Εφαρμοστέες διατάξεις στην περίπτωση της εκδοτικής σύμβασης

Στην περίπτωση της εκδοτικής σύμβασης οι κανόνες του δικαίου των συμβάσεων και κυρίως αυτοί των άρθρων 374-388 ΑΚ για τις αμφοτεροβαρείς συμβάσεις, εφόσον δεν συγκρούονται με κανόνες του ειδικού μέρους του ενοχικού δικαίου, όπου τέτοιοι κανόνες καλούνται σε εφαρμογή. Ακόμη, στην εκδοτική σύμβαση εφαρμόζονται και οι αρχές που διέπουν όλες τις διαρκείς συμβάσεις (π.χ. έκτακτη καταγγελία για σπουδαίο λόγο), ενώ χρήσιμα συμπεράσματα ως προς τη νομική μεταχείριση της σύμβασης, συνάγονται και από τον έντονα προσωπικό της χαρακτήρα (π.χ. ως προς τους λόγους πρόωρης λήξης της σύμβασης). Σύμφωνα με την κρατούσα θεωρία άποψη, στις διαρκείς συμβάσεις -για λόγους που ανάγονται στη φύση και λειτουργία τους – την υπαναχώρηση του άρθρου 689 παρ. 1 ΑΚ υποκαθιστά η έκτακτη καταγγελία. Λόγος λήξεως της εκδοτικής σύμβασης αποτελεί η αναιτιολόγητη τακτική καταγγελία που μπορεί να ασκηθεί οποτεδήποτε, από καθέναν από τους συμβαλλομένους, και συνεπάγεται αποτελέσματα μόνο για το μέλλον. Νομοθετική ρύθμιση για την προθεσμία της άσκησης της τακτικής καταγγελίας δεν υπάρχει. Σημαντικότερη εκδήλωση της αρχής της καλής πίστης στο πλαίσιο της διαρκούς εκδοτικής σύμβασης (ορισμένου ή αορίστου χρόνου) αποτελεί η αναγνώριση του δικαιώματος έκτακτης καταγγελίας για σπουδαίο λόγο, κατ’ αναλογία δικαίου από τα άρθρα 672 και 766 ΑΚ. Ειδικότερα ο σπουδαίος λόγος μπορεί να συνίσταται είτε στην υπαίτια παράβαση των υποχρεώσεων του αντισυμβαλλομένου (π.χ. ανεπαρκής προώθηση ή διαφημιστική προβολή του έργου από τον εκδότη, προσβολή ηθικών εξουσιών του δημιουργού κλπ) είτε σε διάφορα περιστατικά ή γεγονότα, που δεν οφείλονται σε υπαιτιότητα κάποιου ούτε σε κλονισμό της σχέσης εμπιστοσύνης (π.χ. αιφνίδιες πολιτικές ή ιδεολογικές ανακατατάξεις, μεταβολή προτιμήσεων του κοινού κλπ). Τα περιστατικά αυτά, όμως θα πρέπει να καθιστούν κατά την καλή πίστη ιδιαιτέρως επαχθή και δυσβάσταχτη τη διατήρηση της συμβατικής δέσμευσης για τον έναν τουλάχιστον από τους συμβαλλομένους. Την ύπαρξη πρέπει να επικαλεστεί και να αποδείξει ο συμβαλλόμενος που καταγγέλλει την εκδοτική σύμβαση. Η διαπίστωση της συνδρομής του σπουδαίου λόγου είναι ευκολότερη όταν έχει κλονισθεί η σχέση εμπιστοσύνης που συνδέει το δημιουργό με τον εκδότη (Φύση και Λειτουργία της Εκδοτικής Σύμβασης, Άννα Α. Δεσποτίδου, 2003, σελ. 142-146, 214-227).

Λένα Πολύζου

Δικηγόρος

Email: info@efotopoulou.gr