Δικηγορικό Γραφείο Ευγενίας Α. Φωτοπούλου
Βασιλίσσης Σοφίας 6 Αθήνα 106 74
Τηλέφωνο: 210 36 24 769, 211 7 80 80 80
210 30 09 019
Email: info@efotopoulou.gr

Διόρθωση ανακριβών αρχικών κτηματολογικών εγγραφών από τους κληρονόμους του πραγματικού δικαιούχου του επίδικου δικαιώματος

Στην περίπτωση, κατά την οποία επιδιώκεται η διόρθωση ανακριβών αρχικών εγγραφών και ο πραγματικός δικαιούχος επικαλείται ως τίτλο κτήσεως του επιδίκου δικαιώματος την κληρονομική διαδοχή, ανακύπτουν τα εξής ενδιαφέροντα ζητήματα: 1) δικαιούχος του δικαιώματος, το οποίο προσβάλλεται με την ανακριβή αρχική εγγραφή, είναι ο αποβιώσας κληρονομούμενος ή οι κληρονόμοι αυτού; και 2) αναφορικά με το αίτημα διόρθωσης θα ζητηθεί η αναγραφή στο οικείο κτηματολογικό φύλλο των στοιχείων του κληρονομουμένου ή των κληρονόμων του ως δικαιούχων;

Ως προς την αντιμετώπιση των ανωτέρω άρρηκτα συνδεδεμένων ζητημάτων υφίσταται διχογνωμία καθώς κατά μια άποψη, δικαιούχος είναι άνευ εταίρου ο κληρονομούμενος και συνεπώς επιδιώκεται η καταχώριση των δικών του στοιχείων στο οικείο κτηματολογικό φύλλο, ενώ σύμφωνα με αντίθετη άποψη θα πρέπει να καταχωρείται το δικαίωμα των κληρονομουμένων. Ωστόσο κατ’ άλλη ορθότερη προσέγγιση, διευκρινίζεται ότι η απάντηση στα ανωτέρα ερωτήματα επηρεάζεται ουσιωδώς από το χρονικό σημείο θανάτου του κληρονομουμένου. Πιο συγκεκριμένα, η απάντηση διαφοροποιείται ανάλογα με το αν η επαγωγή επήλθε προγενέστερα ή μεταγενέστερα της ενάρξεως λειτουργίας του Κτηματολογίου στην περιοχή του ακινήτου, το οποίο αφορά και το επίδικο δικαίωμα. Η ιδιαιτερότητα της κτήσης κυριότητας επί ακινήτου με κληρονομική διαδοχή συνίσταται ακριβώς στο γεγονός ότι αυτή αποκτάται από τους κληρονόμους ήδη κατά το χρόνο επαγωγής του κληρονομουμένου (ex tunc), τελούσα υπό την αίρεση της εμπρόθεσμης και προσήκουσας μεταγραφής ή εγγραφής, και όχι μεταγενέστερα με τη σύνταξη του σχετικού εγγράφου αποδοχής της κληρονομίας ή με την μεταγραφή ή εγγραφή του (αρθρ. 1193,1195,1198,1199 και 1845 Α.Κ.). Εν όψει και των ανωτέρω, καθίσταται σαφές ότι δικαιούχος του επιδίκου δικαιώματος είναι ο κληρονομούμενος και συνεπώς με την σχετική αίτηση θα ζητηθεί η διόρθωση και αναγραφή των δικών του στοιχείων  στο οικείο κτηματολογικό φύλλο κατά το στάδιο των αρχικών εγγραφών, μόνο στην περίπτωση κατά την οποία ο χρόνος επαγωγής τοποθετείται μεταγενέστερα της ενάρξεως λειτουργίας του οικείου κτηματολογικού γραφείου. Στην αντίθετη περίπτωση, ήτοι όταν ο κληρονομούμενος έχει αποβιώσει πριν την έναρξη λειτουργίας του οικείου κτηματολογικού γραφείου, τότε δικαιούχοι του επιδίκου δικαιώματος είναι οι κληρονόμοι του, οι οποίοι θα επιδιώξουν την σχετική διόρθωση και αναγραφή των δικών τους στοιχείων στο οικείο κτηματολογικό φύλλο. (Μαγουλάς Γ., ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΓΓΡΑΦΕΣ, Η διόρθωση των πρώτων ανακριβών εγγραφών, Θεωρία-Νομολογία-Υποδείγματα, Δ΄ έκδοση, Εκδόσεις Σακκουλα Αθήνα-Θεσσαλονίκη, 2019, σελ. 127).

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι η ανωτέρω εκτεθείσα ερμηνευτική προσέγγιση βρίσκει ισχυρό έρεισμα στη νομολογία των εθνικών δικαστηρίων, στα πλαίσια της οποίας επισημαίνονται τα εξής: «Συνεπώς σε περίπτωση κληρονομικής διαδοχής ανακριβώς καταχωρηθέντος στις πρώτες εγγραφές δικαιώματος, η διατύπωση του αιτήματος για τη διόρθωση της ανακριβούς εγγραφής και την εγγραφή ως αληθούς δικαιούχου του δικαιώματος στο οικείο κτηματολογικό φύλλο κατά το χρόνο των πρώτων εγγραφών έχει άμεση σχέση και συναρτάται με το χρόνο θανάτου του κληρονομουμένου και συγκεκριμένα αν αυτός συνέβη πριν ή μετά την έναρξη λειτουργίας του οικείου κτηματολογικού γραφείου. Και αυτό γιατί η κτήση της κυριότητας με κληρονομική διαδοχή έχει την ιδιαιτερότητα ότι, ανεξάρτητα από το χρόνο σύνταξης του σχετικού εγγράφου για την αποδοχή της κληρονομιάς,  αυτή ανατρέχει πάντοτε στο χρόνο επαγωγής (ex tunc) που είναι ο θάνατος του κληρονομουμένου κατά τα άρθρα 1193, 1195, 1198, 1199, και 1845 AK άσχετα με το χρόνο μεταγραφής ή εγγραφής του σχετικού εγγράφου αποδοχής κληρονομιάς. Συνεπώς, α) αν ο θάνατος του κληρονομουμένου επήλθε μετά την έναρξη ισχύος του Κτηματολογίου, δηλαδή ο αποβιώσας κατά το χρόνο έναρξης αυτού ήταν εν ζωή, τότε δικαιούχος του εγγραπτέου δικαιώματος είναι ο κληρονομούμενος και με την αίτηση θα ζητείται η αναγραφή των στοιχείων του κληρονομούμενου στο κτηματολογικό φύλλο και β) αντίθετα αν ο θάνατος του κληρονομούμενου επήλθε πριν την έναρξη ισχύος του Κτηματολογίου τότε δικαιούχοι του εγγραπτέου δικαιώματος είναι οι κληρονόμοι αυτού, δεδομένου ότι δε νοείται να είναι φορέας εμπράγματων δικαιωμάτων πρόσωπο το οποίο δεν υπάρχει, και με την αίτηση θα ζητείται η αναγραφή στο κτηματολογικό φύλλο των κληρονόμων του αποβιώσαντος με αιτία κτήσης κληρονομιά και τίτλο κτήσης την ήδη εγγραφείσα κατ’ άρθρο 7Α πράξη δήλωσης αποδοχής κληρονομιάς» (ΕφΑθ 5848/2010, ΜΠΡ ΘΕΣΣΑΛ 11297/2019, ΜΠΡ ΘΕΣΣΑΛ 3363/2017 ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).

Γιάννης Μπάλλιας, δικηγόρος

info@efotopoulou.gr

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ

Το email σας δεν θα δημοσιευτεί