαριά αμέλεια του τελευταίου, δεδομένου ότι κατά τη διάταξη του άρθρου 332 εδ. α’ ΑΚ είναι άκυρη (ΑΚ 174) κάθε εκ των προτέρων συμφωνία με την οποία αποκλείεται ή περιορίζεται η ευθύνη από δόλο ή βαριά αμέλεια (Ολ.ΑΠ 6/2000, ΕφΠειρ 715/2020, δημ. Νόμος). Πταίσμα του δανειστή περί την είσπραξη της απαιτήσεως, εκδηλώνεται είτε με ενέργειες (πράξεις) είτε με παραλείψεις, ένεκα των οποίων γίνεται αδύνατη η ικανοποίησή του από τον πρωτοφειλέτη. Ειδικότερα, στην εγγύηση αορίστου χρόνου, θεωρείται ότι υπάρχει πταίσμα του δανειστή (και) όταν αυτός αμελεί για ικανό χρόνο να καταδιώξει τον πρωτοφειλέτη, που έπειτα γίνεται αναξιόχρεος (και αν ακόμη ο εγγυητής δεν έκαμε χρήση των δικαιωμάτων που του παρέχουν οι διατάξεις των άρθρων 867-868 ΑΚ) ή υπαιτίως δεν αποδέχεται την εγκύρως προσφερομένη κυρία οφειλή ή δεν αναγγέλλεται στην πτώχευση του πρωτοφειλέτη ή αμελεί τη διεξαγωγή της δίκης ή αναγκαστικής εκτελέσεως εναντίον του πρωτοφειλέτη ή παρατείνει την προθεσμία εξοφλήσεως, εν αγνοία του εγγυητή, καθίσταται δε μετά ταύτα αναξιόχρεος, ή αν ο δανειστής, μολονότι μπορούσε να διενεργήσει ταμειακό έλεγχο από τον οποίο ήταν δυνατόν να αποδειχθεί αύξηση της οφειλής, παρέλειψε να προβεί σ` αυτόν. Την υπαίτια αυτή συμπεριφορά του δανειστή, οφείλει να επικαλεσθεί και αποδείξει ο εγγυητής, ο οποίος για την απαλλαγή του προβάλλει ισχυρισμό ελευθερώσεώς του. Τέλος, εφόσον στον Αστικό Κώδικα δεν έχει περιληφθεί ορισμός της βαρείας αμέλειας, στο δικαστήριο εναπόκειται να κρίνει, εκτιμώντας τις περιστάσεις, πότε η αμέλεια φέρει τη μορφή εκείνης της βαρείας, αξιολογική κρίση η οποία υπόκειται σε αναιρετικό έλεγχο (ΑΠ 239/2025, ΑΠ 99/2020, ΑΠ 1216/2019, ΑΠ 1242/2017, ΑΠ 1296/2017, EφΛαμ 32/2022, ΕφΑθ 446/2019, ΕφΠειρ 715/2020, Μον.Πρ.Ρόδου 146/2023 ΤΠΝ Νόμος).

Βασιλική Φλωκατούλα – δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

The post Απαλλαγή του εγγυητή από την ευθύνη σύμφωνα με το άρθρο 862 Α.Κ. appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.

Η ταυτότητα νομικής και ιστορικής αιτίας ως προϋπόθεση του δεδικασμένου – Μη επέκταση του δεδικασμένου σε αγωγή στηριζόμενη σε διαφορετική νομική βάση

evgenia — Wed, 01 Jul 2026 13:12:25 +0000

Κατά τις διατάξεις των άρθρ. 321, 322, 324 και 331 ΚΠολΔ, το δεδικασμένο, που πηγάζει κατά λογική αναγκαιότητα από το σκοπό της πολιτικής δίκης και αποτυπώνει το τέλος ενεργοποίησης του δικαιοδοτικού μηχανισμού, που τέθηκε σε κίνηση προκειμένου να αποκατασταθούν οι διαταραγμένες ισορροπίες στο χώρο του ουσιαστικού δικαίου, δηλαδή αποτελεί έννομη συνέπεια της δικαστικής απόφασης που διασφαλίζει τη δεσμευτικότητα του περιεχομένου της, απορρέει από τις τελεσίδικες αποφάσεις των πολιτικών δικαστηρίων και εκτείνεται τόσο στο ουσιαστικό ζήτημα αναφορικά με έννομη σχέση που κρίθηκε ύστερα από άσκηση αγωγής, ανταγωγής, κύριας παρέμβασης ή ένστασης συμψηφισμού, όσο και στο δικονομικό ζήτημα που κρίθηκε σε συνάρτηση με το ουσιαστικό ζήτημα, υπάρχει δε μεταξύ των ίδιων προσώπων με την ίδια ιδιότητα μόνο για το δικαίωμα που κρίθηκε, κυρίως ή παρεμπιπτόντως, και εφόσον πρόκειται για το ίδιο αντικείμενο και την ίδια ιστορική και νομική αιτία. Ειδικότερα ταυτότητα νομικής αιτίας υπάρχει όταν σε μεταγενέστερη δίκη ανακύπτει ως νομικό γεγονός παραγωγικό, τροποποιητικό ή καταργητικό της επίδικης έννομης σχέσης αυτό που στηρίζει ήδη τελεσίδικη απόφαση, δηλαδή απαιτείται ταυτότητα της διάταξης που συγκρότησε τη μείζονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού της τελεσίδικης απόφασης προς τη διάταξη που επικαλείται ρητά ή σιωπηρά ο ενάγων προκειμένου να στηρίξει τη νέα του αγωγή, ενώ ταυτότητα ιστορικής αιτίας υπάρχει όταν τα περιστατικά που συγκροτούν το πραγματικό της νομικής διάταξης που εφαρμόστηκε σε προηγούμενη δίκη, είναι τα ίδια μ’ αυτά που συγκροτούν το πραγματικό της εφαρμοστέας και στη νέα δίκη νομικής διάταξης (ΑΠ 1198/1997 ΕφΠειρ 3/2026, δημ. σε ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).

Δεδικασμένο για το κριθέν δικαίωμα αναπτύσσεται, δηλαδή, όχι μόνον αναφορικά με την προταθείσα και κριθείσα ιστορική βάση, αλλά και αναφορικά με την ad hoc κριθείσα νομική αιτία της αγωγής. Κριθείσα νομική αιτία είναι η νομική βάση, ο νομικός χαρακτηρισμός του επίδικου δικαιώματος. Η ταυτότητα νομικής αιτίας ως εξατομικευτικό στοιχεία της ταυτότητας της διαφοράς συντείνει λοιπόν και αυτή στον περιορισμό των αντικειμενικών ορίων του δεδικασμένου, ώστε η νέα αγωγή για το ίδιο δικαίωμα και για την ίδια ιστορική αιτία, να μην προσκρούει στο δεδικασμένο της προηγούμενης τελεσίδικης αποφάσεως, εφόσον εμφανίζεται ήδη με νέο νομικό ένδυμα, ήτοι εφόσον στηρίζεται σε άλλη νομική διάταξη (Νίκας, Ν. Εγχειρίδιο Πολιτικής Δικονομίας, Εκδόσεις Σάκκουλα, Γ’ έκδοση, 2018, σελ. 562). Επομένως, από την τελεσίδικη απόρριψη της αγωγής δεν αντιτάσσεται δεδικασμένο, εφόσον η μεταγενέστερη αγωγή στηρίζει το δικαίωμα επί άλλης νομικής βάσης (άλλου κανόνα δικαίου),που δεν προβλήθηκε, ούτε κρίθηκε κατά την προηγούμενη δίκη (ΑΠ 139/2010, δημ. σε areiospagos.gr).

Ελένη Μακροδημήτρη, ασκ. δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

The post Η ταυτότητα νομικής και ιστορικής αιτίας ως προϋπόθεση του δεδικασμένου – Μη επέκταση του δεδικασμένου σε αγωγή στηριζόμενη σε διαφορετική νομική βάση appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.

Η έκδοση δεύτερου και τρίτου απογράφου εκτελεστού τίτλου κατά το άρθρο 918 ΚΠολΔ

evgenia — Tue, 30 Jun 2026 12:53:54 +0000

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 918 ΚΠολΔ: «1. Αναγκαστική εκτέλεση μπορεί να γίνει μόνο βάσει αντιγράφου του εκτελεστού τίτλου που έχει τον εκτελεστήριο τύπο (απόγραφο). Ο εκτελεστήριος τύπος συνίσταται στην έκδοσή του στο όνομα του ελληνικού λαού και στη διαταγή προς όλα τα αρμόδια όργανα να εκτελέσουν τον τίτλο. […] 3. Ένα μόνο απόγραφο δίνεται στον καθένα από εκείνους που έχουν έννομο συμφέρον. Άλλο Απόγραφο μπορεί να δοθεί, αν χαθεί εκείνο που δόθηκε ή για άλλο σοβαρό λόγο. 4. Απόγραφο δεν δίνεται, αν δεν μπορεί να γίνει εκτέλεση σύμφωνα με τα άρθρα 915 έως 917. 5. Αν ο αρμόδιος για την έκδοση απογράφου αρνηθεί να το δώσει, η έκδοση μπορεί να ζητηθεί από το μονομελές πρωτοδικείο στην περιφέρεια του οποίου εδρεύει ο αρμόδιος για την έκδοση του απογράφου, με την εφαρμογή της διαδικασίας των άρθρων 686 επ. 6. Ο υπάλληλος του πλειστηριασμού οφείλει να χορηγεί στον επισπεύδοντα επίσημα αντίγραφα του δικαιογράφου που εκτελείται και των επιδοτηρίων της επιταγής, με τα οποία μπορεί αυτός να ενεργήσει νέα εκτέλεση κατά του οφειλέτη και κατά κάθε άλλου υποχρέου, με κατάσχεση άλλης περιουσίας ή με προσωπική κράτηση, αν έχει απαγγελθεί».

Κατά την ανωτέρω διάταξη του άρθρου 918 παρ. 3 ΚΠολΔ, ένα μόνο απόγραφο χορηγείται, προς τον σκοπό της προστασίας των συμφερόντων του οφειλέτη, για την αποτροπή ταυτόχρονης αναγκαστικής εκτέλεσης σε περισσότερα, σε διάφορους τόπους κείμενα περιουσιακά στοιχεία και κατ’ ακολουθία άσκοπης πρόσθετης επιβάρυνσής του με αυξημένα έξοδα, εξαιρετικώς, δε, και δεύτερο σε περίπτωση απώλειας του πρώτου ή συνδρομής άλλου σοβαρού λόγου ή αν προβλέπεται η ακύρωσή του. Για τρίτο απόγραφο δεν γίνεται αναφορά στον νόμο, αλλά πρέπει να γίνει δεκτό ότι τα όσα ορίζονται για το δεύτερο απόγραφο εφαρμόζονται και για το τρίτο, όταν, για τους ίδιους λόγους, παρίσταται ανάγκη έκδοσής του. Πάντως, η για την έκδοση του ενός απογράφου διάταξη δεν είναι δημόσιας τάξης, αλλά, όπως αναφέρθηκε, έχει τεθεί προς το συμφέρον του οφειλέτη, γι’ αυτό και είναι δυνατή η με συναίνεση του τελευταίου έκδοση δεύτερου απογράφου. Αλλά και χωρίς τη συναίνεση του οφειλέτη η χορήγηση δεύτερου απογράφου και η βάσει αυτού ενεργούμενη εκτέλεση δεν είναι άκυρη. Η εκτέλεση όμως του ενός απογράφου καθιστά τυπικώς ανίσχυρο το άλλο.

Προσέτι, δεν είναι επιτρεπτή η έκδοση απογράφου για μέρος της απαίτησης του τίτλου ή μόνο για τη δικαστική δαπάνη, αν δεν χωρήσει προηγουμένως κατά τις νόμιμες διατυπώσεις παραίτηση από την ενσωματωμένη στον τίτλο απαίτηση (μερική ή ολική, αντίστοιχα). Αυτό ισχύει και για τους τόκους.

Η κρίση για τη συνδρομή των προϋποθέσεων χορήγησης δεύτερου απογράφου ανήκει στον αρμόδιο, κατά τον νόμο, για την έκδοσή του και, σε περίπτωση διαφωνίας, μετά από αίτηση αυτού που έχει έννομο συμφέρον στο Μονομελές Πρωτοδικείο κατά τη διαδικασία των άρθ. 686 επ. ΚΠολΔ, σύμφωνα με την παρ. 5, η οποία καταλαμβάνει, λόγω της γενικότητάς της, και την περίπτωση αυτή. Στην αίτηση πρέπει να αναφέρονται οι λόγοι που δικαιολογούν την έκδοση του δεύτερου απογράφου και να αποδεικνύονται. Δυνατή είναι η κλήτευση του αντιδίκου του αιτούντος, όχι όμως και απαραίτητη, ιδίως εάν παρήλθε εν τω μεταξύ ικανός χρόνος από την έκδοση του πρώτου απογράφου. Προς την απώλεια εξομοιώνεται και η για οποιονδήποτε λόγο αδυναμία ανεύρεσης του πρώτου απογράφου. Ποιοι είναι οι σοβαροί λόγοι για τους οποίους θα πρέπει να ζητηθεί η έκδοση άλλου απογράφου, δεν αναφέρονται στο νόμο. Ως προαναφέρθηκε, η κρίση για το αν υπάρχει ή όχι σοβαρός λόγος απόκειται στο αρμόδιο για τη χορήγηση απογράφου όργανο και, σε περίπτωση άρνησής του, μπορεί να ζητηθεί από το Μονομελές Πρωτοδικείο, του οποίου αντικείμενο της απόφασης είναι όχι η έκδοση του απογράφου, αλλά η έκδοση διαταγής προς το αρμόδιο όργανο για τη χορήγηση του απογράφου. Η ανωτέρω απόφαση δεν αποτελεί δεδικασμένο, γι’ αυτό και κάθε αμφισβήτηση, ακόμη και αν ανάγεται σε θέματα που κρίθηκαν με αυτήν, μπορεί να κριθεί στις εκτελεστικές δίκες, από το αρμόδιο γι’ αυτές Δικαστήριο, μετά από άσκηση ανακοπής του άρθρου 933 ΚΠολΔ. Η αίτηση για τη χορήγηση απογράφου δεν απευθύνεται εναντίον κάποιου προσώπου, διότι πρόκειται ουσιαστικά για υπόθεση της εκούσιας δικαιοδοσίας, η οποία κατά τη ρύθμιση του παραπάνω άρθρου δικάζεται με τη διαδικασία των ασφαλιστικών μέτρων (άρθρα 686 επ. ΚΠολΔ), η ρύθμιση, δε, αυτή εξασφαλίζει την ταχύτερη έκδοση του απογράφου, διότι η απόφαση της εκούσιας δικαιοδοσίας επιτρέπεται να προσβληθεί με έφεση και αναίρεση [ΜΠρΠατρ 841/2022 (ασφ. μ.) – ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 477/2013 – ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ, ΕφΘεσ 1247/2015 – ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ].

Αγγελική Πολυδώρου, Δικηγόρος

e-mail: info@efotopoulou.gr

The post Η έκδοση δεύτερου και τρίτου απογράφου εκτελεστού τίτλου κατά το άρθρο 918 ΚΠολΔ appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.

Πότε εφαρμόζονται οι δικονομικές διατάξεις του ν. 3500/2006 σε περίπτωση εγκλήματος ενδοοικογενειακής βίας

evgenia — Mon, 29 Jun 2026 15:02:15 +0000

Ανεξαρτήτως του ποια διάταξη, αυτή του άρ. 312 παρ.1 περ. γ` εδ. β` και παρ. 2 εδ. α` ΠΚ ή αυτή του άρ. 6 του ν. 3500/2006, τυγχάνει εφαρμογής, σε περίπτωση ενδοοικογενειακής σωματικής βλάβης, πρέπει να γίνει δεκτό ότι οι δικονομικές διατάξεις του ν. 3500/2006, ο οποίος ουδέποτε έπαυσε να ισχύει, εφαρμόζονται αδιακρίτως στα εγκλήματα ενδοοικογενειακής βίας (έτσι Καμπέρου Ε. σε Χαραλαμπάκη Ο Νέος Ποινικός Κώδικας, Κατ’ άρθρον ερμηνεία του ν. 4619/2019, σ. 2319, Μανδάλου Σ., Οι νέες διατάξεις του Οικογενειακού Δικαίου και η προστασία των θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας, https://yiannatsis.gr/oi-nees-diatakseis-toy-oikogeneiakoy-dikaioy-kai-h-prostasia-twn-thimatwn-endooikogeneiakhs-vias/), καθόσον θα ήταν παράδοξο η αυτή πράξη με τα ίδια αντικειμενικά και υποκειμενικά στοιχεία να υπόκειται σε διαφορετική δικονομική μεταχείριση αναλόγως του χρόνου τέλεσης της.

Ήδη με το άρ. 14 του ν. 5172/2025, με έναρξη ισχύος από 14/1/2025 ο νομοθέτης θέσπισε τη νεοπαγή διάταξη του άρ. 10Α του ν. 3500/2006, η οποία μεταξύ άλλων στην παρ. 5 αυτής περιέχει δικονομική ρύθμιση (σημειώνεται ότι οι δικονομικοί νόμοι έχουν αναδρομική ισχύ και ρυθμίζουν τις εκκρεμείς δίκες κατά το ατέλεστο, κατά τον χρόνο της έκδοσής τους, μέρος αυτών, εκτός αν ορίζουν διαφορετικά, Ολ ΑΠ 1/2014, ΑΠ 1025/2020 www.areiospagos.gr) σχετικά με τον τρόπο περάτωσης της κύριας ανάκρισης για τα κακουργήματα του παραπάνω νόμου και συγκεκριμένα προβλέπει τα εξής: «[….] Η προδικασία για τα αδικήματα του παρόντος διεξάγεται στον απολύτως αναγκαίο χρόνο και η εκδίκασή τους προσδιορίζεται κατ’ απόλυτη προτεραιότητα. Η διαδικασία του άρθρου 309 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, περί περάτωσης κύριας ανάκρισης, κατ’ εξαίρεση εφαρμόζεται και στις περιπτώσεις κακουργημάτων του παρόντος νόμου, ανεξαρτήτως του καθ’ ύλην δικαστηρίου παραπομπής.». Προς δικαιολόγηση της παραπάνω νομοθετικής επιλογής αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση του ν. 5172/2025 ότι «[….] για την ταχύτερη παραπομπή και εκδίκαση της υπόθεσης στο ακροατήριο, προβλέπεται η παράκαμψη της ενδιάμεσης χρονοβόρας διαδικασίας των δικαστικών συμβουλίων κατ’ εφαρμογή της ισχύουσας διάταξης του άρθρου 309 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. Εξάλλου, οι εν λόγω υποθέσεις δεν ενέχουν σοβαρές αποδεικτικές δυσχέρειες και συμπίπτει η βούληση κατηγορούμενου και θύματος, για την ταχεία περάτωση της ψυχοφθόρας προδικασίας και εισαγωγή της υπόθεσης στο δικαστήριο.»

Από τα παραπάνω συνάγεται ότι η όσο το δυνατόν ταχύτερη εισαγωγή της υπόθεσης στο ακροατήριο επί κακουργημάτων ενδοοικογενειακής βίας συνιστά την τελολογία της εν λόγω διάταξης, η οποία δεν εξυπηρετείται με το διαφορετικό τρόπο περάτωσης της ανάκρισης με βούλευμα του Συμβουλίου Πλημμελειοδικών κατ’ άρ. 308 ΚΠΔ στην περίπτωση που εφαρμοστέα διάταξη τυγχάνει αυτή του άρ. 312 ΠΚ [95/2025 ΠΛΗΜΜ ΑΙΤΩΛΟΑΚΑΡΝΑΝΙΑΣ (ΣΥΜΒ)].

Αγγελική Λιγοψυχάκη, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

The post Πότε εφαρμόζονται οι δικονομικές διατάξεις του ν. 3500/2006 σε περίπτωση εγκλήματος ενδοοικογενειακής βίας appeared first on Δικηγορικό Γραφείο | Ευγενία Φωτοπούλου | Δικηγόροι Αθηνών.